Հյուսիսային պողոտայի «պատանդները»

Հյուսիսային պողոտայի թիվ 6 շենքի բնակիչները, որոնց թվում են շախմատի աշխարհի չեմպիոն Վլադիմիր Հակոբյանը, Շախմատի ֆեդերացիայի փոխնախագահ Վանիկ Զաքարյանը, ԱԺ պատգամավոր Խոսրով Հարությունյանը, վերջինիս որդին՝ Զարգացման հայկական գործակալության տնօրեն Ռոբերտ Հարությունյանը, «Մոր և մանկան առողջության պահպանման գիտահետազոտական կենտրոնի» տնօրեն Գեորգի Օկոևը, «Ինգո-Արմենիա» ապահովագրական ընկերության գործադիր տնօրեն Լևոն Ալթունյանը և այսպես շուրջ 70 ընտանիք, որոնց մեջ են նաև բազմաթիվ սփյուռքահայեր, հայտնվել են «պատանդի» կարգավիճակում: Պատճառը՝ 2005թ. «Նորդ Այլենդ» ՓԲԸ-ի կառուցած էլիտար նորակառույցում բնակարան գնելն էր:

Այս ընկերությունն իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրում գրանցել էր «Հարությունյան եղբայրներ» իրավաբանական գրասենյակը, որը պատկանում է ԱԺ պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, այն ժամանակ արդարադատության նախարարի պաշտոնը զբաղեցնող Դավիթ Հարությունյանի եղբայրներին: Կառուցումից հետո «Նորդ Այլենդ» ընկերության տնօրեն Գալինա Եդիգարյանը գույքը վարձակալության է հանձնում «Նորդ ավենյու» ՍՊԸ-ին, որի տնօրեն Մարտին Եդիգարյանն իր տագրն էր և մինչ ՍՊԸ-ի ստեղծվելը զբաղվում էր բնակարանների առք ու վաճառքով:

Որ Հայաստանում շինարարության, մասնավորապես՝ բնակարանաշինության գերխնդիրը գերշահույթ ստանալն է, հայտնի իրողություն է, բայց որ գերշահույթով վաճառված բնակարաններից ևս տարիներ շարունակ կարելի է առանց վերահսկողության գերշահույթ ստանալ, պարզեցինք հիշյալ շենքի օրինակով:

Եվ այսպես, շինարարության ավարտից հետո այն իրականացրած ՓԲ ընկերությունը մի նոր՝ սահմանափակ պատասխանտվությամբ ընկերություն է ստեղծում՝ շատ հուսալի հասցեով («Նորդ ավենյու» ՍՊԸ-ի բաժնետոմսերի 70 %-ը պատկանում է «Մեզվյու» LTD-ին, որը գրանցված է օֆշորային գոտում՝ Բահամյան կղզիներ՝ Նասսաու, Ջորջ 4փ.) և նրան է հանձնում շենքերի հետագա կառավարումն ու սպասարկումը: Հենց սպասարկման անվան տակ էլ հիշյալ ՍՊԸ-ն այս տարիների ընթացքում շարունակում է հաջողությամբ դատարկել բնակիչների գրպանները՝ նրանց պարտադրելով վճարել կամայականորեն սահմանած վարձավճարները՝ սպասարկման վարձ՝ ամսական 67 հազար դրամ, տաք և սառը ջուր, տաք և սառը օդ, ջեռուցում, պահակային ծառայություն, ավտոկայանատեղի, ամեն ամիս՝ հարյուրավոր դոլարներ:

Տարիներ շարունակ նման վարձավճարներ մուծելուց հետո 2011թ. հուլիսին շենքի բնակիչները վերջապես գիտակցում են, որ այդքան էլ լավ բան չէ խրոնիկ թալանվողի կարգավիճակը և համատիրություն են ստեղծում՝ «Հյուսիսային պողոտա 6»՝ ինքնուրույն տնօրինելու իրենց շենքի կառավարումը: Սեփականատերերի բաժնային սեփականությունը կառավարելու համար հենց «Նորդ այլենդ» ՍՊԸ-ն, ըստ կնքված պայմանագրերի, պետք է համատիրություն ստեղծեր, ինչն այդպես էլ չի արվում՝ ՍՊԸ-ի համար ապահովելով մոնոպոլ կարգավիճակ: Ինքնակազմակերպվելուց հետո միայն բնակիչները սկսում են օր-օրի բացահայտել, թե ինչ կարգի խաբեությունների են ենթարկվել այս տարիների ընթացքում:

Բնակարանները գնելիս նրանց խոստացվել էին էլիտար շենքին վայել պայմաններ: Բնակվելուց 8 տարի հետո միայն բնակիչները պարզում են, որ իրենց՝ բացի բնակարանի չորս պատերից, այլ բան չի տրվել: Շենքի տանիքին պետք է լիներ հանգստի գոտի. տանիքն այսօր փակ է և կաթում է: Բակի նկատմամբ բնակիչներն իրավունքներ չունեն, քանի որ այն ՍՊԸ-ի սեփականությունն է: ՍՊԸ-ի սեփականությունն է նաև Հյուսիսային պողոտա դուրս եկող դալանը, որի մի մասում շինարարություն իրականացնելուց հետո այն վարձակալությամբ հանձնվել է «Բիլայն»-ին՝ դարձյալ բնակիչների հաշվին շահույթ ապահովելով ՍՊԸ-ի համար:

Առքուվաճառքի պայմանագրերով շենքի վերելակները պետք է լինեին ֆինական արտադրության, մինչդեռ շահագործվողը էժանագին, տեղական վերելակ է: Տաք ջուրը հարևան շենքում վաճառվում է 1 խմ՝ 1578 դրամ, իրենց մոտ՝ 3100 դրամ, ընդ որում՝ 25-40 աստիճան տաքության: Կոյուղու հետ կապված խնդիրները լուծելու համար համատիրությունը ՍՊԸ-ից պահանջել է շենքի տեխնիկական անձնագիրը, ի պատասխան ստացել՝ «կորել է», «ձեզ չի վերաբերվում»: Կամ՝ «ձեզ խելոք պահեք, թե չէ՝ ջուրը կկտրենք», «ջեռուցումը չենք միացնի», որից հետո սպառնալիքներն իրագործվել են:

Բացահայտելով, թե ինչ կարգի ապօրինություններ են թույլ տրվել, համատիրությունը դատի է տվել թե՛ «Նորդ այլենդ» ՓԲԸ-ին, թե՛ «Նորդ ավենյու» ՍՊԸ-ին: Միաժամանակ նաև դիմում-բողոքներ են հասցեագրվել ամենատարբեր ատյաններ՝ ընդհուպ մինչև նախագահ Սերժ Սարգսյան:

Բացահայտվել է, որ դեռևս 2005թ.-ին Գլխավոր դատախազ Աղվան Հովսեփյանը հաղորդում է ներկայացրել վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանին այն մասին, որ «Նորդ այլենդ» ՓԲԸ կողմից Հյուսիսային պողոտայում իրականացվող շինարարությունը կատարվել է սահմանված քաղաքաշինական և սեյսմակայունության նորմերի կոպիտ խախտումով (իհարկե, նման մանրուքներով բնակարանների վաճառքի ժամանակ գնորդներին չեն ծանրաբեռնում):

Համատիրությունը, չկարողանալով «Նորդ այլենդ» ՍՊԸ-ից որևէ պատասխան ստանալ, շենքի և շենքի բակի վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը ստանալու խնդրանքով դիմում է Երևանի քաղաքապետարանին և Կադաստրի պետական կոմիտեին, սակայն դարձյալ հանդիպում է մերժողական վերաբերմունքի: Բնակիչներն ասում են, թե, ըստ ամենայնի, որևէ փաստաթուղթ չկա էլ, շենքը նորմերի խախտումներով կառուցելուց հետո արագ վաճառել են, փաստաթղթերը վերացրել, որ որևէ մեկը չիմանա ինչն ինչոց է: Այսօր կոյուղու հետ կապված լուրջ խնդիրները բնակիչներն այդպես էլ չեն կարողանում լուծել, քանի որ ձեռքի տակ չունեն և ոչ մի գծագիր:

Համատիրությունն էլի է դիմում քաղաքապետարանին և Կենտրոն վարչական շրջանի աշխատակազմին՝ այս անգամ արդեն թիվ 6 և 1 շենքերի միջև ընկած ստորգետնյա հատվածի կարգավիճակի պարզման համար (մեր այցելության ժամանակ սա աղբավայր էր հիշեցնում և անզեն աչքով անգամ նկատելի էր, որ բավական վտանգավոր գոտի է, քանի որ ցանկացած հանցագործ կարող էր այս մասից հեշտությամբ մուտք գործել հարակից հատվածներ) և տեղեկանում, որ տարածքը վարձակալությամբ պատկանում է «Հանքաշար» ՍՊԸ-ին, սակայն վարձակալության որևէ պայմանագիր տրամադրել մերժում են:

Համատիրությունում ասում են, թե շենքի պատերին գովազդային նյութերի տեղադրումը ևս անօրինական է: Իրենք պարզել են, որ քաղաքապետարանը միայն 4 սուբյեկտի է նման արտոնություն տվել, իսկ մնացած 12 սուբյեկտներն ապօրինաբար են իրենց շենքի պատերն օգտագործում: Եվ բացի դրանից, այդ գովազդներից ստացվող գումարները ևս պետք է ծառայեն շենքի կարիքներին, այնինչ, Աստված գիտե, թե ում գրպանն են գնում: Ի դեպ, ապօրինի գովազդներն ապամոնտաժելու վերաբերյալ համատիրությունների գրությունները քաղաքապետարանում անտեսվում են:

Ինչևէ, արդեն մեկ տարուց ավելի համատիրությունը դատական գործընթացի մեջ է իր իրավունքները չընդունող ընկերությունների հետ: Բնակիչներն ասում են, թե դատավարությունը մի տեսակ տեղում դոփում է, ինչը ևս բացատրում են Դավիթ Հարությունյանի գործոնով (ի դեպ, բնակիչներից «Նորդ այլենդ» ՍՊԸ-ի հետ խաղաղ ապրելու կոչեր անող Խոսրով Հարությունյանը ևս, պարզվում է, շենքի «փայատեր» է եղել):

Իհարկե, շատերի համար սա կարող է բավական պրիմիտիվ և անհետաքրքիր հարց թվալ, շատերը կարող են ասել, թե՝ «էս պետության մեջ իբր ամեն ինչ կարգին էր, մնացել էր ԺԵԿ-ը (թեկուզև՝ էլիտար ԺԵԿ-ը), գնացե՛ք էն սովորական շենքերն ու համատիրությունները տեսե՛ք՝ ինչ է կատարվում, էդ որտե՞ղ են քաղաքացիների ու բնակիչների շահերը հաշվի առնվում…» և, շատ հնարավոր է, որ մեր մեծահարուստների պրոբլեմները նույնիսկ ոմանց ուրախացնեն, հատկապես նրանց, որոնց համար Հյուսիսային պողոտան ու նրա բնակիչները որպես ծաղր էին ընկալվում համատարած աղքատության ու գործազրկության պայմաններում գոյություն քարշ տվողների ֆոնին, սակայն մի բան է չարախոսելն ու չարախնդալը, մեկ այլ բան՝ իրավական պետություն ունենալու ձգտումը: Իսկ իրավական պետություն Հայաստանը, երևի թե, կդառնա այն դեպքում, երբ քաղաքացին, ի վերջո, ազատվի տարատեսակ ԺԵԿ-երի, մանր ու միջին չինովնիկների ձեռքին պատանդ դառնալուց և առաջին հերթին հենց առաջնային մակարդակում ծագող խնդիրների լուծման ժամանակ արդարության ու հոգատարության հանդիպի:

Լուսինե Կեսոյան