Հայտնաբերվել են ենթաստամոքսային գեղձի վաղ քաղցկեղի երկու ռիսկային գործոն

Կալիֆորնիայի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ խրոնիկական սթրեսը և յուղոտ մթերքների չարաշահումը կարող են նպաստել ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի վաղ զարգացմանը: Աշխատանքի արդյունքները հրապարակվել են Molecular Cancer Research (MCR) ամսագրում։

Նախակլինիկական հետազոտությունները ցույց են տվել, որ սթրեսի հետ կապված նեյրոհաղորդիչները և գիրության հետ կապված հորմոնները ակտիվացնում են CREB սպիտակուցը, որն առանցքային դեր է խաղում քաղցկեղի բջիջների աճի մեջ:

Սթրեսի հորմոնները ակտիվացնում են β-adrenergic receptor/PKA ուղին, մինչդեռ գիրության հետ կապված հորմոնները ակտիվացնում են PKD ուղին:

β-ադրեներգիկ ընկալիչ/PKA (սպիտակուցային կինազա A) կարևոր դեր է խաղում սթրեսի հորմոններին բջջային արձագանքներում, ինչպիսիք են էպինեֆրինը և նորէպինեֆրինը: Երբ այս հորմոնները կապվում են β-ադրեներգիկ ընկալիչների հետ, նրանք ակտիվացնում են ներքին բջջային մեխանիզմը, որը ներառում է պրոտեին կինազ A (PKA):

Քաղցկեղի համատեքստում β-adrenergic receptor/PKA ուղու ակտիվացումը կարող է նպաստել բջիջների արագացված աճին և բաժանմանը: Նմանատիպ ազդեցություն ունի PKD-ի ակտիվության բարձրացումը:

Գիտնականները նաև պարզել են, որ սթրեսը և գիրությունը կարող են խթանել ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի զարգացումը նմանատիպ մեխանիզմների միջոցով: Մկների վրա իրականացված փորձերը ցույց են տվել, որ ճարպային սնունդը հանգեցնում է ենթաստամոքսային գեղձի նախաքաղցկեղային վնասվածքների աճին: Այնուամենայնիվ, երբ մկները ենթարկվեցին սթրեսի սոցիալական մեկուսացման հետևանքով, նրանց մոտ հիվանդության զարգացումը արագացավ:

Բացի այդ, ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ սթրեսն ավելի մեծ ազդեցություն է ունեցել էգ մկների քաղցկեղի զարգացման վրա, քան արու մկների մոտ: Գիտնականները ենթադրում են, որ էստրոգենի ազդեցությունը և β-ադրեներգիկ ընկալիչների ակտիվության բարձրացումը կարող են կանանց ավելի ենթակա դարձնել սթրեսի հետ կապված քաղցկեղի ռիսկերին:

ո

Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի