«ՀԺ». Սա առաջին մարտիմեկյան հանրահավաքն էր, որտեղ սպանդի պատասխանատուների մասին խոսակցությունը լղոզվեց

Մարտի 1-ին Ազատության հրապարակում Հայ ազգային կոնգրեսի հրավիրած հանրահավաքը խոստանում էր լինել աննախադեպ եւ եղավ աննախադեպ: Սա թերեւս առաջին մարտիմեկյան հանրահավաքն էր, որտեղ վեց տարի առաջ տեղի ունեցած սպանդի պատասխանատուների մասին խոսակցությունը լղոզվեց:

Ռոբերտ Քոչարյանի անունը, օրինակ, հանրահավաքում ոչ մի անգամ չհնչեց: Վերջին շրջանում Հայ ազգային կոնգրեսում չափազանց զգուշավոր են դարձել Ռոբերտ Քոչարյանի հարցում, եւ սա չի կարող պատահականություն լինել: Եւ ուրեմն՝ պատասխանի կարիք է զգում հարցը, թե որն է նման նրբանկատության պատճառը: Ամենատրամաբանական պատասխանը կարող է լինել այն, որ Կոնգրեսը մտավախություն ունի, թե Քոչարյանին արժանի գնահատականներ տալով' կարող է փչացնել հարաբերությունները «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության եւ նրա առաջնորդ Գագիկ Ծառուկյանի հետ, որոնք, փաստորեն, ՀԱԿ առաջնորդ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի վերջին երկու տարիների ասելիքի առանցքն են կազմում:

Եթե այսպես է, ուրեմն Ռոբերտ Քոչարյանը չափազանց կարեւոր նշանակություն ունի ԲՀԿ-ի ու Գագիկ Ծառուկյանի համար, այլապես իմաստ չէր ունենա նրան խնայել ԲՀԿ-ի եւ Գագիկ Ծառուկյանի հետ հարաբերությունների սիրույն: Սա էլ իր հերթին նշանակում է, որ Ռոբերտ Քոչարյանը որպես ֆիգուր եւ նրա կարծիքները բարձր են գնահատվում «Բարգավաճ Հայաստանում» եւ մասնավորապես` նրա առաջնորդի կողմից: Իսկ թե ինչպիսին են նրա կարծիքների ազդեցությունը ԲՀԿ-ում կայացվող որոշումների վրա՝ կարելի է պատկերացում կազմել արդեն վերը շարադրվածից: Ու սա չափազանց երկիմաստ վիճակի մեջ է դնում Հայ ազգային կոնգրեսին ու նրա առաջնորդին: Փաստորեն, Մարտի 1-ից վեց տարի անց, Կոնգրեսն ու նրա առաջնորդը, թեկուզ անուղղակի, պարտնյորական հարաբերություններ են հաստատել մի մարդու հետ, ում Հաագայի դատարանում դատելը համարում էին կենսական անհրաժեշտություն եւ որին Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը երկար տարիներ անվանում էր քաղաքական դիակ:

Խնդրին այստեղ ամենեւին էլ բարոյական հարթության մեջ չէ. եթե Կոնգրեսը հայտարարում է, որ չկան հավերժական թշնամիներ, դա էլ ինչ-որ կերպ կարելի է նորմալ համարել: Պրոբլեմն այն է, թե Հայ ազգային կոնգրեսը ինչպիսի՞ ապագա է նախանշում Մարտիմեկյան սպանդի բացահայտման համար, եթե տեղի ունենա իշխանափոխություն՝ իր առաջարկած սցենարով: Ստացվում է, որ Մարտի 1-ի թիվ մեկ պահանջատերի դերում հանդես գալու հավակնություն ունեցող քաղաքական ուժը ԲՀԿ-ի հետ համատեղ իշխանության գալու պարագայում մարտիմեկյան սպանությունները բացահայտելու գործում պատրաստ է ավելին չանել, քան անում է Սերժ Սարգսյանը: Եւ Մարտի 1-ի հարցով ԱԺ ժամանակավոր հանձնաժողով ստեղծելու քննարկումների ընթացքում հիմնական զեկուցող, ՀԱԿ վարչության անդամ Գագիկ Ջհանգիրյանի հայտարարությունը, թե` երբ Հովիկ Աբրահամյանն ասում է, որ իրենք 2008թ. Մարտի 1-ին մարդկանց սպանելու հրահանգ չեն տվել, ինքը հավատում է այդ հայտարարությանը, վերը նկարագրված ֆոնին ավելին են թվում, քան անհաջող մարտավարական ձեւակերպումը:
Այս ամենը, իհարկե, չի կարելի համարել վերջնական եզրակացություն, քաղաքական դատավճռի նման մի բան: Բայց ի վերջո, հստակ բացատրության կարիք ունի հարցը, թե ինչու է հանկարծ կոնգրեսը սկսել նրբանկատություն ցուցաբերել Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ: Երկու օր առաջ տեղի ունեցած հանրահավաքում Քոչարյանի հանգամանքի շրջանցումը ամենաաղաղակող, բայց միակ դեպքը չէ: Եւ դա պետք է ունենա կոնկրետ, շատ կոնկրետ բացատրություն:

Շարունակությունը` «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի այսօրվա համարում: