BBC-ի թուրքալեզու ծառայության անդրադարձը Անիի ավերակներին (լուսանկարներ)

Աշխարհ 9 Ապրիլ, 2017 15:56

BBC-ի թուրքալեզու ծառայությունը հատուկ անդրադարձ է կատարել հին հայկական մայրաքաղաքներից Անիի պատմությանն ու անվանել այն «Մոռացված կայսրության մայրաքաղաք»:

«Կարսից 45 կմ հեռավորության վրա գտնվող Անի քաղաքն իր պատմության ընթացքում տեսել է բազմաթիվ կայսրություններ՝ Բյուզանդիայից մինչև Օսմաններ: Հայ Բագրատունիների թագավորական տոհմի իշխանության օրոք Անին իրենից ներկայացնում էր տարածաշրջանում ռազմական ուժի և մշակութային կենտրոն», - գրում է BBC-ի թուրք թղթակիցն ու նշում, որ ավելի քան 90 տարի լքված վիճակում գտնվող Անիում միակ ձայնը, որ այժմ լսվում է, դա Հայաստանի և Թուրքիայի սահմանը հանդիսացող կիրճում սվսվացող քամու ձայնն է:

«Այս ավերակներն ունեն հարյուրամյակների պատմություն, որը ձգվում է հայ Բագրատունիներից Բյուզանդիա, սելջուկ թուրքերից մինչև Օսմանյան կայսրություն», - գրում է թղթակիցն ու շարունակում. «1877-78թթ.-ին ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ Անին թողնվում է ռուսներին, իսկ երբ պայթում է Առաջին համաշխարհայինը՝ օսմանները հետ են վերցնում այն: Սակայն Անիի բարձրավանդակն ավելի ուշ տրվելու էր նորաստեղծ Հայաստանի Հանրապետությանը: Վերջին անգամ՝ 1920թ.-ին Անին կրկին ձեռքից ձեռք անցավ ու մտցվեց Թուրքիայի հանրապետության կազմի մեջ»:

Այստեղով անցնող Ախուրյան գետը BBC-ի թուրքալեզու ծառայության լրագրողն անվանում է «բնական սահման» Թուրքիայի և Հայաստանի միջև, որը փակվել է դեռևս 1993թ.-ին՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև եղած տարաձայնությունների պատճառով:

«Այստեղ մնացած բազմաթիվ եկեղեցիների ավերակները, կարծես, լքված քաղաքի լուռ պահակներն են», - գրում է նա ու նշում, որ Բագրատունյաց թագավորության օրերին՝ Անիի տնտեսական հզոր կենտրոն լինելու ժամանակ, այստեղի բնակչությունն անցել է 100 000-ը:

Խոսելով Անիի Մայր տաճարի մասին՝ լրագրողը նշում է. «1001թ.-ին հայ թագավոր Գագիկի կողմից կառուցված այս տաճարը վկան է եղել այն շրջանի, երբ հայ բնակչությունն այստեղ մեծամասնություն էր կազմում: Այս տաճարի գմբեթը կառուցած Տրդատ ճարտարապետը հետագայում աշխատել է նաև մասնակցել է Այա Սոֆիայի վերանորոգման աշխատանքներին»:

Թուրք թղթակիցը նկատում է, որ UNESCO-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցուցակում տեղ գտած Անիի պատմա-մշակութային ժառանգության շուրջ բանավեճերը թուրք և հայ պատմաբանների միջև չեն դադարում, սակայն, այնուամենայնիվ, վերջին շրջանում երկու կողմի պատմաբաններն ու հնագետները սկսել են հիշեցնել աշխարհին Անիի՝ մոռացված կարևորության մասին: