Կարեն Կարապետյանը ստո՞ւմ է

Շաբաթ օրը՝ ՀՀԿ 14-րդ համագումարի ժամանակ, պատգամավոր Կարեն Կարապետյանը, ինչ-ինչ նկատառումներից ելնելով, որոշել էր դառնալ ԲՀԿ առաջնորդի փաստաբանը: Ծառուկյանի շահերի պաշտպանական ակցիայի շրջանակներում ՀՀԿ գործադիր մարմնի անդամը լրագրողներին հայտարարեց, թե Գագիկ Ծառուկյանը երբեք չի հայտարարել, որ ինքը թեկնածու է.

«Ես երբեք որևէ լրատվական դաշտում այդպիսի մոտեցում չեմ տեսել անձամբ իր կողմից, անձնական հարաբերությունների դաշտում էլ, ես երբևիցե այդ ամբիցիաները չեմ նկատել»:

Փաստորեն, պետության թիվ մեկ կուսակցության կարկառուն անդամը հենց կուսակցության համագումարի ժամանակ հրապարակավ խեղաթյուրում է իրականությունը՝ միայն և միայն այն բանից ելնելով, որ պաշտպանի իր սանիկին:

Գագիկ Ծառուկյանը, իհարկե, պարզ տեքստով երբևէ չի հայտարարել, թե ինքն առաջադրվելու է նախագահի թեկնածու: Սակայն Գագիկ Ծառուկյանը Հայաստանի երկրորդ կուսակցության լիդերն է և, որպես այդպիսին, իր վերջին շրջանի բազմաթիվ հայտարարություններով տվել է բոլոր հիմքերը՝ ենթադրելու, որ անպայմանորեն առաջադրվելու է: Ծառուկյանի բոլոր «վերջին դասերը» ոչ այլ ինչ էին, եթե ոչ հենց լուրջ քայլ կատարելու միտում ունեցողի հայտարարություններ. նպատակն ընդամենն առաջադրման պահի կարևորության սրումն էր, ինտրիգի ավելացումը: Ծառուկյանին շատերը, իհարկե, կարող են մեղադրել ոչ այդքան լուրջ քաղաքական գործիչ լինելու մեջ, սակայն երևի թե չգտնվի մեկը, որ կարողանա կասկածի ենթարկել Ծառուկյանի տղամարդկությունը:

Ինչ-ինչ, բայց Գագիկ Ծառուկյանը տղամարդ է, իսկ հայ իրականության մեջ տղամարդն ընկալվում է առաջին հերթին նրանով, որ խոսքերն օդի մեջ հենց այնպես բաց չի թողնում (հատկապես, եթե այդ տղամարդու կարգախոսն է «Մեր խոսքը գործ է»), եթե մի բան ասում է, առավել, եթե թույլ է տալիս նաև իր կուսակիցներին ասել այնպիսի բաներ, որոնք ավելի ու ավելի են հասարակության մեջ ամրապնդում իր առաջադրման թեզը…

ԲՀԿ ամենալուրջ խոսնակի համարումն ունեցող Նաիրա Զոհրաբյանը մեկ անգամ չէ, որ հաստատակամորեն հայտարարել է, որ Ծառուկյանը պետք է առաջադրվի: Ծառուկյանի առաջադրման թեզն ամրապնդվեց Վարդան Օսկանյանի ֆեյսբուքյան խոստովանություն-հայտարարությամբ առ այն, որ, ճիշտ է, ինքը շատ էր ուզում առաջադրվել, բայց քանի որ կուսակցության տարածքային կառույցների ցանկալի թեկնածուն Ծառուկյանն է, ինքը զիջում է և քաշվում մի կողմ:

Առաջադրման փաստը վերջնականապես հաստատված համարվեց Ծառուկյանի հայտարարությամբ առ այն, թե որոշումն արդեն կայացրել է, բայց «քանի դեռ ընտրական օրենսդրությունը թույլ է տալիս այն չհրապարակել, ես օգտվում եմ այդ հնարավորությունից: Մյուս կողմից, սա նաև օպտիմալ ժամանակահատված է՝ կուսակցական ընկերների և քաղաքական դաշտում գործընկեր կուսակցությունների կարծիքները և առաջարկները լսելու համար»:

Ցանկացած (խոսքը կայացած քաղաքական համակարգ ունեցող պետություններին է վերաբերում) երկրի քաղաքական գործիչներին եթե հրամցնեն փաստերի այս քանակությունը, ի պատասխան կստացվի միայն մի վճիռ՝ նման հայտարարություններ անում է միայն այն մարդը, ով հաստատապես որոշել է առաջադրվել: Հակառակ դեպքում սա կարող էր դիտվել որպես անլրջություն, ինտրիգանություն, քաղաքական գործչին անվայել պահվածք: Իսկ դրանում, բնականաբար, որևէ մեկը չի էլ համարձակվի մեղադրել Գագիկ Նիկոլայիչին, ասել, թե նա զուր տեղը հուսավառ արեց իր էլեկտորատին, իսկ հետո կանգնեցրեց փաստի առաջ:

Եվ ուրեմն, սա հարց է, որ առանձնապես քննարկման, ապացուցման կարիք էլ չունի: Ծառուկյանը պատրաստվում էր առաջադրվել ու վերջ: Այլ հարց է, թե ինչու չառաջադրվեց:

Հենց այս տեսանկյունից միանգամայն հասկանալի են ԲՀԿ–ական խոսնակների, շարքային պատգամավորների, ԲՀԿ-ի կողմից ֆինանսավորվող տարբեր տրամաչափի գործիչների տարաբնույթ պարզաբանում-արդարացումները՝ չառաջադրման պատճառների վերաբերյալ: Եվ հենց այս տեսանկյունից էլ ավելի քան անհասկանալի է, թե ինչ կարիք կա, որ մրցակից կուսակցության ներկայացուցիչը մրցակից-թեկնածուի համար այդ աստիճան «դոշ տա»՝ հանուն այդ վեհ նպատակի գնալով քաղաքական գործչին պատիվ չբերող սուտ հայտարարության (ինչպես հայտնի է, Բիլ Քլինթոնին հեղինակազրկեց ոչ այնքան Մոնիկա Լևինսկու հետ օվալաձև դահլիճում ոչ տրադիցիոն եղանակով սեքսով զբաղվելը, որքան այն, որ պրեզիդենտը ժխտեց այն, այլ կերպ ասած՝ ստեց):

Իհարկե, Կարեն Կարապետյանին էլ կարելի է հասկանալ: Կարապետյանները Ծառուկյանի հետ քավոր-սանիկային հարաբերությունների մեջ են, դրա համար էլ Կարապետյանն ամեն ինչ անում է սանիկի քայլը մեղմացնելու համար: Հասկանալ կարելի է, բայց ամբողջ հարցը հենց այդ իրողության, այդ ամենը «հասկանալու» մեջ է: Հայ իրականության, Հայաստանի քաղաքական դաշտի ամբողջ ողբերգությունը պարփակված է հենց սրանում, որ մեզ մոտ ո՛չ թե քաղաքական դաշտ է, այլ քավոր-սանիկային համքարություն, մեզ մոտ ո՛չ թե քաղաքական գործընկերություն է, այլ քավոր-սանիկային թամադայություն: Ինչո՞ւ: Որովհետև՝ սա Հայաստա՛նն է:

Սա Հայաստանն է, որտեղ քաղաքական հարցերը լուծվում են ո՛չ թե քաղաքական հարթության մեջ, այլ քավոր-սանիկային բանակցություններում: Սա Հայաստանն է, որտեղ պետության կարևորագույն պաշտոններում նշանակվում են ո՛չ թե պրոֆեսիոնալներ, այլ քավոր-սանիկային թամադայությամբ «դաբրո ստացած» աներձագներ, փեսաներ, սանիկներ և այսպես շարունակ:

Եվ վերջապես, սա Հայաստանն է, որտեղ թամադայությունն ու քավորությունն այն աստիճան են խորացել ու արմատներ գցել հասարակության մեջ, որ արդեն քաղաքական դաշտում էլ քավոր-սանիկությունը դառնում է կանխորոշիչ, դառնում է դոմինանտ և որ հանուն քավոր-սանիկային հարաբերությունների անգամ կուսակցականը դեմ է գնում սեփական կուսակցության շահին, դեմ է գնում բարոյականության ընդունված նորմերին («սուտ մի վկայեր»-ը դեռ Աստվածաշնչով է հաստատված որպես գերագույն բարոյական նորմ), ինչ է թե՝ արդարացնի քավորի իր բարձր ու վսեմ կոչումը:

Լուսինե Կեսոյան