Կարապետյանների ընտանի՞քն է խոչընդոտում «Կարֆուրին»

Էկոնոմիկայի նախարար Տիգրան Դավթյանը երեկ հավաստեց, որ իրենց կառավարությունը ջանք չի խնայում «Կարֆուր» հիպերմարկետների ցանցն օր առաջ Հայաստանում հաստատված տեսնելու ուղղությամբ: Կառավարության շահագրգռված լինելու մասին անցած շաբաթ փաստեց նաև անձամբ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, ընդ որում, հիշյալ փաստի արձանագրումը տեղի ունեցավ «Կարֆուրի» գալստյանն իբրև թե սարսափով սպասող Սամվել Ալեքսանյանի աշխատավայր Ազգային ժողովում: Իսկ Սամվել Ալեքսանյանը, ինչպես հայտնի է, այն օրենսդիրն է, ում կնոջը պատկանող «Երևան սիթի» խանութների ցանցի համար այս ընկերության մուտքը ավելի քան անցանկալի է և հղի անկանխատեսելի հետևանքներով (ասում են, թե «Կարֆուրը» կուժեղացնի մրցակցությանը, ինչը կբերի որոշ ապրանքների և ծառայությունների գների իջեցման):

««Կարֆուրը» ոչ միայն բիզնես է, այլև մշակույթ»,- նախարար Տիգրան Դավթյանն ավելի քան շռայլ էր «Կարֆուրի» գովազդման հարցում: Իսկ պատճառը, թե ինչու է ուշանում այս ընկերության մուտքը Հայաստան, նախարարը պայմանավորեց զուտ օբյեկտիվ հանգամանքներով՝ նշելով, որ դա բացառապես այլ «մասնավոր սուբյեկտի հետ ծագած խնդիրների պատճառով է»: Լրագրողների պնդումներին, թե «Սամվել Ալեքսանյանը կամ նրա կինը՝ Շողիկը, որևէ առնչություն չունե՞ն դրա հետ, սուբյեկտիվ գործոններ չկա՞ն», ի պատասխան՝ նախարար Դավթյանը ևս մեկ անգամ պնդեց, որ խնդիրները օբյեկտիվ դաշտում են, ընդամենը մասնավոր սուբյեկտի հետ երևի թե չեն կարողանում պայմանավորվել, ոչ ավելին:

Փաստորեն, ստացվում է, որ մինչ օրս պտտվող բոլոր խոսակցություններն առ այն, թե Հայաստանի սուպերմարկետների ցանցերի սեփականատերերն են («Երևան սիթի», «ՍԱՍ», «Սթար») արել ամեն ինչ, որ «Կարֆուրի» նման մրցակցի «ոտքը» Հայաստան չմտնի, այդքան էլ հիմնավոր չեն և որ թվացյալ՝ «դեմը խաղ չունեցող» բրենդի դեմ, փաստորեն, «մասնավոր սուբյեկտը» կարողացել է «խաղ դնել», իսկ որ ավելի հետաքրքիր է, փաստորեն, աշխարհահռչակ ընկերության «հարցերը լուծողը» «Դալմա Գարդեն Մոլ»-ն է: Հենց այս առևտրի կենտրոնում դեռ անցյալ տարվա նոյեմբերին «Կարֆուրը» պետք է բացեր իր առաջին հիպերմարկետը և, նախարար Դավթյանի ասելով՝ հենց այս ընկերության հետ ինչ-որ բան չպայմանավորվելու պատճառով «Կարֆուր» օպերացիան կախված է մնում օդում:

Ստացվում է ի՞նչ՝ պետության վարչապետը կանաչ լույս է վառում, նախարարը, որ պատասխանատու է հենց նման հարցերի արդյունավետ լուծման համար, էլի միայն «կանաչն» է միացնում, սուպերմարկետների տեր օլիգարխները պաշտոնապես հերքում են իրենց կողմից աշխարհահռչակ ընկերության դեմ որևէ քայլի ձեռնարկումը, երկար ժամանակ լրատվամիջոցները աղմուկ են բարձրացնում Հայաստանում հերթական անգամ թույլ տրված խայտառակության մասին առ այն, որ սեփական օլիգարխների շահերը պաշտպանելու համար կառավարությունը գնաց աշխարհահռչակ ընկերության մուտքը Հայաստան խափանելու քայլի, իսկ «Կարֆուրի» «հարցերը լուծողները» մնում են ստվերում և նրանց անունն անգամ չի էլ շոշափվում: Մինչդեռ, երևի թե կարիք կա, որ հայ ժողովուրդն ինչպես հարկն է ճանաչի իր հզորագույններին, քանի որ այսուհետ այլ կերպ, քան հզորագույն, Կարապետյանների ընտանիքին անվանել չենք կարող (տվյալ դեպքում, իհարկե, շատ ավելի տեղին է «կլան» եզրույթի գործածումը, սակայն հաշվի առնելով այն, որ Կարապետյան եղբայրները չգիտես ինչու իրենց վատ են զգում «կլան» բառից, այս անգամ զերծ մնանք նրանց անդորրը խաթարելուց ու նրանց ներդաշնակ հոգեկան աշխարհում դիսոնանսի պատճառ դառնալուց: Բայցևայնպես, այն բանից հետո, երբ բացահայտեցինք, որ աշխարհի հզորագույն ընկերություններից մեկի «հարցերը լուծողը» հենց Կարապետյան եղբայրներն են, նրանց հետագա «վատացումներից» զերծ պահելու համար պարզապես չենք կարող չտեղեկացնել, որ բոլոր նրանք, ովքեր եղբայրներին ասել են, թե «կլան» բառը հայհոյանք է, պարզապես խաբել են իրենց և օգտվել իրենց չիմացությունից: Իսկ դրանում համոզվելու համար բավական է բացել համացանցային ամենատարածված հանրագիտարանը և կարդալ «կլան» բառի բացատրությունը՝ 1. Տոհմական համայնք (սկզբում կելտական ժողովուրդների մոտ՝ իռլանդացիներ, շոտլանդացիներ) և 2. Ընտանեկան, գործնական և այլ հետաքրքրություններով կապված մարդկանց փակ խումբ: Իհարկե, ցավում ենք, որ այդ՝ ի սկզբանե որևէ հետին իմաստ չունեցող բառը որոշ մարդկանց ընկալումներում այլասերվել և միանգամայն այլ նշանակություն է ձեռք բերել, սակայն հուսով ենք, որ հիշյալ բացատրություններին ծանոթանալուց հետո Կարապետյանների ընտանեկան կլանն այլևս մտացածին և սին բաների հետևից ընկնելու և աղջիկներին հատուկ նեղացկոտության փոխարեն շատ ավելի վայել վարք կդրսևորի՝ վրդովվելով, ասենք, շատ ավելի կարևոր և լուրջ բաներից՝ օրինակ, անգրագիտությունից, անպարկեշտ վարքից, քծնանքից, «թուլափայ ձեռք գցել» փորձողներից…

Ի դեպ, երևի թե կարիք կա նաև, որ այն բանից հետո, երբ կառավարության մակարդակով բարձրաձայնվեց «Կարֆուր» ընկերության ճանապարհը փակողի անունը, ՀՀ կառավարությունը կգնա մինչև վերջ և չի զլանա նաև հավերժացնել այս ընտանիքի կատարած սխրանքը ըստ արժանվույն. «Կարֆուրի» նմանի ճանապարհը փակելը և նրա համար այնպիսի անհաղթահարելի խոչընդոտներ ստեղծելը, որի պատճառով նման ընկերությունն ուղղակի փախնի Հայաստանից, ռիսկ չանի ոտք դնել՝ չափերով ու ռեսուրսներով առաջին հայացքից փոքր ու թույլ թվացող երկիր, այլ կերպ, քան «սխրանք» որակել չի կարելի: Սխրանքը հավերժացող առաջին կոթողը, երևի թե, արժե տեղադրել առաջինը հենց Կարապետյաններին պատկանող «Դալմա Գարդեն Մոլ»-ում. ասենք հենց այն տեղում, որտեղ ենթադրվում էր բացել առաջին հիպերմարկետը, տեղակայել հուշարձան՝ վրան հավերժացնելով կատարվածը՝ «այստեղ կարող էր լինել «Կարֆուրը»…»: Իսկ պետական մրցանակների ու մեդալների մասին, երևի թե, արդեն նախագահականում հոգ տանեն…

Լուսինե Կեսոյան