Արդյո՞ք Թրամփը «սպանել» է ԱՀԿ-ն. Առևտրային պատերազմների ստվերում ԱՀԿ-ի ապագան վտանգված է

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի բարձր մաքսատուրքերը և «Ազատագրության Օրվա» տնտեսական քաղաքականությունը լուրջ հարված են հասցրել ԱՀԿ-ի՝ համաշխարհային առևտրի հսկիչի կարգավիճակին։ Ըստ փորձագետների՝ Թրամփի նոր 10% համատարած մաքսատուրքը, ինչպես նաև հատուկ «փոխադարձ մաքսատուրքերը», ոչ միայն մեծացրել են ապրանքների գները, այլև ճգնաժամ են առաջացրել ԱՀԿ-ում՝ խաթարելով կանոնների վրա հիմնված համակարգը։

ԱՀԿ-ն վաղուց է ենթարկվում քննադատության՝ և՛ զարգացած, և՛ զարգացող երկրների կողմից։ Սակայն այժմ՝ Թրամփի նոր քայլերից հետո, կազմակերպությունը կանգնած է գոյության վտանգի առաջ։ ԱՄՆ-ն երկար ժամանակ արգելափակել է ԱՀԿ-ի վեճերի լուծման մարմնի աշխատանքը, իսկ նրա միակ բողոքարկման ատյանը շարունակում է մնալ կաթվածահար։

Զարգացող երկրները, այդ թվում՝ Աֆրիկայից ու Ասիայից, դժգոհում են, որ ԱՀԿ-ի կանոնները նախ favor են տալիս արևմտյան արդյունաբերությանը՝ արգելելով տեղական արտադրության պաշտպանություն, սակայն միաժամանակ թույլատրում են հսկայական սուբսիդիաներ, օրինակ՝ ԵՄ գյուղատնտեսության ոլորտում։ Այս անարդարությունները, ինչպես նաև ինտելեկտուալ սեփականության կոշտ կանոնները, թուլացրել են ԱՀԿ-ի հեղինակությունը։

Եթե ԱՀԿ-ն չվերականգնի իր միջնորդի դերը, աշխարհը կարող է սահել երկկողմանի առևտրային պատերազմների՝ չկանխատեսվող գներով, աշխատանքների կորստով և գլոբալ անկայունությամբ։ Այնուամենայնիվ, բազում երկրներ հուսով են, որ բարեփոխումների միջոցով հնարավոր կլինի վերակենդանացնել ԱՀԿ-ն՝ հարմարեցնելով այն ժամանակակից իրականություններին։ Բայց առանց ԱՄՆ առաջնորդության և խորացած վստահության ճգնաժամի պայմաններում՝ ԱՀԿ-ի ապագան մնում է մշուշոտ։