Ապրիլի 24-ին Ծիծեռնակաբերդում Լեհաստանը կունենա նշանակալից ներկայացվածություն. Եժի Մարեկ Նովակովսկի

Լեհերը կիսում են հայ ժողովրդի մեծագույն ցավը և ապրիլի 24-ին Ծիծեռնակաբերդում Լեհաստանը կներկայանա բարձրաստիճան պատվիրակությամբ: «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում այս մասին հայտարարեց Հայաստանում Լեհաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Եժի Մարեկ Նովակովսկին: Հայաստանում արդեն երեք ամիս դիվանագիտական գործունեություն իրականացնող Նովակովսկին անդրադառնում է նաև հայ-լեհական հարաբերություններին և խոստովանում, թե ինչ բացահայտումներ է կատարել Հայաստանում:

-Պարոն դեսպան, ինչպե՞ս եք Ձեզ զգում Հայաստանում:

-Հայաստանում ինձ շատ լավ եմ ինձ զգում: Հայաստանը շատ հետաքրքրական երկիր է թե՛ քաղաքական, թե՛ զբոսաշրջության առումով, և ես չեմ պատկերացնում այլ վայր, որն ավելի հետաքրքրական կլիներ, քան Հայաստանը:

-Որևէ նորույթ հասցրե՞լ եք բացահայտել:

-Ամեն անգամ ինչ-որ նոր բան եմ բացահայտում, քանի որ դեռ սովորում եմ երկրին: Իհարկե, տեսարժան վայրերն ինձ համար բացահայտում չեն, քանի որ մենք գիտեինք դրանց մասին: Ինձ համար բացահայտումը մարդիկ են: Հանդիպել եմ այնպիսի մարդկանց, գործիչների, ովքեր աշխարհը դիտում են ոչ թե որպես փոքր երկիր, այլ նրանք աշխարհի քաղաքացիներ են: Դա բացահայտումներից մեկն է: Հետաքրքրական հանգամանք է նաև այն, որ հայերի մաշկի գույնը շատ դեպքերում ավելի բաց է, քան շատ եվրոպացիներինը:

-Եկեք խոսենք հայ-լեհական հարաբերություններից: Որո՞նք են Ձեր գործունեության առաջնահերթություններն այս համատեքստում:

-Ես կցանկանայի տարբերակում մտցնել հայ-լեհական և Հայաստան-Լեհաստան հարաբերությունների միջև: Խոսելով միջպետական հարաբերությունների մասին' կցանկանայի նշել տնտեսական բնագավառում համագործակցության ակտիվացման մասին: Օրեցօր ավելի շատ լեհական ընկերություններ են հետաքրքրվում Հայաստանում ներդրումներ կատարելու համար: Ինձ ուրախացնում է այն հանգամանքը, որ բազմաթիվ հայկական ընկերություններ հետաքրքրություն են ցուցաբերում Լեհաստանում ներդրում կատարելու համար: Սա գործընկերային փոխանակում է: Երկրորդ հանգամանքը միջպետական հարաբերություններում Լեհաստանի օգնությունն է' Հայաստանը ԵՄ-ին մոտեցնելու հարցում: Լեհաստանն ԱլԳ ծրագրի համահեղինակներից է և Ռիգայում կայանալիք գագաթնաժողովին կփորձի Հայաստանը մոտեցնել Եվրամիությանը քաղաքական առումով: Երրորդ տարրը մշակութային համագործակցությունն է: Մենք իրականացնում ենք ցուցահանդեսների, արվեստագետների փոխանակում, և այս համագործակցությունը կարելի է դասակարգել հարաբերությունների երկրորդ տեսակին' հայ-լեհականին: Պետք է նշել, որ հայ-լեհական հարաբերությունները շատ ջերմ են: Այդ ջերմության հիմքը Լեհաստանում գտնվող հայկական սփյուռ քն է: Լեհաստանում հայ բժիշկների, ձեռներեցների կարելի է հանդիպել, Լեհաստանի բուհերում շատ հայ ուսանողներ կան: Լեհերը հայերի հանդեպ դրական վերաբերմունք և ընկալում ունեն: Իհարկե Լեհաստանում զարմանալիորեն շատ գիտեն Հայաստանի մասին: Գտնում եմ, որ դա շատ մեծ հնարավորություն է զբոսաշրջիկների փոխանակման առումով, որպեսզի նպաստենք լեհ զբոսաշրջիկների թվի աճին: Ինչպես գիտենք, Երևան-Վարշավա ուղիղ չվերթներ են գործում և այս շաբաթվանից շաբաթական չորս չվերթ է լինելու, ինչը կնպաստի լեհ զբոսաշրջիկների աճին: Ես հուսով եմ, որ շատ հայեր կցանկանան այցելել Լեհաստան, գոնե զգալու այն սառը օդը, որ տիրում է Լեհաստանում և որոշ ժամանակով ազատվելու հայկական շոգից:

-Պարոն դեսպան, 2015թ. Հայաստանի համար յուրահատուկ կարևորության տարի է և մենք ոգեկոչելու ենք Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը: Ունե՞ք կոչ ողղված հայերին:

-Ես չեմ այն իրավասու անձը, ով պետք է այդ կոչով հանդես գա: Լեհաստանի ավելի բարձր պաշտոնյաներ այդ հարցով իրենց կոչը կհայտնեն և կդիմեն հայ ժողովրդին: Ինչ վերաբերում է Լեհաստանի դիրքորոշմանը, ապա Լեհաստանն այն հայտնել է տասը տարի առաջ Սեյմի որոշմամբ և մենք կլսենք համերշախության ու հոգեպես մոտ լինելու վերաբերյալ բարձրատսիճան այրերի կոչը ուղղված հայ ժողովրդին: Լեհաստանը ողբերգական փորձ ունի երկրորդ համաշխարհային պատերազմից: Խորհրդայինև հիտլերյան ամբողջատիրական կարգերի հետևանքով միլիոնավոր լեհեր զոհ գնացին: Այդ տարիներին միլիոնավոր հրեաներ էլ զոհ գնացին և այդ առնչությամբ մենք առանձնահատուկ վերաբերմունք ունենք ցեղասպանության վերաբերյալ:

-Ասացիք, որ Լեհաստանի բարձրաստիճան այրերը կոչ կհնչեն հայ ժողովրդին: Նախատեսվո՞ւմ է, որ այդ կոչը հնչի հենց Ծիծեռնակաբերդում:

-Ես տեղյակ չեմ, թե հիշատակի միջոցառումն ինչպես է կազմակերպված լինելու, արդյոք հնարավոր կլինի այնտեղ հայտարարություն անել, սակայն նրանք, ովքեր հանդես կգան զանգվածային լրատվամիջոցների առջև, հանրային կերպով ելույթ կունենան' դա արդեն դիմելու ձև է հայ ժողովրդին:

-Հարցս ավելի հստակեցնեմ: Լեհաստանի պետական ղեկավարությունն ապրիլի 24-ին ներկա կգտնվի՞ ոգեկոչման արարողությանը:

-Ես կարտահայտվեմ այնպես, ինչպես իմ գործընկերներից շատերը: Առայժմ հստակեցված չէ պետական պատվիրակության կազմը: Պարզապես տարելիցի միջոցառումները համընկնում են Լեհաստանում ընտրարշավի հետ, և ես կօգտագործեմ ԱՄՆ իմ գործընկերոջ ձևակերպումը, որ ոգեկոչման արարողությանը նշանակալից ներկայացուցչություն կլինի:

-Լեհաստանը միշտ բարձր է գնահատել Հայաստանի նախաձեռնությունը' հարաբերություններ հաստատել Թուրքիայի հետ: Այսօր ինչպե՞ս եք գնահատում այդ հարաբերությունների ապագան:

-Մի փոքր տխուր եմ այն առումով, որ գործընթացն առաջընթաց չի գրանցում, սահմանը փակ է, և քայլեր չեն ձեռնարկվում այդ ուղղությամբ: Համաձայնության գալու առնչությամբ նույնպես տեղաշարժ չկա: Թուրքիան և Հայաստանը մեր լավ գործընկերներն են և մենք պատրաստակամություն ենք հայտնում մեր աջակցությունը ցույց տալ և կիսվել հարաբերությունների հաստատման հարցում մեր ունեցած փորձով ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ Գերմանիայի հետ:

-Չե՞ք կարծում, որ Թուրքիայի վերջին նախաձեռնությունը' Գալիպոլիի ճակատամարտի հարյուրամյակի տարեդարձի օրը տեղափոխել և նշել ապրիլի 24-ին, ապացուցում է, որ Թուրքիան պատրաստ չէ նորմալ հարաբերությունների հաստատմանը:

-Իմ խնդիրը չէ գնահատել Թուրքիայի քաղաքականությունը: Տեղին չէ որևէ գնահատական տալը, քանի որ դիվանագետի առաքելությունը ճիշտ, սխալ կամ տեղին քայլեր որոշելը չէ, դատավորի դերում հանդես գալը չէ: Մենք հնարավորինս ամեն ինչ անում ենք' ելքեր գտնելու համար:

-Թուրքիայի նախագահը բազմաթիվ երկրների նախագահների է հրավիրել մասնակցելու Գալիպոլիի ճակատամարտի տոնակատարութւանը: Լեհաստանը բարձրաստիճան ներկայացուցչություն կունենա՞ այդ տոնակատարությանը:

-Քանի որ Լեհաստանը ներգրավված չի եղել այդ մարտերում, չեմ կարծում, որ հետաքրրված լինենք այնտեղ ներկայությամբ, ինչպես Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի կամ Ավստրալիայի պարագայում:

Հարցազրույցը' Հասմիկ Հարությունյանի