Ուսանողական իմպեդանսի պիկը` դասադուլ

Ու ինչ է ստացվում, եթե այսօր Րաֆֆի Հովհաննիսյանի գործոնը չլիներ, դասադուլ չէ՞ր լինի։ Իհարկե կլիներ, եթե ոչ այսօր, ապա՝ մոտ ապագայում հաստատ: Կլիներ, և դրա կարիքը դեռ շատ շուտվանից էր զգացվում մեր իրականությունում: Այն իրականությունում, որտեղ իշխանությունները կլոնավորում են իրենց ու իրենց գաղափարները, երբ համալսարաններում ձևավորվում են տարբեր թևեր, երբ ցանկացած կուսակցություն փորձում է ապահովագրել իրեն, կլինի ընդդիմադիր ուժ, կլինի իշխանական ուժ: Այդ պրոցեսն այլևս հասել է իր գագաթնակետին՝ պիկին, և մի օր այն պետք է ինքնալիկվիդացվեր:

Այն, որ այսօր համալսարաններում ունենք ուսխորհուրդներ, որոնք հիմնականում ՀՀԿ-ականացված երիտասարդներից են բաղկացած, գալիս է ապացուցելու մի պարզ ճշմարտություն՝ արդեն շատ շուտվանից մեր բուհերը դարձել են ոչ հանրային, փակ ՍՊԸ-ներ, որտեղ յուրաքանչյուրը՝ ռեկտորից մինչև հավաքարար, փորձում է քաղել, պոկել ու իրենցով անել ինչ-որ բան:

Շատ շատերն ուսխորհուրդ են սողոսկում պաշտոնի երազով, չէ՞ որ աչքների առաջ ունեն վառ օրինակներ, շատերն այսօր ուսխորհդի անդամ կամ նախագահ լինելուց վերածվել են քաղաքական գործիչների, ու ինչի հետևանքով, նրա հետևանքով, որ այսօր իշխանությունները փորձում են ապագայի համար իրենց փոխարինողներ ստեղծել, ստեղծել բառիս բուն իմաստով, քանզի առաջին իսկ կուրսից սկսած, երբ ուսանողը ոտք է դնում համալսարան, տեսնում է, թե ինչ արտոնություններ ունեն ուսխորհուրդների անդամները։ Իսկ ովքե՞ր են ուսխորհրդում հայտնվում. հենց այն նույն երազը որոնողները:

Սա նաև իր հերթին այսօրվա դասախոսի բացթողման հետևանք կարելի է համարել, երբ այս օրերին յուրաքանչյուր դեկան, ամբիոնի վարիչ, պետությունից ողորմություն ակնկալող յուրաքանչյուր դասախոս, փակվելով փակ դռների հետևում, գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար իր մեջ կուտակված ու արդեն բույն դրած վախի, պահպանողականության և անտարբերության ստրկությունը հաղորդում է իր ուսանողներին՝ կտրելով ուսանողի ոգու ազատության թևերը, ստիպելով այսօրվա ուսանողին ապագայում դառնալ այնպիսին, ինչպիսին ինքն է հիմա: Չնայած այս պարագայում մեղադրել այն դասախոսին, այն գիտությունների թեկնածուին, ակադեմիկոսին, որոնց միակ եկամուտի աղբյուրը համալսարաններում դասավանդելն է, սկզբում կթվա ուղղակի անհիմն քննադատություն, սակայն չէ՞ որ այսօր հենց դասախոսներն են կերտում ուսանողի, երիտասարդի ապագան, հենց նրանք են ազդում ուսանողի թե՛ բնավորության, թե՛ հետագա կյանքում ճիշտ ուղղության ընտրության վրա, և հենց սա գիտակցելով՝ յուրաքանչյուր դասախոս՝ լինի ակադեմիկոս, մաթեմաթիկոս, թե՝ բանասեր, պարտավոր է ուսանողին թևեր տալ, ուղորդել դեպի ազատն ու դրականը: Իսկ այդպիսի դասախոսներ մեր այս իրականությունում քիչ են հանդիպում:

Հենց այդպես էլ առաջանում են բուհական կարծրատիպերն ուսանողների անհատականության և կարողության վերաբերյալ։ Արդյունքում մի ողջ սերունդ դաստիարակող բուհի պատիվն ու վարկանիշը, ուսանողների մակարդակն ու դաստիարակությունը խայտառակում են մի խումբ երիտասարդներ, ովքեր մեծ հաշվով թքած ունեն թե՛ բուհի և թե՛ պետության հեռանկարի վրա, և որոնց ստեղծել և կլոնավորել է իշխանությունը՝ իր դիմագծերով, իր բնավորությամբ և իրեն վայել տմարդությամբ: Իսկ բուհերի ղեկավարությունները, փոխանակ գիտակցելու իրենց ընձեռված՝ երկրի ապագայի հեռանկարներ կերտելու հայրենանվեր գործը՝ թույլ չտան զարգանալու այդ կլոնավորման պրոցեսին, ավելին, հենց նրանք են զարկ տալիս ու արագացնում այդ երկրի համար կործանարար պրոցեսը:

Այս ամենով հանդերձ, անհրաժեշտ է գիտակցել, որ այսօր ուսանողությունը չի ներկայանում ուսխորհուդների դեմքով, այսօր եթե ուսխորհդում բոլորը դավանում են իշխանությանը չի նշանակում, որ մի ողջ ուսանողական սերունդ է նման կերպ վարվում, և հենց դա է, որ ծնում ու բազմապատկում է թեկուզև ամենախելացի ուսանողի մոտ իմպենդանսի երևույթը, որն էլ իր հերթին բերում է հենց դասադուլի, ինչին մենք այս օրերին ականատես ենք լինում:

Գևորգ Ավետիսյան