Հայ հնագետները մշակութային ֆենոմեն են բացահայտել (չհրապարակված լուսանկարներ)

Հայ հնագետները արտասահմանյան իրենց գործընկերների հետ շարունակում են ուսումնասիրություններ կատարել Հայաստանի տարբեր տարածքներում:

Հնագետների ամենատպավորիչ արդյունքներից մեկը արձանագրել են վիշապքարակոթողների ուսումնասիրության ոլորտում: Պեղումները կատարվում են Արագածի գագաթամերձ մասում՝ Տիրին կատարի տարածքում:

ԼՈւՐԵՐ.com-ի թղթակցի տեղեկացմամբ՝ Հնագիտության և ագգագրության ինստիտուտի տնօրեն Պավել Ավետիսյանը, խոսելով հայտնաբերված վիշապքարակոթողների մասին նկատեց, որ հայկական լեռնաշխարհի սահմաններում դրանք մոնումենտալ քանդակագործության ամենահին նմուշներն են: Հայկական լեռնաշխարհում դրանցից ավելի տպավորիչ քանդակագործության նմուշներ չեն արձանագրվել:

Նշենք, որ վիշապքարակոթողների նմուշները հայկական լեռնաշխարհի սահմաններից դուրս չեն հանդիպում: Դրանք արձանագրվել են այսօրվա ՀՀ-ի տարածքում, Ջավախքի, Բարձր Հայքի հատվածներում, Վանա լճի ավազանում: Մշակութային այս ֆենոմենը, ինչպես նաև խաչքարերը, հայկական լեռնաշխարհից դուրս չեն հանդիպել և բրոնզեդարյան շրջանի բացառիկ նմուշներ են համարվում:

Հնագետների կողմից մեկ այլ ձեռքբերում են համարվում Արագածի փեշերին հայտնաբերված դարան-որսատեղիները՝ որոգայթները:

Մասնագիտական գրականության մեջ սրանց անվանում են անապատի օդապարուկներ: Պարզվում է, որ այդ տիպի հուշարձաններ հանդիպել են Սիրիայի, Պաղեստինի, Իսրայելի, Սինա թերակղզու տարածքում:

Ենթադրվում է՝ այդ կառույցներն օգտագործվել են կենդանիներին կենդանի որսալու համար, որպեսզի հետո ընտելացվեն: Օգտագործվել են մինչև Աքեմենյան և անգամ ավելի ուշ շրջան: Այդ դարանների հնարավոր բոլոր տեսակները Արագածի փեշերին կան և մոտ 100-ի չափով արդեն արձանագրվել են: Ըստ հնագետի՝ անսովոր խտություն է այդ փոքրիկ տարածքի համար:

Պավել Ավետիսյանի խոսքով՝ սա ողջ առաջավոր Ասիայի հին ժամանակների հասարակությունների, քաղաքակրթությունների ձևավորման, սաղմնավորման ժամանակների մասին բացառիկ տվյալներ տվող հուշարձաններ են : «Այս հուշարձանները պարտավոր ենք նախ արձանագրել, փաստագրել, հաշվառել, քարտեզագրել, այնուհետև՝ առնել պետական պաշտպանության տակ»,- ասում է Պավել Ավետիսյանը:

Այս ուսումնասիրությունները կարևոր գիտական տեղեկատվություն են հաղորդում մարդկության պատմության տարբեր ժամանակաշրջանների ու մարդկանց մասին: Հնագետը կարևորեց նաև այն, որ կենսաչափական, նյութաչափական անալիզների անցկացմանը զուգահեռ գումարվել է նաև ԴՆԹ անալիզը:

ԼՈւՐԵՐ.com-ը ներկայացնում է լուսանկարներ՝ հայ հնագետների պեղումներից:

Ն.Ա.

{gallery}vishapqarakotoxner{/gallery}