Չոր նավահանգստով կկարողանանք մեր բեռներն էժան գներով Գյումրիից հասցնել մոտակա նավահանգիստ․ «Հրապարակ»

«Հրապարակ» թերթը գրում է․ «Օրեր առաջ էկոնոմիկայի նախարար Վահան Քերոբյանը հայտարարեց Շիրակի մարզում չոր նավահանգիստ ստեղծելու մտադրության մասին։ Ու մինչ ֆեյսբուքյան ակտիվը ծաղրում էր «չոր նավահանգիստ» հասկացությունը՝ տարատեսակ «թաց ու չոր» հումորներ անելով դրա վրա, նախարարությունն արդեն մշակել եւ e-draft.am կայքում հանրային քննարկման է դրել չոր նավահանգստի նախագիծը։

Վահան Քերոբյանը, մեզ հետ զրույցում խոսելով այդ նախագծի մասին, ասաց․ «Իդեան 2009 թվականից է սավառնում, որովհետեւ ակնհայտ է, որ Հայաստանը, ունենալով շատ վատ լոգիստիկ կապվածություն աշխարհի հետ, անհրաժեշտություն ունի առաջնակարգ լոգիստիկ ենթակառուցվածքներ զարգացնելու։ Որոշ ժամանակ առաջ սփյուռքահայ մասնագետների կողմից առաջարկվել էր այդ նախագիծը, մի քանի անգամ մերժվել էր, որից հետո, երբ ես դարձա նախարար՝ 2 տարի առաջ, էդ ժամանակ արդեն սկսեցինք ուսումնասիրել հնարավորությունները եւ Հայաստան բերեցինք ոլորտի 40 տարվա փորձառու, ուժեղ մասնագետի՝ Չարլ Մալասին, ով բազմաթիվ երկրներում նախագծեր է իրականացնում՝ նավահանգիստներ, չոր նավահանգիստներ, լոգիստիկ կենտրոններ»։

- Իսկ ի՞նչ է իրենից ներկայացնում չոր նավահանգիստը։

- Դա լոգիստիկ ենթակառուցվածք է եւ արդյունաբերական պարկ, այսինքն՝ մեծ տարածքի վրա արդյունաբերական ընկերությունները վարձում են տարածքներ, փակ անգարներ, ստեղծում են իրենց արտադրությունները եւ, դրան զուգահեռ, կոնտեյներային տերմինալ է ստեղծվում, որտեղ կոնտեյներացված ապրանքները պահպանվում են, եւ տարբեր տրանսպորտային միջոցներն էնտեղ դրվելով՝ տեղափոխվում են կա՛մ մոտակա նավահանգիստներ, այս դեպքում մենք դիտարկում ենք Վրաստանի նավահանգիստները, կա՛մ ավտոտրանսպորտով տեղափոխվում են այլ տեղ, կա՛մ օդային տրանսպորտով։ Ինչո՞վ է լավ այն տեղը, որ մենք ընտրել ենք Գյումրիում, որովհետեւ էնտեղ հատվում են օդային, երկաթուղային եւ ավտոմոբիլային ճանապարհները։ Այդ առումով օգտագործելու է այդ երեք տրանսպորտային միջոցները։ Սովորաբար, չոր նավահանգիստները մոտակա ծովային նավահանգիստների լրացումներն են դառնում, այս դեպքում մենք կարծում ենք, որ վրացական 2 նավահանգիստների հետ արագ հաղորդակցություն ու կապ ստեղծելով, եւ, փաստորեն, դա կա, որովհետեւ երկաթգիծը հասնում է ե՛ւ Բաթումիի, ե՛ւ Փոթիի պորտեր, մենք կկարողանանք համեմատաբար շատ էժան գներով մեր բեռները Գյումրիից հասցնել մոտակա նավահանգիստ։

- Բայց արդյոք մենք արդյունավե՞տ հեռավորության վրա ենք գտնվում վրացական նավահանգիստներից,  ու եթե դա միջնորդ երկրի միջոցով է տեղի ունենալու, որքանո՞վ է նպատակահարմար Հայաստանում չոր նավահանգիստ ունենալը։ Եվ վրացի գործընկերների հետ կա՞ որոշակի պայմանավորվածություն այս հարցում։

- Տեսեք, շատ տրամաբանական է, որ ծովային պորտերի օպերատորները դառնում են հենց իրենց լրացում հանդիսացող չոր նավահանգիստների՝ Dry Port-երի օպերատորներ։ Այս առումով, երբ նախագիծը հասնի մրցութային փուլի, ակնկալում ենք, որ Փոթիի պորտի օպերատոր APM-ը կամ Բաթումիի օպերատոր ֆիլիպինյան ICTSI-ը եւս կմասնակցեն մրցույթներին՝ դառնալ մեր չոր նավահանգստի օպերատոր։ Սովորաբար, պորտ-օպերատորները մեծ հետաքրքրությամբ են դիտարկում ցամաքային Dry Port-եր ստեղծելու գաղափարը, որովհետեւ դա իրենց թույլ է տալիս իրենց ծովային պորտերի միջով անցնող բեռնափոխադրումների ծավալը կտրուկ մեծացնել։

- Մասնագետներն ասում են, որ չոր նավահանգիստ ստեղծելուց առաջ նախ պետք է ծովային նավահանգիստների հետ լոգիստիկ խնդիրները լուծել, մասնավորապես՝ բարելավել երկաթուղային եւ ավտոտրանսպորտային կապն այդ նավահանգիստների հետ։ Մենք այսօր ունե՞նք բավարար լոգիստիկ մակարդակ։