Գիտնականները սովորել են ընդմիշտ արգելափակել քաղցկեղի սպիտակուցը, որը «անխոցելի» է բուժման համար
Գիտություն և Մշակույթ
Բաթի համալսարանի բրիտանացի գիտնականները մշակել են իր տեսակի մեջ առաջին պեպտիդային ինհիբիտորը, որն անդառնալիորեն կապվում է քաղցկեղի զարգացման պրոտեինի բանալին՝ cJun տրանսկրիպցիոն գործոնին: Սա բացում է քաղցկեղային հիվանդությունների բուժման հնարավորությունը, որոնք նախկինում համարվում էին անբուժելի: Հետազոտությունը հրապարակվել է Advanced Science (AdvSci) գիտական ամսագրում։
Տրանսկրիպցիոն գործոնները, ինչպիսիք են cJun-ը, կարգավորում են գենի ակտիվությունը և հաճախ դառնում են գերակտիվ քաղցկեղի դեպքում՝ առաջացնելով բջիջների անվերահսկելի աճ: Այնուամենայնիվ, դեղամիջոցների մշակումը, որոնք կարող են արգելափակել այս սպիտակուցները, երկար ժամանակ մարտահրավեր է մնացել: Ավանդական փոքր մոլեկուլային դեղամիջոցներն ապացուցել են անարդյունավետությունը՝ ստիպելով գիտնականներին կենտրոնանալ պեպտիդների, սպիտակուցի փոքր բեկորների վրա:
cJun սպիտակուցը բաղկացած է երկու միանման կեսերից, որոնք կապվում են ԴՆԹ-ի հետ՝ փոխելով գեների արտահայտությունը: Գիտնականները ստեղծել են պեպտիդ, որը կապվում է cJun-ի կեսին` կանխելով դրա փոխազդեցությունը ԴՆԹ-ի հետ: Այս պեպտիդը փոփոխվել է անդառնալիորեն կապելու համար՝ դարձնելով այն արդյունավետ «եռաժանի», որը մշտապես արգելափակում է cJun-ը:
«Արգելակիչը հուսալիորեն գրավում է cJun-ը և թույլ չի տալիս կապվել ԴՆԹ-ի հետ: Սա առաջին դեպքն է, երբ մենք կարողացանք անդառնալիորեն արգելափակել տրանսկրիպցիոն գործոնը՝ օգտագործելով պեպտիդային ինհիբիտոր», - բացատրեց հետազոտության առաջին հեղինակը՝ դոկտոր Էնդի Բրենանը:
Արդյունավետ պեպտիդներ որոնելու համար գիտնականներն օգտագործել են նորարարական հարթակ, որը կոչվում է Transcription Block Survival (TBS): Այս մեթոդը թույլ է տալիս փորձարկել հազարավոր պեպտիդներ՝ ստուգելով cJun-ին արգելափակելու նրանց կարողությունը իրական բջջային պայմաններում: Եթե պեպտիդը հաջողությամբ արգելափակում է cJun-ը, բջիջը գոյատևում է, ինչը հեշտացնում է արդյունավետ արգելակիչների հայտնաբերումը:
Հետազոտողները արդեն ցույց են տվել, որ պեպտիդային արգելակիչը թափանցում է քաղցկեղի բջիջներ և արդյունավետորեն արգելափակում է cJun-ը: Հաջորդ քայլը կլինի քաղցկեղի մոդելների նախակլինիկական փորձարկումները՝ հաստատելու նոր մոտեցման արդյունավետությունն ու անվտանգությունը:
Թարգմանությունը՝ Lurer.com-ի
