Նոր անձնագրի «էպիդեմիա»

Այսօր նորից անկացվում են ընտրություններ: Սակայն ոչ թե Հայաստանով մեկ, այլ ընդամենը երկու ընտրատարածքում: Եվ ինչպես ես զարմանքով պարզեցի, դրանցից մեկը հենց այն ընտրատարածքն է, որտեղ այս տարվա մայիսի 6-ի ընտրություններին ինձ բախտ էր վիճակվել ներկա լինելու: Անկեղծ ասած, երևի թե ավելի ճիշտ լիներ ասել ոչ թե «բախտ», այլ՝ «դժբախտություն»:

Չե, ոչ մի վատ բան ինձ հետ չպատահեց: Ճիշտ է, մի պահ ինչ-որ երիտասարդներ քիչ էր մնում ծեծեին իմ ամուսնուն, որի մտքով անցավ նկարահանել, սակայն հենց այդ պահին ժամանեց ԱՄՆ դեսպանը և դրանով իսկ փրկեց ամուսնուս: Ուստի ամուսինս ծեծվելու փոխարեն զրուցեց դեսպանի հետ: Բայց դա ի միջիայլոց: Խոսքս բոլորովին այլ բանի մասին է:

Ես ներկա էի այդ ընտրատարածքի տեղամասերից մեկում՝ որպես դիտորդ: Դե, ընտրություններն ընթանում էին ստանդարտ երևանյան ձևաչափով: Ընտրողները գալիս-գնում էին: Ինչ-որ երիտասարդներ վազվզում էին այստեղ-այնտեղ: Ընդդիմության ներկայացուցիչները դժգոհում էին: Հանձնաժողովի անդամները փսփսում և քմծիծաղում էին: Վստահված անձինք ստուգում էին ինչ կարողանում էին: Հանձնաժողովի նախագահը հետևում էը, որ բոլորը լինեն գոհ և համերաշխ: Պարբերաբար տարբեր պատճառներով առաջանում էին տարբեր անհամաձայնություններ: Վստահված անձինք հանձնաժողովի անդամների դժգոհության ներքո գրում էին արձանագրություններ: Եվ ընտրությունները նորից վերադառնում էին իրենց սովորական հուն: Ինչպես ասացի, ստանդարտ երևանյան ընտրություններ…

Այդպես էլ շարունակվում էր, մինչև մի բան չթվաց ինձ տարօրինակ: Այդ բանը նոր անձնագրերով քաղաքացիների քանակն էր:

Իհարկե, ոչ ոք չի արգելում Հայաստանի քաղաքացուն փոխել անձնագիրն ու ստանալ նորը: Եվ ակնհայտ է, որ ընտրողների մեջ պետք է որ գտնվեին մարդիկ՝ նոր, դեռ փայլը վրան անձնագրով: Պետք է որ գտնվեին, բայց քանի՞ հոգի: Ըստ տրամաբանության, միջինում սպասելի կլիներ, որ դրանք կազմեին ընտրողների, ասենք, մի 5 տոկոսից ոչ ավելին: Կամ, լավ, թող լիներ 10 տոկոսից ավելին: Բայց իմ՝ այնտեղ ներկա գտնվելու ընթացքում ներկայացող ընտրողների գրեթե կեսն ուներ նոր (մի քանի ամիս առաջ ստացած ) անձնագիր: Քաղաքացիները ներկայանում էին խմբերով, ընտանիքներով, հարևաններով և բոլորի անձնագրերը՝ վերջերս փոխված: Այդ փաստը ինձ այնքան զարմացրեց, որ ես նույնիսկ քաղաքացիներից ոմանցից փորձեցի հարցնել, թե ինչ նպատակով իրենք վերջերս փոխեցին անձնագիր: Իրենք զարմացած նայում էին ինձ՝ մտածելով՝ ինչ պատասխանել: Մյուս կողմից հանձնաժողովի անդամները, խուճապի մատնվելով, սկսեցին գոռեալ՝ չպատասխանեք, ինչով ինձ առավել զարմացրեցին, քանի որ հարցս չէր վերաբերում քաղաքացու կատարած ընտրությանը (ինչն օրենքով արգելված է):

Նոր անձնագրերի քանակը զարմացրել էը ոչ միայն ինձ, այլև ուրիշ դիտորդների ևս, այդ թվում՝ ընտրատարածք այցելած ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հեֆֆերնին, որոնց հետ մենք կիսվեցինք մեր տարակուսանքներով:

Եթե անձնագրերում լինեին, օրինակ, օտար երկրների վիզաներ, կարելի կլիներ ենթադրել, որ քաղաքացուն հարկավոր է նոր անձնագիր՝ արտասահման մեկնելու համար: Բայց այդ անձնագրերից ոչ մեկում ոչ մի վիզա չկար: Ընդհանրապես ոչինչ չկար, բացի գրանցման նշումից: Թող որևէ մեկն ինձ բացատրի, թե մարդու ինչին է պետք ժամանակ ծախսել, փաստաթղթեր հավաքել, անձնագրային բաժիններում հերթեր կանգնել, և հին անձնագրի փոխարեն նորը ստանալ, եթե մեր պետության ներսում բոլոր ՀՀ անձնագրերն ուժի մեջ են: Բացի հյուպատոսարաններից, ոչ ոք նոր անձնագիր չի պահանջում: Այդ դեպքում ո՞րն է փոխելու իմաստը:

Միակ միտքն այն է, որ անձնագիր փոխելը վարակիչ է: Առավել ևս, որ կային հասցեներ, փողոցներ, նրբանցքներ, որտեղի բնակիչները, կարծես, ամբողջ տնով-տեղով փոխել էին անձնագրերը: Ենթադրաբար, երբ հարևաններից մեկի մտքով անցնում է անձնագիր փոխել, մնացած բոլորը, հրապուրված լինելով նոր անձնագրի փայլուն շապիկով, որոշում են հետ չմնալ: Այսինքն՝ էպիդեմիայի նման տարածվող նորանձնագրացավ:

Հույս ունենանք, որ անցած ամիսների ընթածքում բնակիչներն ազատվեցին տարբեր տեսակի վարակներից, և այսօրվա ընտրություններին այլևս ոչ ոքի չեն զարմացնի նոր ու անսպասելի էպիդեմիաներով:

Սակայն միգուցե կա ուրի՞շ բացատրություն: Ո՞վ իմանա…

Նարինե Ղազարյան