Հայաստանում գործող աղբավայրերը ներկայում սպասարկում են երկրի բնակավայրերի միայն կեսը

Հայաստանում ներկա դրությամբ գոյություն ունի մոտ 450 արտոնված աղբավայր, որոնք սպասարկում են Հայաստանի բնակավայրերի ընդամենը կեսին: Այս մասին «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում տեղեկացրեց ՏԿԱԻՆ փոխնախարար Արտաշես Բախշյանը:

«Հայաստանում գործող աղբավայրերիղ ոչ մեկը ես չեմ կարող համարել օրինական, քանի որ այդ աղբավայրերից ոչ մեկը չի սպասարկվում քաղաքաշինության նախարարության կողմից սահմանված «Աղբավայրի կառավարման և շահագործման» ուղեցույցի պահանջներին համապատասխան: Այս փաստաթղթում տեղ գտած պահանջների պահպանման դեպքում, կողքով անցնելիս, չպետք է զգացվի աղբավայրի գարշահոտը կամ շրջակա տարածքներում չպետք է լինեն թռնող պոլիէթիլենային տոպրակներ»,- ասաց Արտաշես Բախշյանը:

ՏԿԱԻՆ փոխնախարարի հավաստմամբ՝ եթե աղբահանություն կատարվող համայնքներում աղբը հավաքելով բնակիչների կամ կազմակերպությունների մոտից այն տանում և թափում են հիմնականում ինքնուրույն կազմակերպված մի վայր, ապա հանրապետության բնակավայրերի կեսում գյուղացիներն ինքնուրույն են հոգում իրենց կենցաղային աղբից ձերբազատման խնդիրը, ինչին կարելի է ականատես լինել գնացքով կամ մեքենայով քաղաքներից հեռու գտնվող գյուղերի կողքով երթևեկելիս:

«Յուրաքանչյոր բնակավայրում աղբահանություն կատարելու համար պատասխանատու է տեղական ինքնակառավարման մարմինը: Սակայն համայնքներին աղբահանություն իրականացնել ստիպելու լծակներ ՏԿԱԻ նախարարությունը չունի, քանի որ որևիէ մեկը չի կարող ընտրովի ՏԻՄ մարմիններին հարկադրել, եթե օրենքի խախտում չկա: Աղբահանության վերաբերյալ վարչաիրավական խախտման դեպքում համայնքի ղեկավարը կարող է միայն տուգանել խախտում իրականացնելու համար», - նկատեց Արտաշես Բախշյանը:

Այստեղից հետևում է, որ քանզի Հայաստանի մարզերում չեն գործում անհրաժեշտ պայմաններին համապատասխանող աղբավայրեր, ՏԿԱԻ նախարարությունը չի կարող իրենց իրավունք վերապահել տուգանել գյուղապետերին աղբահանություն չկատարելու կամ թերի կատարելու մեջ, ինչի արդյունքում գետերի և ճամփեզրերի մետ գոյանում են աղբի կղզյակներ:

Արդեն մի քանի տարի է տարբեր միջազգային կառույցներ Հայաստանի տարբեր մարզերի համար ներկայացրել են աղբավայրերի ստեղծման իրենց նախագծերը, որոնց համար պատրաստ են վարկեր տրամադրել:

Մոտ երկու տարի առաջ Ասիական զարգացման բանկի ֆինանսավորմաբ կատարված հետազոտության հիման վրա ստեղծվեց Կոշտ կենցաղային թափոնների կառավարման ոլորտում ազգային ռազմավարարության ծրագիրը: Ըստ նախագծի՝ Կապան, Գյումրի, Վանաձոր և Հրազդան քաղաքներում առաջարկվում էր կառուցել նոր աղբավայրեր, արդիականացնել երևանամերձ Նուբարաշենի աղբավայրը: Ծրագիրը մշակած խորհրդատու ընկերության առաջարկում ՏԿԱԻՆ ներկայացուցիչները գտել էին մի շարք խնդիրներ: Օրինակ՝ Գյումրի քաղաքը և մոտակա բնակավայրերը սպասարկող աղբավայրը առաջարկվում էր կառուցել Գյուր իի օդանավակայանի հարևանությամբ: Սյունիքի աղբավայրը, որը, ըստ առաջարկի, պետք է գտնվի Կապան քաղաքի մոտակայքում, պետք է սպասարկի նաև Մեղրի քաղաքը, սակայն հարց է ծագում, թե ինչպե՞ս պետք է կատարվի աղբի տեղափոխումը Մեղրիից Կապան, եթե ճանապարհն անցնում է բարդ տեղանքով:

«Ազգային ռազմավարությունը դեռ չընդունած մենք արդեն ունենք դրա կենսագործունեության խնդիրներ և ներկա պահին իրականացնում ենք ազգային ռազմավարության քննարկումները կառավարության և հասարակական կազմակերպությունների հետ: Խորհրդատուների առաջարկները տարբեր են, և մեր ներկա գնահատումները հետագայում ցույց կտան, թե որ տարբերակը մենք կընտրենք», - լրացրեց Արտաշես Բախշյանը:

Վերջերս ՏԿԱԻՆ փոխնախարարը Երևանի Օրհուս կենտրոնում բնապահպաններին Ազգային ռազմավարության նախագիծը ներկայացնելիս համաձայնվեց բնապահպան Կարինե Դանիելյանի այն մտքի հետ, որ Հայաստանում ամենակենսունակ տարբերակը կենցաղային կոշտ թափոնների կայուն կառավարումն է՝ հնարավորինս ընդգրկելով վերամշակման ցիկլեր: Այդ իսկ առումով Արտաշես Բախշյանը նշեց, որ պետք է հաշվարկվի, թե հանրապետության որ շրջանում, հաշվի առնելով տեղանքի ռելիեֆը, ինչ կառուցվացքի և ծավալի աղբ է կուտակվում, որ դեպում ինչ տիպի փոքր հզորության վերամշակող գործարան հնարավոր կ լինի կառուցել: Խոսքը գնում է օրինակ կենցաղային աղբի զտումից հետո գազի կորզման գործարանների մասին: