Այդուհանդերձների զուգամիտության սինխրոնությունը

Ազատության հրապարակից հերթական նամակը առ Բաղրամյան 26, ու հերթական բանախոսությունը՝ առանց կիզակետ: Եվ ահա իր հերթին Րաֆֆի Հովհաննիսյանը պատասխանեց Սերժ Սարգսյանի նամակին, ինչն, իհարկե, նախապես կանխատեսելի էր և կասկածներ ընդանրապես չէր հարուցում, սակայն հետաքրքրականն այստեղ հենց նամակի բովանդակությունն էր, որը, չնայած, առաջին հայացքից ոչ մի արտառոց տարբերակիչ փայլով աչքի չէր ընկնում, ինչպես նաև բովանդակության ասելիքի տեսանկյունից:

Սակայն Սերժ Սարգսյանի՝ Րաֆֆի Հովհաննիսյանին և Րաֆֆի Հովհաննիսյանի՝ Սերժ Սարգսյանին ուղղված նամակները միմյանց հետ համեմատելիս դրանց նմանությունը թերևս կարելի է համարել ակնառու: Նախ երկու դեպքում էլ նամակները սկսում են հասցեատիրոջ նկատմամբ հարգանքի անկաշկանդությամբ, և կարևոր չէ՝ դրանք կեղծ են, թե՝ ոչ: Այնուհետև երկու նամակների դեպքում էլ վերջապես սահուն անցում է կատարվում բառին. եթե Սերժ Սարգսյանն իր նամակում շնորհակալություն է հայտնում Րաֆֆի Հովհաննիսյանին՝ հանդիպման ժամանակ արված առաջարկությունը վերջապես ընդունելու համար, ապա Րաֆֆի Հովհաննիսյանը իր համալիր առաջարկին վերջապես գրությամբ պատասխանելու համար է շնորհակալ, այլ կերպ՝ կոդավորված լեզվով, դրական է գնահատում:

Այսպիսով՝ երկու դեպքում էլ ստացվում է փոխադարձ առաջարկների ընկալման ու ընդունման պրոցես, որը, կարծես, բանակցություններում սեփական կարևորության ընդգծման տող լինի:

Այս ամենից հետո արդեն յուրաքանչյուրը սկսում է սեփական տեսակետի ուրույնացման գործընթացը՝ միևնույն ժամանակ վիճարկելով մյուսի՝ իրականությունից հեռու լինելը՝ իրականում ներկայացնելով այն որպես ամենաանմեղ հորդոր, որն ուղեկցվում է այդուհանդերձների զուգամիտությամբ։ Որքան էլ ինձ հասցեագրված գրավոր նյութը հեռու է պետության և պետական իշխանության ձևավորման վերաբերյալ պատշաճ պատկերացումներից և ուղղակիորեն հակասում է գործող սահմանադրական կարգավորումներին, այն, այդուհանդերձ, կարող է օգնել արդյունավետ երկխոսություն սկսելուն:

Թեև նամակի ընդհանուր ձևակերպումներում նկատելի են որոշ վիճարկելի փաստարկներ ու կանխակալ համոզումներ, այդուհանդերձ, առաջխաղացում կարելի է համարել այն հանգամանքը, որ Դուք պատրաստ եք բանակցությունների հիմք ընդունել իմ ներկայացրած փաստաթուղթը:

Այդուհանդերձների և միմիանց շանսեր ընձեռելու փուլից հետո սկսվում է հարցերի ու պատասխանների փուլը. Սերժ Սարգսյանի կողմից ուժեղ ընդդիմությանը հարիր գործառույթների ստանձման պատրաստակամությանը Րաֆֆի Հովհաննիսյանի՝ այդ փաստի վերահաստատումն ու մասնավորապես պատրաստակամությունն է Ազատության հրապարակում, որ թողնում է հետագա երկխոսության տեղ:

Չնայած Սերժ Սարգսյանի ասուլիսի ընթացքում հնչեցրած մտքերին՝ այսօր մենք տեսնում ենք նաև նրա պատրաստակամությունը. նախ՝  նրա նամակում Րաֆֆի Հովհաննիսյանին արված կազդուրվելու առաջարկը՝ որպես իր սեփական խոսքերի կապանքներից ազատման քայլ, այնուհետև՝ վերոնշյալ փաստը նույն Ազատության հրապարակ գնալու խնդրի գրավական դարձնելը, խոսում են Սերժ Սարգսյանի սեփական մտքերի մասին («Ես գնամ Ազատության հրապարակ, ի՞նչ խոսեմ 8 օր սոված մարդու հետ») ազատվելու, մոռացության տալու, հակառակ դեպքում, մտքերի իրագործման վարկածի հաստատման մասին, այսինքն՝ այսօրվա իրավիճակին վերջ տալուն, ասել է թե՝ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի հացադուլին վերջ տալուն, որը, սակայն, այսօր Րաֆֆի Հովհաննիսյանի գլխավոր զենքերից կարևորագույնն է: Այսպիսով՝ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի՝ հարցը Ազատության հրապարակում լուծելու հաստատակամությունը կբերի ցանկալի արդյունքի, և մենք Սերժ Սարգսյանին կտեսնենք հրապարակում միայն այն դեպքում, երբ գալուն պես՝ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը վերջ կտա հացադուլին, որն էլ, իհարկե, կունենա իր հետևանքները հետագա երկխոսությունում:

Այլ տարբերակները թերևս այս պահին կարելի է բացառել, իսկ Սերժ Սարգսյանի պատասխան նամակին բովանդակային առումով ընտրությանը Րաֆֆի Հովհաննիսյանի կողմից հաղորդվել է բավականին հստակ ձևակերպման կոնկրետություն, որն էլ ենթադրում է հաջորդ՝ Սերժ Սարգսյանի կողմից Րաֆֆի Հովհաննիսյանին ուղղված նամակում սեփական խաղաքարտերից՝ առաջարկներից որոշների գաղտնազերծումը:

Գևորգ Ավետիսյան