«Сафаровщина». ԵԱՀԿ ՄԽ նախկին համանախագահ Կազիմիրովը մերկացնում է ադրբեջանական իրականությունը

Ադրբեջանցի սպա Ռամիլ Սաֆարովի էքստրադիցիան դժգոհության մեծ ալիք առաջացրեց ամբողջ աշխարհում։ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ Վլադիմիր Կազիմիրովը Независимая Газета-ում հրապարակած իր հոդվածում Սաֆարովի գործն անվանել է «сафаровщина»։ Դիտարկելով Սաֆարովի գործի կարևոր կողմը՝ Կազիմիրովը դատապարտել է Սաֆարովին ներում շնորհելու փաստը։ «Չհարգելով սեփական խոստումները՝ Բաքվում դրժել են դրանք»,-նշել է Կազիմիրովը։

«Այս տողերի հեղինակը վաղուց է հեռացել ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված աշխատանքից, սակայն, «сафаровщина»-ն հիշեցրեց կողմերի՝ պարտավորություններ ստանձնելու և դրանք կատարելու ունակության չափի մասին»,-ավելացրել է Կազիմիրովը։ 1991-1994թ.թ. միջնորդները բազմիցս հանդիպել են Բաքվի՝ նույնիսկ ստորագրված փաստաթղթերից հրաժարվելու գործելաոճին։ Հոդվածի հեղինակը արդյունքում հարց է բարձրացնում՝ որքանով է պայմանավորվելու ընդունակ պաշտոնական Բաքուն։

1993-ի ապրիլի 30-ին Ադրբեջանի նախաձեռնությամբ ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհուրդն ընդունեց 822 բանաձևը, Երևանը և Ստեփանակերտն ընդունեցին և հաստատեցին այն, իսկ Բաքուն նույնիսկ պատասխան չտվեց։ Այնուհետև հոդվածագիրը հիշում է ևս մի շարք դեպքեր, երբ Բաքուն ուղղակիորեն խուսափել է եվրոպական կառույցների հետ համագործակցությունից։

Նույն կերպ 1994-ի մայիսի 12-ին կնքված զինադադարից մեկ շաբաթ անց Ադրբեջանը հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման վերաբերյալ փաստաթուղթ ստորագրեց, իսկ 2 օր անց չեղյալ հայտարարեց այն։

Կազիմիրովի գնահատմամբ՝ ամենախայտառակ դեպքը գրանցվել է 1995-ի փետրվարի 4-ին. ԵԱՀԿ-ի հովանու ներքո եռակողմ ստորագրած համաձայնությունն էր՝ հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման վերաբերյալ։ Սա նախապես համաձայնեցվել էր Հեյդար Ալիևի հետ, սակայն Բաքուն չհետևեց դրան՝ չառաջարկելով ոչ չեղարկել, ոչ վերակնքել, ոչ էլ շտկել կամ լրացնել։

«Չնայած Երևանի և Ստեփանակերտի առաջարկներին՝ վերակատարել այդ համաձայնությունը, Բաքուն շարունակում է ամբողջությամբ արհամարել այն՝ կոծկելով համաձայնության ընդհանրապես գոյության բուն փաստը։ Իսկ ահա ԵԱՀԿ-ի ղեկավարությունը լրջորեն չի խրախուսում Ադրբեջանին՝ ստանձնել իր պարտականությունները»,- նշում է Կազիմիրովը։

Այսօր էլ Իհլամ Ալիևը չի ընդունում և հետևում հոր՝ Հեյդար Ալիևի՝ խնդիրը խաղաղ միջոցներով կարգավորելու գաղափարին։

Այս ամենից բացի Հայաստանում և Ադրբեջանում առկա նախընտրական տրամադրությունները ևս չեն հեշտացնում կառույցի միջնորդների աշխատանքները։ Այժմ էլ անհեթեթ և անտեղի խոչընդոտը՝ «сафаровщина»-ն։

«Այս պայմաններում միջնորդ պետություններն իրենց ջանքերը կենտրոնացնելու են ոչ այնքան վիճելի հարցերը լուծելու և հիմնարար սկզբունքների, որքան հետագայում իրավիճակի վաթարացումը թույլ չտալու վրա (դրանում կասկած չկա), առավել ևս՝ ռազմական գործողություններ վերսկսելու վրա»,- եզրափակում է Կազիմիրովը։