Հայ երեխաները կանգնած են ուծացման վտանգի առաջ

Կրասնորդար երկրամասի հայ համայնքը կանգնած է ուծացման վտանգի առաջ. անգամ ամբողջությամբ հայկական գյուղերում հայերենը գոնե մակերեսորեն չի դասավանդվում: Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ասաց Կրասնոդարի «Խաչքար» հայկական մշակույթի կենտրոնի կրթության բաժնի ղեկավար Երազիկ Հարությունյանը: Նրա խոսքերով՝ ուծացումից փրկվելու միակ ճանապարհը հայերենի դասացուցակային դասեր բացելն է:

«Սփյուռքում հիմնական խնդիրը հայեցի սերունդ դաստիարակելն է, և դա արվում է հայկական մշակութային կենտրոնների և կիրակնօրյա դպրոցների միջոցով: Նման դպրոցները սովորաբար գործում են եկեղեցիներին կից, բայց ՌԴ Սահմանդրությունը թույլ է տալիս մեր լեզուն ուսումնասիրել պետական մակարդակով, ինչը մի շարք առավելություններ ունի: Մեծ տարբերություն կա, որ երեխան հայերենը սովորում է կիրակի օրը և դպրոցում այլ դասաժամերի հետ հավասար: Դա նախ և առաջ հարգանք և սեր է արթնացնում մայրենի լեզվի նկատմամբ, նրանք ավելի հաճույքով են այն ուսումնասիրում: Մենք այս խնդիրը փորձել ենք ՀԿ-ների միջոցով բարձրաձայնել, բայց այն ամնեը, ինչ պետական չէ, տարերային է»,- ասաց նա:

Ե. Հարությունյանի խոսքերով՝ Անապայի շրջանի Հայկաձոր գյուղում, որտեղ բացառապես հայեր են ապրում, հայկական դպրոց էր գործում, սակայն այն տարերային է գործում, քանի որ պետականորեն չի վերահսկվում:

«Սա, իհարկե, նորմալ ճանապարհ է, հովանավորներ միշտ գտնվում են, և հայկական կիրակնօրյա դպրոցներ գործում են գրեթե բոլոր շրջաններում: Բայց գոնե այն շրջաններում, որտեղ բացառապես հայ բնակչություն է, պետք է մտցվեն հայերենի դասացուցակային դասաժամեր, և երեխաները, որոնք այժմ ընդհանրապես հայերեն չեն անցնում, հայերեն սովորելու հնարավորություն ունենան, որովհետև շատ շրջաններում հայերենը ընդհանրապես չի դասավանդվում»,- ասաց նա:

Ասուլիսին ներկա էր նաև Կիևի հայ համայնքի կրթական հանձնախմբի պատասխանատու Հասմիկ Ղազարյանը: Նրա խոսքերով՝ 1991 թ. ԽՍՀՄ փլուզումից հետո մեծ արտահոսք եղավ դեպի Ուկրաինա, որտեղ այժմ 600 հազար հայ է ապրում, որից 30-40 հազար հայը ապրում է Կիևում, և նրանց համար գործող հայկական դպրոցների թիվը շատ քիչ է:

«Ամենակարևոր խնդիր այն է, որ փոքր հասակում Ուկրաինա տեղափոխված երեխաները հայկական ոգին պահպանելու խնդիր ունենք, որովհետև մեր երեխաները հիմնականում հաճախում են ռուսական դպրոցներ: Ուկրաինայի իշխանությունները բավական բարյացակամ են տրամադրված, մի քանի տարի առաջ նրանք առաջարկեցին, որ եթե մենք կարող ենք սեպտեմբերի 1-ին հավաքել 8 երեխա, կբացվի հայկական դասարան, բայց 30-40 հազարանոց Կիևում նման 8 ծնող չգտնվեց»,- ասաց նա:

Նրա խոսքերով՝ Հայոց լեզուն ավելի բարձր մակարդակի վրա դնելու համար իրենք ՀՀ ԿԳ և սփյուռքի նախարարությունների հետ միասին ձեռնամուխ են եղել հայերենի դպրոցական ծրագրի ստեղծմանը, որը արդեն հաստատվել է Ուկրաինայի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության կողմից: «Ղրիմում հայ բարերարի աջակցությամբ 4 հարկանի շենք է կառուցվել, որտեղ հույս ունենք, որ հայկական երկլեզու գիմնազիա կգործի, որտեղ երեխաները մրցույթով կանցնեն: Այս ձուլման պրոցեսը պետք է հնարավորինս արագ կանխել»,- ասաց նա:

Panorama.am