«Չորրորդ ինքնիշխանություն». Իսկ ինչ կլիներ, եթե վարկառուն լիներ Կճոյանի սանիկը կամ էլ ՊՆ փոխնախարար Արշալույս Փայտյանը

Թերթը գրում է. «Անցնող 2011 թվականի վերջում «ՉԻ»–ն նամակ ստացավ Ռուսաստանի Դաշնության «Ռենովա» ընկերության տնօրեն Գեորգի Իոսիֆյանից, որը միաժամանակ նամակ էր հղել նաեւ Սերժ Սարգսյանին եւ ՀՀ գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանին՝ նրանց տեղեկացնելով, որ Հայաստանում իրեն «քցել են 12 միլիոն ԱՄՆ դոլար»։ ՌԴ քաղաքացու նամակում նշված էր Մհեր Ավետիսյանի անունը, որը Արարատյան թեմի առաջնորդ Նավասարդ Կճոյանի սանիկն է, միաժամանակ "Jose" անունով ռեստորանային համալիրի սեփականատերը։ Հենց նա էլ, ըստ Գեորգի Իոսիֆյանի, մշակել էր թալանի ողջ սխեման։ Բնականաբար, նրան օգնել էին շատ վերեւներից, եւ այս մասով հրապարակումներ նույնպես եղել են: Կարճ հիշեցնենք եւ շարունակենք այս խճճված պատմության շրջանակներում նոր ուշագրավ մանրամասներ ներկայացնել։

Մինչ 12 միլիոն ԱՄՆ դոլարին հասնելը, Մհեր Ավետիսյանին «օգնել» էին «փոշիացնել» ԲՏԱ բանկի կապիտալ հանդիսացող 5 միլիոն մի քանի հարյուր հազար ԱՄՆ դոլարը։ Հենց այդ ընթացքում բանկի տնօրինությունը այն ժամանակ դեռեւս ԿԲ նախագահ, հիմա արդեն վարչապետ Տիգրան Սարգսյանին տեղյակ էր պահել յուրացման մասին. արդյունքում՝ ԿԲ նախագահ Սարգսյանն արգելել էր բանկին դիմել դատախազություն եւ ներկայացնել քրեական գործի հիմքերը։ Փոխարենը Տիգրան Սարգսյանը արագորեն բանկի դեմ սանկցիաներ էր կիրառել, որ այդ հաստատությունը սխալ մարդկանց է վարկ տալիս, եւ հետո դրանք դառնում են ռիսկային վարկառուներ:

Մինչ առաջ անցնելը նշենք, որ մենք տեղեկացրել էինք՝ Մհեր Ավետիսյանը գործունեություն է ծավալել եւ ծավալում է Նավասարդ Կճոյանի բարձր հովանու ներքո, իսկ Կճոյանն էլ հովանավորվում է ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի կողմից։ Ռուսաստանի Դաշնության «Ռենովա» ընկերության տնօրեն Գեորգի Իոսիֆյանն իր վերջին նամակում պատմում է, թե այս մարդիկ՝ Կճոյանն ու Ավետիսյանը, ինչպիսի ֆինանսական սխեմաներ են գծագրել, որպեսզի միլիոններ աշխատեն խաբեության եւ Հայաստանի Հանրապետության հեղինակությունը խայտառակելու գնով։ Ի դեպ՝ այդ ճանապարհին նրանք չեն զլացել օգտագործել Սերժ Սարգսյանի անունը։ Իսկ դա նրանք արել են ներկայումս ՀՀ վարչապետ, այն ժամանակ ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահ Տիգրան Սարգսյանի միջոցով։ Հենց նրա ցուցումով է Կճոյանն ուղղակի բանակցությունների մեջ մտել բանկիրների հետ՝ նրանց գործունեության համար պահանջելով տարեկան մեկ միլիոն ԱՄՆ դոլար: Բազմաթիվ հանդիպումներ են կայացել, որտեղ ԿԲ նախագահ Տիգրան Սարգսյանին ներկայացրել են Կճոյանն ու նրա սանիկը։ Իոսիֆյանն իր նամակներից մեկում անգամ գրում է, թե Կճոյանը ՀՀ Կենտրոնական բանկի ղեկավարի Տիգրան Սարգսյանի անունից պահանջել է ԲՏԱ բանկի հայաստանյան մասնաճյուղից տարեկան մեկ միլիոն ԱՄՆ դոլար՝ իբրեւ վճար ՀՀ Կենտրոնական բանկի լոյալության դիմաց։ Կճոյանն ասել է, թե այդ գումարը գնալու է Սերժ Սարգսյանի նախագահական ընտրությունների նախընտրական ֆոնդին։ Բնականաբար, գործարքը չի կայացել, որովհետեւ Գերոգի Իոսիֆյանը շուտ է «գլխի ընկել», որ սա հերթական «մախինացիան» է:

Հիմա գանք 12 միլիոն ԱՄՆ դոլարի պատմությանը: Մհեր Ավետիսյանը 2007 թվականից դառնում է ԲՏԱ բանկի հաճախորդը: Վերջինս մտերմանում է բանկի հայաստանյան մասնաճյուղի ղեկավարի հետ, անգամ դառնում է նրա մուսուլման երեխայի քավորը: Այնուհետեւ նրան մի քանի միլիոն ԱՄՆ դոլարի վարկ են տրամադրում: Այս բանկից այդ ընթացքում վարկ են վերցրած լինում նաեւ ՀՀ Պաշտպանության փոխնախարար Արշալույս Փայտյանը՝ իր ընտանիքին պատկանող «Փայտ Գրիգ» ընկերության համար, ինչպես նաեւ Երեւանի «Ղռեր» թաղամասում հեղինակություն համարվող մեկը, որը Երեւանում երթուղայինի գիծ ունի: Գիծը սպասարկում են նրան տատկանող ավտոբուսներն ու միկրոավտոբուսբները: Մի խոսքով, ընդհանուր առմամբ, բանկը տարբեր մարդկանց շուրջ 16 միլիոն ԱՄՆ դոլարի վարկ է տրամադրած լինում: Այց ցուցակը մեր ձեռքի տակ է. այնտեղ բավականին ուշագրավ անուններ եւ կազմակերպություններ կան, որոնց գործունեության հետ կապված զարմանալի բացահայտումներ են արված. սրանց կանդրադառնանք առանձին հրապարակման շրջանակներում: 16 միլիոն ԱՄՆ դոլար կազմող այդ վարկերը շուտով դառնում են ռիսկային վարկեր: Գումար վերցնողները ամիսներով տոկոս չեն մուծում. դրանց գումարվում է նաեւ տգույժ տուգանքները: Պատկերացնում եք, այս նույն իրավիճակում հայտնվեր սովորական շարքային քաղաքացին, բնկանաբար, մի քանի հազար ԱՄՆ դոլար պարտքով միայն: Չկասկածեք՝ կհոշոտեին, հագի վերջին շապիկը վաճառել կտային, որպեսզի այդ մի քանի հազար դոլարը՝ տոկոսներով, տույժ-տուգանքներով էլի դառնար բանկի սեփականությունը: Այս դեպքում, սակայն, իրավիճակը բոլորովին այլ կերպ է զարգանում:

Բանը հասնում է բանկային գործունեության նորմատիվների խախտման վտանգին, եւ որպեսզի բանկը «չպայթի», Գերոգի Իոսիֆյանի միջնորդությամբ բացվում է «Սարկապիտալ» ընկերությունը, որը 12 միլիոն ԱՄՆ դոլար է ներդնում ընկերության մեջ: Այսինքն՝ «Սարկապիտալ» 16 միլիոն պարտքի դիմաց բանկին վճարում է 12 միլիոնը, եւ այդ վարկերը տեղափոխում է իր բալանսին: Ստացվում է, որ բանկ «նաղդ» մտնում է 12 միլիոն դոլար, 4 միլիոն կորուստը տեղավորվում է նորմատիվների մեջ, իսկ 16 միլիոն դոլարի պարտքը՝ 29 միլիոն ԱՄՆ դոլար գրավով տեղափոպվում է «Սարկապիտալի» բալանսի վրա: Իոսիֆյանը մտածում է, թե ոնց էլ չլինի կկարողանա իր 12 միլիոնը հավաքագրել անբերախիղճ «կլիենտներից», որոնք, ի դեպ, մեծահուրստներ են, իսկ եթե ոչ, ապա կդիմի դատարան եւ գրավադրված գույքի վաճառքից հետ կստանա իր գումարները:

Դեպքերն այլ կերպ են զարգանում Մհեր Ավետիսյան-Նավասարդ Կճոյան զույգի կողմից մշակված ֆինանսական սխեմաներով: Թե ինչ է ստացբում այս ամենի արդյունքում՝ կներկայացնենք հաջորդիվ: Ի դեպ՝ այս գործը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել նաեւ Հայաստանից դուրս գտնվող համապատասխան շրջանակներում: Ինչի՞ մասին է խոսքը՝ կպատմենք առաջիկայում»: