Մեզ պետք են մարդիկ, որ հնարավոր անհաջողության պատասխանատվությունը թողնենք իրենց վրա

Այսօր մարդկանց մի շրջանակում զրուցում էինք քաղաքական ու ոչ այդքան քաղաքական թեմաներից, քննարկում էինք, թե ինչպիսին է մեր պետությունը, ինչպիսին են մեր իշխանությունները, ինչպիսին են մեր երկրի քաղաքացիները: Ես ասացի, որ սահմանադրության ու սահմանադրականության մասին բավականին հետաքրքիր տեսակետներ ունի Ժորիկ Քալաշյանը և ցանկացա ներկայացնել այդ տեսակետներն ու ցույց տալ, թե որտեղից կարող են ավելի մանրամասն ծանոթանալ դրանց: Սակայն խոսքս ընդհատեց զրուցակիցներիցս մեկը ու հարցրեց, թե ո՞վ է այդ մարդը: Ես պատասխանեցի, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի է, որին հետևեց երկրորդ հարցը:

-Պատգամավո՞ր է:

-Ո՛չ, ՀՀ քաղաքացի է:

-Իսկ պատգամավոր եղե՞լ է:

-Ո՛չ, ՀՀ քաղաքացի է և վերջ:

-Բա ի՞նչ պաշտոնի է:

-Չգիտեմ, հնարավոր է սահմանադրական դատարանի անդամ, հնարավոր է պատշար կամ ատաղծագործ, կարևորը որ մարդ է, ՀՀ քաղաքացի է:

-Բա տենց անհայտ մարդն ինչպե՞ս կարող է հետաքրքիր տեսակետներ ունենալ:

Բարկացա, բայց, չնայած դրան, հասկացա, թե որն է ամենամեծ խնդիրներից մեկը մեր հանրության մեջ, որից բխում են մյուս բոլոր հիմնական խնդիրները: Մեր համար քաղաքացին ու ընդհանրապես մարդ-անհատն ունի երկրորդական-երրորդական նշանակություն: Եթե մարդ մի 2 մամլո ասուլիս չի տվել, մի քանի անգամ հեռուստաէկրանից չի երևացել ու մեր՝ մեծամասամբ «կիսագրագետ» լրագրողական հանրույթին մի երկու խոհափիլիսոփայական հարցազրույց չի տվել, տրակտոր չի բաժանել, ժողովրդի հետ չի եղել, սարեր չի շարժել, Ղարաբաղում չի կռվել, չի ասել՝ «թուրքերի մերը», գիծ-միծ չի քաշել, ապա բացի մեքենայից, «թույն» աղջիկներից, օրվա հացից կամ համատիրությունից ոչ մի բանի մասին նորմալ տեսակետ չի կարող ունենալ: Մեզ պետք են հերոսներ, հեղինակություններ, մեզ պետք են Լֆիկներ ու Արզաքանցյաններ, Սաշիկներ ու Լյովիկներ, Սերժիկներ ու Րաֆֆիներ. մեզ գիտակից քաղաքացիներ պետք չեն: Եթե նույնիսկ մարդը մի 15 տարի պարփակվել է քարանձավում ու գտել է մեր խնդիրների լուծման բոլոր ճանապարհները, ապա մեզ էլի հետաքրքիր չէ դա, որովհետև «պեսոկի» գործն ինքը չի անում կամ «չանա-մանա» չի ջարդում:

Մեզ պետք են այդ մարդիկ, որովհետև չենք ուզում պատասխանատվություն վերցնել ինքներս մեզ վրա, մեզ պետք են մարդիկ, որ մեր փոխարեն որոշումներ կայացնեն՝ դրանով իսկ հնարավոր անհաջողության պատասխանատվությունը թողնելով այդ նույն մարդկանց վրա:

Առանց արժևորելու մարդ-անհատի, քաղաքացու դերը մեր հանրության մեջ ժողովրդավար, իրավական պետություն կառուցելու մասին խոսակցություններն ուղղակի ինքնախաբեություն են:

Հարգելի ՀՀ քաղաքացի՛, դո՛ւ ես երկրի տերը, դո՛ւ ես փոփոխության գրավականը, դո՛ւ ես իշխանության տերը: Գիտակցի՛ր սա ու հետո կվարձես քո հանրային ծառաներին պետությանդ գործերը կազմակերպելու համար:

Հոդվածում տեղ գտած անուններն ու կերպարները հորինված կամ փոփոխված են:

Սևակ Մամյան