Միջազգային գիտաժողով` նվիրված Անին Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաք հռչակելու 1050-ամյակին

Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիան ս. թ. նոյեմբերի 15-17-ը Երևանում անցկացրեց միջազգային գիտաժողով՝ նվիրված Անին Բագրատունյաց թագավորության մայրաքաղաք հռչակելու 1050-ամյակին:

Գիտաժողովին իրենց մասնակցությունը բերեցին գիտնականներ, պատմաբաններ, հնագետներ Ռուսաստանից, Ավստրիայից, Ֆրանսիայից, Իտալիայից, Հայաստանից, ԱՄՆ-ից (հնչել է շուրջ 35 զեկույց):

Գիտաժողովի 1-ին մասնաճյուղի մասնակիցներն իրենց ելույթներում անդրադարձել են Անիի պատմաքաղաքական դերին ու նշանակությանը: Այս մասնաճյուղի 2 նիստերի աշխատանքները նոյեմբերի 15-ին ղեկավարել է ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ Ռիչարդ Հովհաննիսյանը (ԱՄՆ): Հնչել են «Մատթեոս Ուռհայեցու վկայությունը 961 թ. Անին մայրաքաղաք հռչակելու մասին», «Հայրապետական աթոռի փոխադրումը Անի», «Անին ուղեգրություններում», «Եվրոպայի հայացքը դեպի Անի. XVIII, XIX դդ. ճանապարհորդական զեկույցներ», «Անին Պոլ Ռորբախի աշխատություններում», «Հայ Բագրատունյաց թագավորության Անի մայրաքաղաքի նշանակությունը մետաքսի ճանապարհի պատմության մեջ», «Անիի խնդիրը Կարսի 1921 թ. բանակցություններում և պայմանագրում«, «Անի քաղաքի տեղագրության նվիրական խորհուրդը», «Հյուսիսային Բագրատունիները Անիի թագավորության պետական համակարգում» զեկույցները:

Գիտաժողովի հաջորդ օրերի զեկույցները վերաբերել են Անիի հոգևոր ու նյութական մշակույթին: 2-րդ մասնաճյուղը ղեկավարել է` ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Մուրադ Հասրաթյանը (Հայաստան): Ս. թ. նոյեմբերի 16-ին հնչել են «Խորհրդանիշային մտածողությունը Անիի ճարտարապետությունում», «Գագիկ Ա Բագրատունու քանդակային պատկերը, գեղարվեստական և պատկերագրական առանձնահատկությունները», «Անիի պարիսպների հնագիտական ուսումնասիրությունը», «Անիի քարանձավային արվարձանը», «Անիի կանացիակերպ աղամանը», «Ոստայնանկությունը Անիում», «Անիի ասեղնագործության ու նրա ժառանգորդման շուրջ», «Անին միջազգային առևտրական ուղիների խաչմերուկում» զեկույցները: Նոյեմբերի 17-ին ընթերցվել են «Անին Մ. Բրոսսեի «Անիի ավերակները» երկհատոր աշխատությունում», «Անիի իսահակյանական տեսիլքը», «Անին Հովհ. Թումանյանի ստեղծագործություններում և աշխարհընկալման մեջ», «Բարբառագիտական վարկածներ Անիի խոսվածքի մասին», «Անիի դերը հայ մասնագիտացված երաժշտության պատմության մեջ», «Գրիգոր Մագիստրոսը և Անիի երաժշտական մշակույթը» և այլն:

ՀՀ մշակույթի նախարարության, ՀՀ ԳԱԱ, և նախարարության «Զվարթնոց» պատմամշակութային արգելոց-թանգարանի համատեղ անցկացրած և ՀՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ Արև Սամուելյանի նախագահությամբ ընթացող նիստն անդրադարձել է Անիի ճարտարապետական խնդիրներին ու առանձնահատկություններին: Ընթերցվել են «Անի քաղաքի ճարտարապետությունը միջնադարյան շրջանի Առաջավոր Ասիայի երկրների քաղաքաշինության զարգացման համատեքստում», «Խուլ կամարաշարը Անիի ու Տոսկանայի ճարտարապետական դպրոցների X-XI դարերի եկեղեցիներում. համեմատական վերլուծություն», «Անիի կաթողիկեի արևելյան ճակատի պեղումները և վիմական անտիպ բեկորներ», «Անիի քաղաքային կենտրոնի համալիրը», «Անիի ստորգետնյա բնակավայրերը» զեկույցները: