Հեռավոր հորիզոնների հերոսը, կամ մայիսի 5-ից հետո

Ինչպես հայտնի է, առաջիկա կիրակի օրը կայանալիք Երևանի ավագանու ընտրությունները կլինեն վերջինը մոտակա չորս տարիների ընթացքում, և իրականում հենց սա է, որ շատերին մղում է գոնե այս ընտրություններում իշխանությունների նկատմամբ ռևանշի:

Այս ընտրությունները, ըստ երևույթին, վերջին շտրիխը կարելի է համարել Սերժ Սարգսյանի առաջիկա կառավարման տարիների. արդյունքից կախված՝ այն կարող է լինել մատչելի ու նպաստավոր Սերժ Սարգսյանի սեփական նախաձեռնությունների իրականացման համար և, իհարկե, այս տարբերակից ռադիկալ տարբերվող, մյուս դեպքում՝ ընտրությունների արդյունքում իշխանության տապալումը Երևանում միանշանակ կարող է հանգեցնել հետագա՝ նվազագույնը բարդությունների՝ գոնե միայն Երևանում տեղի ունեցող երևույթների մասով:
Ելնելով այս հնարավոր տարբերակից՝ այսօր իշխանությունները ներդնում են հնարավոր ամեն ինչ ընտրություններում 40 և ավելի տոկոս ապահովելու համար՝ այդուհանդերձ, զերծ չմնալով մյուս քաղաքական ուժերի կողմից սպառնացող վտանգներից: Իսկ այդ վտանգները ռեալ են. նախ ակնհայտ է այն, որ այս անգամ էլ ՀՀԿ-ի մատուցմամբ և կատարմամբ ընտրություններն ավանդական են ու ստանդարտ, չտարբերվող նախորդներից, որի հիմքում, իհարկե, տեղամասային արձանագրությունների կեղծման ֆակտորն է խաղացել ամենամեծ դերակատարումը, և այսօր այն ամենառեալ վտանգը, որը սպառնում է ՀՀԿ-ին, հենց այդ նույն տեղամասերում վերահսկողության իրականացումն է. դրանով է պայմանավորված և այն, որ այսօր ԲՀԿ-ն հավաքագրել է ընտրություններին ավելի շատ դիտորդներ, քան հենց բուն ընտրողներն են: Ստացվում է, որ եթե ՀՀԿ-ն հաշվի չառնի այս փաստը, օգտագործի իր հին մեխանիզմներն ու մոտեցումները, ապա կսպառնա հենց ինքն իրեն՝ դատապարտելով գոնե 40 և ավելի տոկոս չհավաքելու:

Այդուհանդերձ, այս պարագայում հետաքրքական է դիտարկել այն երկու հեռանկարները, որոնք, հնարավոր է, ստեղծվեն ընտրությունների արդյունքներից կախված:

Առաջին՝ եթե Երևանի ավագանու ընտրություններում իշխանությունները կնքեն այս տարի թվով երկրորդ հաղթանակը, ապա հայաստանյան ներքաղական կյանքին կսպառնա քուն մինչև մոտակա ընտրություններ՝ այն էլ այլևս չվերականգնվելու, չարթնանալու սպառնալիքով, քանի որ այդ դեպքում այս տարիներն իշխանությունները միանշանակ կդարձնեն ինդիկատոր սեփականի վերարտադրման համար: Բայց այս դեպքում կա ԲՀԿ-ի ֆակտոր, ասել է թե՝ ընդդիմություն՝ արդեն աշնանային նստաշրջանից առաջ, որը, համենայն դեպս, հաշվի առնելով միայն ֆինանսական ռեսուրսները՝ կկարողանա պահել դաշտը, հակառակ դեպքում, ասել է թե՝ կոալիցիոն համագործակցության դեպքում, իշխանությունների հետ կռեստավրացվի այն նույն իրավիճակը, որով արդեն մի քանի տարի է՝ քաղաքացին ստիպված է լինելու անցնել: Սա իհարկե, կդառնա ԲՀԿ-ի համար այն հարվածը, որից հետո ոտքի կանգնելն ուղղակի կլինի անհնար, այն կարձանագրի ԲՀԿ-ի քաղաքական վախճանը:

Երկրորդ՝ եթե Երևանի ավագանու ընտրություններում իշխանությունները չհաղթեն, իսկ համարժեքությամբ նույնն է, որ հաղթի ԲՀԿ-ն, ապա իրավիճակային փոփոխությունը, գոնե միայն՝ ընդդիմության մասով, կդառնա Հայաստանում քաղաքական առումով բալանսի գրավական: Նախ՝ ԲՀԿ-ի հաղթանակի դեպքում, իհարկե, այն ընդդիմադիր քաղաքական ուժերը, որոնք անասելի մեծ ավանդ ունեցան այդ հնարավոր հաղթանակում, կստանան փայ, որն արդեն վաղուց է, ինչ անհասանելի է նրանց համար: Այնուհետև՝ անխուսափելի համագործակցությունը իշխանությունների և քաղաքապետի ու Քաղապետարանի միջև, հնարավոր է, վերջ տա այն մենաշնորհային քաղաքականությանը, որն արդեն մեկ տասնամյակ է, ինչ քայքայում է կառավարությունն ու պետությունն ընդհանրապես: Այսպիսով՝ դեպքերի նման զարգացման դեպքում ԲՀԿ-ն կդառնա պերսոնաժային հեռավոր հորիզոնների հերոսը, որը և մեծ դերակատարում կունենա 2018-ին կայանալիք նախագահական ընտրությունների ընթացքում: Ամեն դեպքում ԲՀԿ-ն իր ունեցած պաշարով կարող է դառնալ, երկրում փոփոխություններ մտցնող ուժ, եթե իհարկե հետ քայլերն ու կոալիցիոն միֆերը չգան մթագնելու սեփական դերը ապագայում:

Այսպիսով՝ այն խարիսխը, որը կարող է կա՛մ փոխել, կա՛մ թողնել նույն վիճակում Հայաստանը այսօր և առաջիկա հինգ տարիներին, մայիսի հինգին կայանալիք Երևանի ավագանու ընտրություններն են, որոնք կարող են դառնալ երկրում նոր տեսակի, նոր արժեհամակարգով ու նոր մշակույթով իշխանության ձևավորման մեր երկրի համար պատմական էվոլուցիայի հիմք: Ահա հենց սա է, որ պետք է գիտակցեն բոլորը՝ թե՛ իշխանությունները, թե՛ այլընտրանքները, թե՛ ընդդիմությունները:

Գևորգ Ավետիսյան