Հողի պաշտամունք

Հողի պաշտամունք. Նախապատմական ժամանակներից սկսած հողն է կերակրում մարդկանց և իզուր չէ, որ Բասենում երդվելու ժամանակ հողն առնում էին բերանը, որ սուտ չեն երդվում: Հենց հողի վրա ծնկի եկած երկրպագությունը, գետինը համբուրելը գալիս է հողի պաշտամունքից: Բաշգյուղի, Արմըտլու և Ղարափունղար գյուղերի սահմանագլխին գտնվող մեզ արդեն ծանոթ Գեքլվա ուխտավարի շրջակայքում եղած արտերը վարելը մեղք էր համարվում և այդ բերրի արտերը շարունակ մնում էին անմշակ և խոպան: Ուխտատեղիներից կամ մատուռների մոտից թաշկինակով հող էին բերում տուն, այդ հողով և օրհնված ջրով լվանում հարմարված ամանները, տաշտերն ու բաշակները: Սովորություն կար, որ հուղարկավորություն տեսնելիս մարդիկ կռանում, մի բուռ հող էին վերցնում, շաղ տալիս գերեզմանների կողմը և խաչակնքում: Ննջեցյալին գերեզման իջեցնելուց հետո, երբ հողը բահերով լցնում էին, ամեն մարդ պարտք էր համարում մի բուռ հող վերցնել և լցնել գերեզմանի մեջ:

Երեկոյան, երբ ցանք կամ հերկ անող մաճկալները տուն էին գալիս, հարսները կամ աղջիկները նրանց ոտներից գուլպաները հանում, միջի հողը թափ էին տալիս ամանի մեջ, որպեսզի այդ հողը առավոտյան շաղ տային մոտիկ ջրաբիների կամ թե չէ կալերի մեջ:

Գ. Հակոբյան «Ներքին Բասենի ազգագրությունը և բանահյուսությունը»

Նյութը` Ք. Ա-ի