Տերյանական խոհեր. հատվածներ Անթառամ Միսկարյանին գրված նամակներից

Ես լիովին ընդունում եմ իբսենյան աֆորիզմ-նշանաբանը. «Ինչը որ չկարողացար, քեզ կներվի, բայց ինչը չուզեցիր' երբեք»: Եվ այսպես. երբ որևէ ուժեղ ցանկություն ունես, հարկավոր չէ նրանից հրաժարվել, այլ պետք է ձգտել դեպի նա, դեպի այդ ցանկության նպատակը: Պետք չէ թեթևամտորեն ցանկանալ, որ հրաշքը կատարվի առանց գերիվեր ջանքերի: Ոչ, առանց աշխատանքի, համառ աշխատանքի, նույնիսկ ոչ մի հանճար հրաշք չի կատարել... Իր արժեքն իմացող մարդը երբեք ավելին չի ուզի, քան ինքն արժանի է: Հաստատուն փառքը ձեռք է բերվում արժանիքներով, իսկապես արժանիքներով: Պետք է կարողանալ կամ գոնե ջանալ իրեն «ըստ արժանվույն» գնահատել: Մեզ համար մշակենք այն, ինչը հիմա չունենք' կուռ աշխարհայեցություն: Դրա համար մենք ստիպված կլինենք շատ աշխատել, բայց այնքան օրինավոր լինենք, որ չվախենանք դրանից: Եվ եթե չկարողանանք մեր նպատակին հասնել, և աշխարհը մեզ համար մնա պատահականությունների և հաջողության կամ անհաջողության ասպարեզ, բոլորովին անհասկանալի մնա կյանքը, ապա գոնե մենք հանգիստ կկարողանանք ասել, որ չկարողացանք... Թե չէ տարիները կթռչեն, ու թերևս վրա կհասնի մի օր, երբ վհատորեն կզգանք, որ մեր ուժերը, մեր լավագույն տարիները վատնված են դատարկ բաների վրա, և մենք նույնիսկ չգիտենք` ինչ բան է անկեղծ, ուժգին ցանկությունը, դառն կասկածը, գտնելու ուրախությունը և գտածի կորուստը` նորանոր որոնումների համար:

Կան տաղանդ ունեցող, որոշակի գիտության, պոեզիայի, առհասարակ արվեստի ընդունակություններով օժտված մարդիկ, կան և մարդկայնության տաղանդով օժտված մարդիկ: Կարելի է լինել հանճարեղ գրող, կոմպոզիտոր, մաթեմատիկոս, բայց ապաշնորհ մարդ: Կարելի է գիտության և արվեստի ոչ մի բնագավառում ընդունակություններ չունենալ, բայց լինել հանճարեղ մարդ: Տաղանդավոր գրողները զարդարում են գրականությունը, տաղանդավոր մարդիկ զարդարում են կյանքը: Այն մարդկանց համար, որոնց մենք այդպես սիրում ենք, մահ չկա:

Ախր այնքան գռեհկություն կա այս ամենասքանչելի աշխարհում, որ եթե նրանցից ամեն մեկի վրա կանգ առնելու լինենք, ժամանակ չի լինի ամենայն լավի մասին մտածելու, և, թերևս, կփչանա «հոգու ճաշակը», ինչպես փչանում է այն մարդկանց քիմքը, որոնք սնվում են ինչով ասես:

Աշխարհում այնպիսի մարդ չկա, որ ոչնչի ընդունակ չլինի: Ցանկություն է պետք: Շատ հաճախ ուժեղ ցանկության բացակայությունը քողարկուն են անհնարինությամբ:

Մի՞թե խելքով կարող ես հանգստացնել թախծոտ հոգին և մի՞թե
դատողություններով կբուժես սրտի ցավը: Հիմա ես հիշեցի Իբսենի խոսքերը. «Եղիր ինքդ քեզ հարազատ»:

Աղբյուրը` Լուսինե Զաքարյան Lousine Zaqaryan ֆեյսբուքյան էջ