Ադրբեջանը միշտ էլ գյուղին շատ մոտ է եղել, հիմա 2.5կմ ավելի մոտ է եկել գյուղին. Նազարյան

Տավուշի մարզի Կիրանց գյուղում, այսպես կոչված, սահմանազատումից հետո մարդկանց տրամադրությունների եւ նոր իրողությունների մասին «Հրապարակը» զրուցել է ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ծնունդով կիրանցեցի Գեղամ Նազարյանի հետ։

- Վերջին անգամ ե՞րբ եք եղել Կիրանցում։

- Ես անընդհատ գնում-գալիս եմ՝ կիրակի երեկոյան եմ եկել։

- Այսպես կոչված՝ սահմանազատումից հետո մարդիկ ի՞նչ տրամադրվածություն ունեն։ Փոփոխություն կա՞, գուցե լավատեսորեն են տրամադրված, գուցե շատ վատատեսական սպասումներ ունեն։

- Ո՛չ լավատես են, ո՛չ՝ վատատես։ Այդ մարդիկ փորձում են հարմարվել նոր իրավիճակին՝ երջանիկ չեն, ուրախությունից ուշքները չի գնում, վախից էլ չեն սարսափում` տակները չեն միզում։ Այդքան բան, որ ավելի պարզ ասեմ։

- Սահմանազատումից հետո գյուղից հեռացողներ կամ նման ցանկություններ հայտնած բնակիչներ կա՞ն։

- Ոչ, ընդհակառակը՝ եկողներ կան ու տարածքի կռիվ են անում, թե որտեղ տուն սարքեն, որ ապրեն։

- Որտեղի՞ց են գալիս։

- Օրինակ՝ Աչաջուր գյուղից, որը Տավուշի մարզի գյուղերից է։ Մի ընտանիք եկել է, տուն է սարքում, ուզում է գյուղում ապրել։ Գյուղացիներն էլ նեղվում են, ասում են՝ մենք տուն սարքելու տեղ չունենք՝ ինչի՞ հող ծախեցիք։ Այ, սենց վիճակ է, խանութ են սարքում, տուն են սարքում, ես ասում եմ՝ ոչ թե ուրախ են, երջանիկ են, այլ իրենք գյուղից դուրս գալու մտադրություն չունեն։ Ընդհակառակը՝ ասում են․ չէ, պետք է ավելի շատ ապրենք, ավելի շատ երեխա ունենանք։

- Իսկ այն հանգամանքը, որ ադրբեջանցի զինվորը Կիրանցի դպրոցի մոտ է կանգնած, չի՞ խանգարում, գոնե չպե՞տք է այնպես արվեր, որ երեխաները թշնամու զինվորին իրենց աչքի առաջ չունենային։

- Իրականում, դպրոցի մոտ չկա, եթե նման համեմատության մեջ մտածենք։ Ադրբեջանցի սահմանապահը գյուղից չի երեւում՝ հատկապես դպրոցի տարածքի մոտից, բայց դա չէ գերակա խնդիրը։ Այդ ադրբեջանցին միշտ էլ գյուղի մոտ է եղել, հիմա 2.5 կմ ավելի մոտ է եկել գյուղին։ Գյուղը 34 տարի ապրել է այդ իրավիճակում, որ ինքը սահմանային գյուղ է, դիմացն Ադրբեջանն է։ Դրա համար էլ այս գյուղի մարդը հասկանում է, որ իրավիճակը փոխվել է ոչ հօգուտ մեզ, բայց դա հիմք չէ, որ ինքը վախենա, սարսափի եւ այլն։ Ես շատ կուզեի, որ դուք տեսնեիք, օրինակ, Կիրանց գյուղի բնակիչ Մհերին, որի տունը հիմա սահմանից 4 մետր կամ 5 մետր հեռու է։ Ինքն ապրում է այնտեղ, իր թոռները քնում են այնտեղ, եւ դա էլ հայի իսկական օրինակն է, որ հակառակ կողմից տեսնում են, ասում են՝ այ, հայը սա է, որ մեզնից չի վախենում։ Այ, սա է հայ մարդը, եւ ինձ համար հայի իսկական օրինակն այդ մարդն է։

- Վերջերս Կիրանցում պետական աջակցությամբ կամ տենդերով վերանորոգման նախագիծ եղե՞լ է։

- Եկեղեցու վերանորոգման համար մրցույթ էր հայտարարված, դա ընթացքի մեջ է։

- Այսինքն՝ դեռ չի ավարտվել։

- Տենդերի վերաբերյալ անհասկանալի պահեր կան՝ արդյոք այդքան միջոցներով հնարավո՞ր է վերականգնել եկեղեցին, թե՞ ոչ, բայց թե վերջնարդյունքն ինչպիսին է եղել, ես դեռ չգիտեմ

- Դուք կամ Ձեր ազգականներից որեւէ մեկը մասնակցո՞ւմ է այդ մրցույթին։

- Ոչ, ճիշտն ասած՝ այդպիսի ազգական չունեմ, որ շինարարության մեջ գործ ունենա։

- Իսկ այդ մրցույթում հատկապես ի՞նչն էր Ձեզ մոտ հարցեր առաջացրել։

- Որովհետեւ հատկացվել էր, եթե չեմ սխալվում՝ 60 միլիոն, բայց մասնագիտական գնահատականով՝ այդ գումարը բավարար չէ, որ եկեղեցին վերանորոգվի։

- Տեղեկություն ունե՞ք, թե երբ կավարտվի մրցույթը։

- Չգիտեմ, ես այդ նյուանսներով չեմ հետաքրքրվում։ Ես տեսել եմ, որ հայտարարված էր մրցույթ, գյուղում հանդիպել եմ շինարարական կազմակերպության ղեկավարի հետ, որը եկել էր ծանոթանալու, թե ինչ կառույց է, եւ տեղում հայտնեց այդ մտահոգությունը, որ այդ գումարով հնարավոր չէ դա կառուցել։ Այդքան բան։

- Այսինքն՝ սա մասնագետների կարծիքն է։

- Դե, մասնագետների կարծիքն է, ես շինարար չեմ, որ իմ կարծիքն ասեմ։ Գյուղի Սբ Երրորդություն եկեղեցու մասին է խոսքը։ Վերջերս հուշարձան ենք գտել, երեք շրջանի տարբեր բաներ են, եւ հնագետները խոստացել են մոտավորապես սեպտեմբերի կեսերից գալ եւ ուսումնասիրել։ Մի բան եմ ուզում ավելացնել, որ մոտավորապես օգոստոսի 21-ին ու 22-ին երկու ձեւով տեղեկություն տարածվեց այն մասին, որ Կիրանցի արծվի հուշարձանն ապամոնտաժել են, քանդել են՝ երկու տարբեր ձեւերով գնաց։ Հուշարձանը տեղակայված էր այն հատվածում, որը, ցավոք սրտի, դժբախտաբար, մնում էր Ադրբեջանի հատվածում։ Հիմա գյուղացիները հո չէի՞ն թողնելու՝ հուշարձանը մնար նրանց, իրենք իրենց ձեռքով հանել են եւ հիմա մեկ այլ երեւացող տեղում են դրել։

- Այսինքն՝ հուշարձանը տեղափոխել են Կիրանցում։

- Այո, տեղափոխել են, հիմա ճանապարհի եզրին են դրել, որ մեր գյուղ մտնելուց երեւա։ Իրականում գյուղացիները չեն ուզել, որ հուշարձանը մնա իրենց տարածքում, իրենք են իրենց նախաձեռնությամբ հանել ու նոր տեղում դրել, որ հանկարծ Ադրբեջանի տարածքում չմնա։