Խաբեբան մեծահարուստների ցուցակից. ինչպես Արիֆ Պատելը թալանեց բրիտանական հարկային ծառայությունը և թաքնվեց Դուբայում

Բրիտանացի խաբեբա Արիֆ Պատելը, որը պետական գանձարանից հափշտակել է ավելի քան 33 մլն ֆունտ սթեռլինգ, շարունակում է թաքնվել Դուբայում՝ չնայած 20 տարվա ազատազրկման հեռակա դատավճռին։

Ինչպես պարզել է BBC News-ն File on 4 Investigates հետաքննության շրջանակում, նրան առայժմ հաջողվել է նաև խուսափել հանցավոր ճանապարհով ստացված գումարների վերադարձից։

2000-ականների սկզբին Պատելը համարվում էր հաջողակ ձեռնարկատեր։ Նրա Faisaltex տեքստիլային ընկերությունը տեղակայված էր Փրեսթոնում, իսկ գործարարի կարողությունը 2006 թվականին գնահատվում էր 105 մլն ֆունտ։ Սակայն բարգավաճող բիզնեսի արտաքին փայլի հետևում թաքնված էր ավելացված արժեքի հարկի (ԱԱՀ) հետ կապված խոշոր խարդախության սխեմա։

Քննությամբ պարզվել է, որ Պատելը գլխավորում էր հանցավոր խումբ, որը կեղծ գործարքների և մատակարարման միջազգային շղթաների միջոցով ապօրինաբար ստանում էր ԱԱՀ փոխհատուցում։ Նա հափշտակել է ավելի քան 33 մլն ֆունտ, ևս ավելի քան 57 մլն ստանալու փորձերը հաջողվել է կանխել։ 2011 թվականին, երբ Պատելը կանգնեց դատարանի առաջ, նրան գրավի դիմաց թույլ տվեցին մեկնել Դուբայ։ Նա լքեց Մեծ Բրիտանիան և այլևս չվերադարձավ։ Նրա արտահանձնմանը հասնելու փորձերը հաջողությամբ չեն պսակվել։ Մինչ այդ խմբի 24 անդամներ դատապարտվել էին ընդհանուր առմամբ ավելի քան 116 տարվա ազատազրկման։

2023 թվականին Պատելը հեռակա կարգով մեղավոր է ճանաչվել Մեծ Բրիտանիայի խոշորագույն կարուսելային խարդախությամբ զբաղվող խմբերից մեկի ղեկավարման մեջ և դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման։ 2025 թվականին դատարանը որոշել է նրանից բռնագանձել 90,5 մլն ֆունտ՝ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված ակտիվների վաճառքի հաշվին։ Սակայն գումարը մինչ օրս չի վերադարձվել․ Պատելը բողոքարկում է բռնագրավման որոշումը վերաքննիչ դատարանում։

BBC-ի լրագրողները նաև հայտնաբերել են կայքեր և հրապարակումներ, որտեղ Արիֆ Պատել անունով մարդը ներկայացվում է որպես Դուբայում հաջողակ ձեռնարկատեր և բարերար։ Որոշ նյութերում նա հերքում է բրիտանական իշխանությունների մեղադրանքները, իսկ նրա ենթադրյալ համակիրները նրան անվանում են «ազնվության օրինակ»։ BBC-ն պարզել է, որ այդ կայքերից մի քանիսը կապված են Դուբայում գործող առցանց-հեղինակության կառավարման ընկերության հետ, սակայն չի կարողացել հաստատել հենց Պատելի անմիջական մասնակցությունը դրանց ստեղծմանը։

Բրիտանացի հակակոռուպցիոն ակտիվիստ Մարգարեթ Հոջը, որը ծանոթացել է հետաքննության արդյունքներին, հայտնել է, որ Պատելը պետք է պատժվի։ Նրա խոսքով՝ հարուստ մարդիկ կարող են օգտագործել դատական ընթացակարգերը՝ ձգձգելու դատավճիռների կատարումն ու ապօրինի ստացված ակտիվների բռնագրավումը։

BBC-ն մեկնաբանությունների համար դիմել է Դուբայի իշխանություններին, Պատելին և նրա եղբայրներին, սակայն պատասխան չի ստացել։