Սարգսյան և Քոչարյան նյուանս

Այն, որ Սերժ Սարգսյանը փոխել է Հայաստանում իշխանության՝ ֆունդամենտալ համարվող լծակներն ու հենարանները, պարզ է. անցնելով Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից հիմնադրված քրեաօլիգարխիկ փիլիսոփայության վրա կառուցված իշխանական ռեժիմից բոլորովին նոր՝ տարածաշրջանում արդեն վաղուց օգտագործվող ռեժիմի, որի առանցքը ուժային կառույցներն են: Սա, իհարկե, ենթադրում է նախկին հիմքերի հիմնահատակ խարխլում, որը կարող է լինել և՛ փոխհամաձայնության արդյունքում հիմնադրի հետ, և՛ անհամաձայնության արդյունքում, սակայն ամեն դեպքում սա ժամանակի պահանջն է, որը թելադրում է իր օրենքները:

Իսկ Սերժ Սարգսյանը փորձում է քայլել ժամանակին համընթաց՝ ենթարկվելով հենց այդ օրենքներին, որի մասին են վկայում այն փոփոխությունները ուժային կառույցներում, որոնք օր օրի ցնցում են մամուլը ոստիկանական համակարգում, դատական համակարգում, իսկ դրանից առաջ՝ ռազմական համակարգում՝ այսպիսով ստեղծելով թիմային մրցակցության գաղափարը, որն այլևս հիմնված չէ որևէ անհատի վրա այս համակարգերից յուրաքանչյուրում, և, իհարկե, դա Սերժ Սարգսյանի անձնական հաջողությունը կարելի է համարել և առավելությունը Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ, ով ժամանակին նմանատիպ մեխանիզմով ուզում էր երկրի ղեկը թողնել Վարդան Օսկանյանին: Եվ այս պարագայում արդեն ղեկավարելու խնդիրը դառնում է ընդամենը փոփոխության երաշխավոր, իսկ այդ դեպքում այն բոլոր անհատները, ովքեր ղեկավարի դերակատարում են, դառնում են գործիքային տրամաբանությամբ առաջնորդվող խամաճիկներ:

Եվ այսպես, այն որ Սերժ Սարգսյանից զատ՝ բոլորը քննադատում էին կառավարության, ու մասնավորապես՝ Տիգրան Սարգսյանի աշխատանքը, փաստ է, իսկ վերանշանակումից հետո, իհարկե, սպասում, որևէ փոփոխության անգամ չի կարող լինել, այսինքն՝ այս պարագայում Սերժ Սարգսյանն առաջնորդվում է ոչ թե ազգային բարօրությամբ, այլ ընդամենը վերը ասվածով՝ գործիքային տրամաբանությամբ՝ ղեկավարների միջոցով կառավարման եղանակները դարձնելով ավելի դյուրին:

Իսկ այս ծրագրի կուլմինացիան վերջերս կայացած Երևանի ավագանու ընտրությունները կարելի է համարել՝ հաշվի առնելով Տարոն Մարգարյանին այդ պաշտոնում վերանշանակելու փաստը: Սրանք հերթական անգամ վերահաստատեցին Սերժ Սարգսյանի ծրագրային փոփոխությունները, որոնք ուղղված են Հայաստանում միապետությանը հավասարազոր կառավարման համակարգ ստեղծելուն:

Իհարկե, այդ պրոցեսը պահանջում էր նախապատրաստական բավականին երկար փուլ, որը բարեհաջող դասավորվեց Սերժ Սարգսյանի համար, որից հետո միայն առաջնային դարձավ այն հիմնասյուների ավերումը, որոնք ծառայել էին իշխանություններին մի ամբողջ տաս և ավելի տարի: Այն պահանջում էր ժողովրդավարության պահպանման բարձր ֆոն, որը կշղարշեր համակարգային փոփոխությունը՝ թողնելով հանդիսատեսին, այսինքն՝ հասարակությանն ու ժողովրդին, խաբված դիտորդի դերում, ում ամեն անգամ գովազդների միջոցով թույլ չեն տալիս տեսնել ֆիլմի այն բեկումնային կտորները, որոնք ամենակարևորն են: Ուստի և հենց սա է այն նյուանսը, որը տարբերում է ներկային նախորդից:

Այսպիսով՝ ստացվում է, որ գոնե առաջիկա 5 տարիների համար Սերժ Սարգսյանն իր համար ապահովել է միապետի պաշտոնը, իսկ այն բոլոր տարածաշրջանային միապետերը, ովքեր կփորձեն այլևս հանդես գալ ամբողջի գրավման միտումներով, այլևս չեն ունենա այն կարողությունները, որոնք թույլ կտային երևույթը: Միակ խնդիրը վերարտադրվելու միջոցն է մինչև հաջորդ նախագահական ընտրություններ, սակայն որն այսօրվա իրականությունում դժվար լուծելի, ժամանակատար, սակայն վերջիվերջո լուծվող խնդիր է:

Գևորգ Ավետիսյան