Ինչ հետևություններ է պետք անել Պուտինի ադրբեջանական այցից. «Հրապարակ»

«Հրապարակ» թերթը գրել է.

Ավարտվեց Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի երկօրյա պետական այցն Ադրբեջան։ Այցի ընթացքում, ըստ պաշտոնական լրահոսի, տեղի ունեցան բանակցություններ նախագահներ Պուտինի եւ Ալիեւի միջեւ, ստորագրվեցին մի շարք փաստաթղթեր։ Ռուսալեզու մեդիայում եւ տելեգրամյան հարթակներում այս այցը բավականին մեծ ուշադրության է արժանացել։

Ընդհանուր առմամբ, հրապարակումները ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունների վերաբերյալ կարելի է գնահատել ընդգծված դրական։ Քաղաքագետ Մարկովի կարծիքով, օրինակ, Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի ամենամոտ դաշնակիցը ներկայումս դարձել է Ադրբեջանը։ Քաղաքագետ Իգոր Կորոտչենկոն եւս համարում է, որ ռուս-ադրբեջանական հարաբերությունները Հարավ-Կովկասյան ռեգիոնում դառնում են «եղանակ թելադրող»։

Քաղաքագետ Ստանիսլավ Տարասովն էլ կարծում է, որ Պուտինն ու Ալիեւը փորձում են պատուհան բացել դեպի Արեւելք։ Իրականում, եթե փորձենք վերլուծել այս այցը, ապա այն աչքի է ընկնում ոչ միայն տնտեսական բաղադրիչով, այլ նաեւ՝ ռեգիոնալ-քաղաքական եւ ռեգիոնալ անվտանգային բաղադրիչներով։ Նախ՝ չմոռանանք, որ միջազգային օրակարգային հարցերից՝ Իսրայելին Իրանի հնարավոր հարվածից առաջ է այն տեղի ունենում, իսկ Իրան-Ռուսաստան հարաբերությունների մակարդակն այսօր գտնվում է շատ բարձր նիշի վրա։

Բացի այդ, Ռուսաստանը փորձում է շարունակել մնալ կարեւոր դերակատար Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման հարցում, հասկանալով, որ այս մասով շահող դուրս կգա նա, ով կունենա «խաղաղարարի» դափնին։ Այս մասով, Մոսկվայի համար կարեւոր է, որպեսզի արվի հնարավորը, Արեւմուտքի հնարավորությունները ռեգիոնում նվազեցնելու համար։ Ուստիեւ բնական պետք է համարել, որ հատուկ ուշադրություն է դարձվել «3+3» մեխանիզմին։ Առաջիկայում սպասվում է, որ այցի հետ կապված հայ-ադրբեջանական կարգավորումների մասով նախագահ Պուտինը հեռախոսազրույց կունենա ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ եւ կփորձի այցի ընթացքում ձեռք բերված պայմանավորվածությունները ներկայացնել նաեւ պաշտոնական Երեւանին։ Սա նշանակում է, որ առաջիկայում հայ-ադրբեջանական կարգավորման ռուսական հարթակում ակտիվացում է լինելու եւ գնդակը հայտնվելու է Երեւանի դաշտում։

Հայաստանի իշխանությունները ստիպված են լինելու որեւէ կերպ արձագանքել այն քննարկումներին կամ պայմանավորվածություններին, որոնք Պուտինը եւ Ալիեւն ունեցել կամ ձեռք են բերել Բաքվում։ Այստեղ, ինչպես տեղին նկատում է քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը, էական է այն, որ Բաքուն, անկախ այն հանգամանքից, թե ինչ վերաբերմունք ունի այդ քննարկումների կամ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների հանդեպ, չի հանդգնի ստանձնել դրանց հանդեպ բացասական վերաբերմունք ունեցողի դերը։ Ստացվում է, որ Ալիեւի հաշվարկով, հնարավոր է, որ Երեւանը, շարունակելով տուրք տալ իր «պրո-արեւմտյան խաղերին», ստանձնի այդ՝ ոչ այնքան լավ դերը, դրանով իսկ ավելի խորացնելով հայ-ռուսական քաղաքական հարաբերություններում առկա լարվածությունը։

Նարեկ Հարությունյան