Ռոբերտ Քոչարյան-Իշխան Զաքարյան մտերմության դրսևորումներն ու դրա «զոհերը»

Անցած weekend-ը նշանավորվել է նրանով, որ ՀՀ 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն ու ՀՀ Վերահսկիչ պալատի նախագահ Իշխան Զաքարյանն աշխուժություն են մտցրել՝ Թեղենիսի լանջերին դահուկ քշելով և լավ ժամանակ անցկացնելով: Քոչարյան-Զաքարյան զույգը Ծաղկաձորում ոչ պակաս լավ ժամանակ անցկացրել էր նաև դրան նախորդած շաբաթ-կիրակիներին, ինչն էլ, ըստ երևույթին, լավ ժամանակ անցկացնելու սիրահարներին դրդել է երկրորդել ստացած հույզերը:

Որ ՀՀ երկրորդ նախագահը շարունակում է որոշակի՝ ընդ որում, բավական լուրջ ազդեցություն պահպանել Հայաստանում, շատերն են հասկանում կամ գոնե կասկածում: Բայց թե ինչ միջոցներով է կարողանում ներկա պահին իշխանական որևէ լծակ չունեցող՝ բացի պաշտոնաթող նախագահներին տրվող որոշակի ստատուսից, նախկին նախագահն ազդեցություն պահպանել և իր խաղն առաջ տանել այս կամ այն ոլորտում, կարելի է պարզել՝ ելնելով վերջինիս մերձավոր շրջապատից ու շփումներից:

Իշխան Զաքարյանի հետ Սեդրակիչի մտերմությունը հենց այդ շարքից է: Զաքարյանն իր «գոյությամբ» և դիրքով շատ բանով է պարտական նախկին նախագահին: Զաքարյանի առաջխաղացումն ու անցումն առաջին էշելոն սկսվեց հենց Քոչարյանի պաշտոնավարմամբ և հենց վերջինիս բարի կամեցողությամբ է ՎՊ նախագահին հաջողվում դիրքերը չկորցնել մինչ օրս՝ անգամ վերջին շրջանի կատարյալ անգործության պայմաններում: Եվ փաստորեն, մինչ շատերը հարց են տալիս, թե ինչո՞ւ է ՀՀ Վերահսկիչ պալատն անցել ընդհատակ, ինչո՞վ է պայմանավորված այդ՝ պետբյուջեից հսկայական միջոցներ վատնող կառույցի՝ աննախընթաց տեմպերով պորտաբույծ հիմնարկի վերածվելու միտումը, պարզվում է, որ ամբողջ հարցը նրանում է, որ ՎՊ նախագահը շատ ավելի կարևոր գործեր ունի, քան իրեն վստահված հիմնարկի ղեկավարությունն է։ Ավելի կոնկրետ՝ Զաքարյանը ցմահ և ցկյանս պարտքեր ունի, որ պետք է մշտապես վճարի. դրանց թվում, բնականաբար, առաջնայինը երկրորդ նախագահին՝ վերջինիս ցանկացած «ծնգոցի» դեպքում արձագանքելն ու ընկերակցելն է:

Իհարկե, զաքարյանական «պարտքերի վճարումը» միայն դահուկ քշելով (ի դեպ, ՎՊ նախագահը երևի թե հայաստանյան միակ բարձրաստիճան պաշտոնյան է, ում պաշտոնական կենսագրության մեջ, որը տեղակայված է հենց իր ղեկավարած կառույցի պաշտոնական կայքում, հարկ է համարվել հատուկ կետ մտցնել նաև պաշտոնյայի նախասիրությունների մասով՝ աշխարհին տեղեկացնելով, որ վերջինիս «խելքը գնում է» «դահուկային սպորտի» համար) կամ սահնակի վրա սահելով չի սահմանափակվում: Զաքարյանական երախտագիտության արտահայտություններից մեկը նաև երկրորդ նախագահի ցուցումով սրան-նրան աշխատանքի տեղավորելն է: Վերջին նման դեպքը Ռոբերտ Քոչարյանի սանիկ Գոռին Վերահսկիչ պալատի նախագահի օգնականի հաստիքի նվիրաբերման «սրբազնագույն ծեսն» էր:

Նշանակումներից զատ, անսահման երախտագիտությունը դրսևորվում է նաև՝ հովանավորյալի բիզնես շահերին նպաստելով: Այդպես, ՎՊ աշխատակիցները, ըստ երևույթին, իրենց հերթին որոշակի երախտագիտություն զգալով ՎՊ նախագահի և վերջինիս «պատրոնի» հանդեպ, միաժամանակ գիտակցելով, որ դա բխում է նաև սեփական շահերից և անվտանգությունից, երբ հարցը վերաբերում է ապահովագրական ծառայություններից օգտվելուն, նախընտրում են միմիայն «Նաիրի ինշուրանս» ապահովագրական ընկերությունը, ում տերը, գուցեև պատահաբար, Իշխան Զաքարյանի հետ դահուկավազքի ընկերոջ որդին է՝ Լևոն Քոչարյանը:

Քոչարյան-Զաքարյան հարաբերությունները, սակայն, միայն երկրորդի կողմից երախտագիտական ջերմագին արարողություններով չեն սահմանափակվում: Երբեմն այդ հարաբերությունները՝ «պատրոնի» և նրա նվիրյալի հիերարխիկ աստիճանակարգից անցում են կատարում նաև գործընկերային փոխհարաբերությունների: Հատկապես, երբ երկուսի շահերը համընկնում են: Համանման գործընկերության վերջին «պոռթկումը» դրսևորվեց այն ժամանակ, երբ Իշխան Զաքարյանը մի քանի անքուն գիշեր անցկացնելուց հետո որոշեց թեկուզ չեղած տեղից, բայց գոնե մի բան անել և գոնե մի գիշեր հանգիստ քուն մտնել: Իսկ ՎՊ նախագահին չքնել ստիպել էր տեղակալի հնարավոր առաջխաղացման լուրը:

Զաքարյանը, ըստ երևույթին, չափից ավելի ծանր տանելով Լևոն Յոլյանի հնարավոր առաջխաղացումը (մամուլում լուրեր շրջանառվեցին առ այն, թե Շախմատի ֆեդերացիայի փոխնախագահ, նախագահական ընտրություններում Սերժ Սարգսյանի նախընտրական շտաբի փոխնախագահ, համատեղության կարգով նաև Վերահսկիչ պալատի նախագահի տեղակալ Յոլյանը հնարավոր է միանգամից վեր սլանա «տեղակալության» դիրքերից և նշանակվի վարչապետ), որոշեց դիմել «սև փիառի տեխնոլոգների» օգնությանը: Նպատակը մեկն էր՝ հնարավորինս գցել պոտենցիալ վարչապետացուի վարկանիշը. ընդ որում, Լևոն Յոլյանը Հայաստանի այն եզակի պաշտոնյաներից մեկն է, ում անվան հետ մինչ օրս որևէ կեղտոտ պատմություն առանձնապես չի էլ կապվել. ասում են՝ դա պայմանավորված է նրանով, որ հիշյալ անձնավորությունն իր բնույթով բավական համեստ է և զուսպ: Սակայն, դա, կարծես թե, այդքան էլ չխանգարեց առաջադրանք ստացածներին: Հորինվում է հայաստանյան իրականության մեջ լայն տարածում ստացած «մեծ ախպոր» լեգենդը. Լևոն Յոլյանն իր կյանքի 54-րդ տարում պրոքոչարյանական լրատվամիջոցներից տեղեկանում է, որ մեծահարուստ եղբայր ունի Ռուսաստանի Դաշնությունում, ում փողերի շնորհիվ էլ նախագահ Սերժ Սարգսյանը որոշակի վստահություն է ցուցաբերում իր հանդեպ և եթե Յոլյանը նշանակվի վարչապետ, ապա դա ոչ այլ կերպ, քան «ատկատ», բնութագրել չի կարելի:

Իհարկե, Ռոբերտ Քոչարյան-Իշխան Զաքարյան շփումները շատ ավելի բազմաշերտ ու տարողունակ են, այնպես որ մեկ հոդվածի սահմաններում դրանց պարզապես անհնար է անդրադառնալ: Ինչ վերաբերում է Վերահսկիչ պալատում տիրող անգործությանն ու նախագահի՝ ավելի քան ինքնավստահ կեցվածքին՝ առ այն, որ եթե 6 տարի առաջ 6 տարի ժամկետով ընտրվել է, ուրեմն առանց հանրությանը հաշվետու լինելու կարող է ամիսներ շարունակ անհետանալ և զբաղվել ինչով ուզում է՝ ընդհուպ մինչև դահուկ քշելն ու գնդակ «տշելը», մենք շատ ավելի լրջորեն և մանրակրկիտ կանդրադառնանք, որովհետև գոնե մենք գիտակցում ենք, որ կոռուպցիայի և անարդյունավետ կառավարման պայմաններում գոյատևող Հայաստանի Հանրապետությունում Վերահսկիչ պալատն ու նրա ղեկավարը շատ ավելի կարևոր դերակատարություն պետք է ունենան, իսկ որ ավելի կարևոր է՝ գոնե հիշյալ պաշտոնյայի մոտ պետք է իսպառ բացառվի անձնական շահը:

Լուսինե Կեսոյան