Թշվառ բուհերի ֆեոդալիզմը

Հացադուլ, գործադուլ և վերջապես «դուլերի» այս շարքը եզրափակում է դասադուլը, այո՛, հենց այն նո՛ւյն դասադուլը, որը կարծես այս օրերի ընթացքում դարձել է ամենաքննարկվող թեմաներից մեկը, թե՛ սոցցանցերում և թե՛ պետական շրջանակներում: Այն, աստիճանաբար «ձնագնդի էֆֆեկտին» նմանվելով, ավելի ու ավելի շատ հարցերի պատասխան է տալիս, ինչպես նաև ի ցույց դնում այսօր ՀՀ-ում գործող պետական, ինչու չէ նաև, ոչ պետական բուհերի մակարդակն ու ասելիքը:

Սկսած փետրվարի 24-ից, երբ Րաֆֆի Հովհաննիսյանն Ազատության հրապարակում հանրահավաք էր հրավիրել, տրվեց և դասադուլի գաղափարի առաջին առկայծումը, որից հետո այն լայն տարածում գտավ սոցցանցերում ու ունենք այն, ինչ այսօր ունենք:

Առաջին օրը դասադուլի շքերթն անցավ առանց լուրջ պատահարների և միջադեպերի. բուհերը պատրաստվել էին, եթե իհարկե դա կարելի է այդպես անվանել։ Միացան ուսանողներ, իսկ այն ուսանողները, ովքեր չցանկացան միանալ, չմիացան:

Մյուս երկու օրերին նույնպես դասադուլը շարունակվեց։ Դասադուլավորները, շրջելով Երևանի տարբեր բուհերով, դասադուլի կոչ էին անում։ Այսօր գրանցվեց այս օրերի ընթացքում դասադուլների «պիկը», որը տեղի ունեցավ այսօր Հայաստանում լավագույն բուհ համարվող ԵՊՀ-ում: Խոսել միջադեպի մասին անիմաստ է, իսկ ահա ինչի հետևանքով արձանագրվեց միջադեպը, անշուշտ քննարկման հիմնական թեման է…

Նախ ամեն անգամ մի որևէ համալսարանի մոտենալիս դասադուլավորները հանդիպում են պատնեշի, որը նախօրոք կառուցվել է դասադուլի և իրենց դեմ, այսինքն շատ հաճախ դասադուլավորներին բուհերի ճաղավանդակներից այն կողմ, արդեն իսկ դիմավորում են «հաջողության» պաստառներով։ Հիմնականում այդ ուսանողները «սևի մեջ երիտասարդներ են», որոնց ուսանող լինելը դեռ ապացուցման կարիք ունի: Իսկ այլ դեպքերում էլ, փակվում են համալսարանի դռները՝ չթողնելով ուսանողներին դուրս գալ համալսարաններից:

Սակայն նախքան փակ դռներին հասնելը, պետք է հասկանալ մի պարզ ճշմարտություն, որ մենք չենք ապրում Ֆրանսիայում և որ այսօրվա տարեթիվը 1968 թվականը չէ։ Մենք ապրում ենք մի երկրում, որտեղ նախագահական ընտրությունները, ըստ մասնագետների, գրեթե միշտ կեղծվել են: Այս ամենը հասկանալուց հետո միայն պետք է հասկանալ այն, որ այս երեք օրերի ընթացքում դասադուլային այս գործընթացին կարող էր միանալ ցանկացած ուսանող, համաձայն խղճի, մտքի և դավանանքի ընտրության հնարավորության՝ ուղղակի առավոտյան բուհ չգնալով՝ հետագայում այդտեղից դուրս գալու խնդրից խուսափելու համար։ Եթե դասադուլին չեն միանում ուսանողները այս երեք օրերի ընթացքում, նշանակում է՝ չեն էլ միանալու. դա կլինի վախեցնելու, սպառնալու, թե հորդորելու շղարշի ներքո՝ կարևոր չէ։ Կարևորը դա ընդունելն է, իսկ ամենակարևորը՝ ընդունել այս հասարակությունն այնպիսին, ինչպիսին որ կա:

Այս ամենից հետո նաև մյուս կողմի ներկայացուցիչների մասին ու մասնավորապես ԵՊՀ-ի մասին, որը չունի պատնեշ կամ ճաղավանդակ: Այս պարագայում ուղղակի անհասկանալի է բուհի ներկայացուցիչների, եթե իհարկե այդպես կարելի է անվանել նրանց, այլ ոչ թե ուսանողների՝ դասադուլավորների նկատմամբ թշնամաբար տրամադրվելը: Ինչո՞ւ նման կերպ վերաբերվել հային.

Առաջինը բուհի ուսանողների լիարժեք ու հանգիստ ուսուցման ապահովումն է, որն իհարկե անիմաստ է պատկերացնել, քանզի բուհերում սովորում են այնպիսի ուսանողներ, որոնց միայն բուհի տարածքից 1 կմ շառավղով դուրս գտնվելն էլ անգամ խոչընդոտում է բուհում մյուս ուսանողների սովորելուն: Այն, որ արդեն շատ վաղուց բուհերը փոխել են իրենց ուղղվածությունը՝ բարձրակարգ կրթություն ապահովելու փոխարեն մեծ գումարներ կուտակելով, հայտնի է բոլորին, բայց ռասիստական նոտաներ այդ պրոցեսի ընթացքում ներմուծելն ուղղակի դատապարտելի է ու զազրելի: 

Մնում է երկրորդ տարբերակը. նման տրամադրվածությունը գալիս է իշխանական թևից, որոնք ամեն կերպ փորձում են իբր ապահովել ուսանողների ուսուցումը: Այսինքն, հրահանգված է կասեցնել այս «շարժում» կոչվածը հնարավոր ցանկացած միջոցներով ու ցավալին այն է, որ հենց այդպես էլ արվում է՝ նվազեցնելով թե՛ բուհի և թե՛ բուհում ուսում ստանալու նպատակով այնտեղ հայտնված ուսանողների մակարդակը: Երբ ծխախոտի տուփով հարվածում են ուսանողի, դա արդեն դուրս է բոլոր սահմաններից, դա արդեն ազգային խնդիր է, որի ձևավորման հարցում թերացողներ շատ են եղել, իսկ ոմանք, օգտվելով դրանից, վարվում են հենց այդպես: 

Ցանկացած իրավիճակում առաջին հերթին հենց մարդ մնալն է կարևոր, հենց այս հատկանիշն է, որ կհարստացնի ուսանողին, արդյունքում նաև՝ տվյալ բուհի ղեկավարին ու ընդհանրապես՝ մարդուն: Պայքարում պետք է հետապնդել միայն անկեղծ մղումներ, որի վրա և կկառուցվի ապագա հաղթանակը: Հաղթենք, պայքարենք ու ձգտենք ազատության՝ միայն ելնելով արդարության, ազնվության և անկեղծության նկատառումներից:  

Գևորգ Ավետիսյան