Հազարավորների անձև պայքարը Րաֆֆին վերափոխեց սեփականի՞

Ազատության հրապարակ, վայր, որտեղ արդեն երկրորդ անգամ հացադուլ է անում Րաֆֆի Հովհաննիսյանը՝ ՀՀ նախագահի նախկին թեկնածուն, ով, ըստ լայն զանգվածների, փետրվարի 18-ին կայացած նախագահական ընտրությունների հաղթողն էր, այսինքն՝ իրական նախագահը: Այս օրերին շատ շատերն են խոսում հացադուլի մասին, փնովում պայքարի այս տեսակը, մեղադրում լուրջ քայլեր չձեռնարկելու համար, ոմանք էլ կարեկցում են Րաֆֆի Հովհաննիսյանին, այսպես ասած, թուլության համար, բայց այստեղ՝ մի կարևորագույն բայց՝ բայց ինչի՞ հաշվին։

Նախ հացադուլ անելու համար բավականին մեծ կամքի ուժ է պետք, իսկ հետո նոր՝ դա հանրայնացնելու խիզախություն: Իսկ հիմա այդ բայցի մասին, բայց Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ունի կոմնորոշվելու, պայքար մղելու, սեփական տարբերակն ընտրելու հնարավորություն, և հենց այդպես էլ վարվում է: Ինչ խոսք, կամքի ուժով ու խիզախությամբ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը նոր չէ, որ պետք է փայլի, եթե հաշվի առնենք այն հազարավոր քննադատողներին, ովքեր անգամ մի քանի ժամ չեն կարող գոյատևել առանց սնվելու:

Ինչևէ, այսպիսով՝ ի՞նչ ուներ Ազատության հրապարակում հավաքված ժողովուրդը, և հիմա նա ի՞նչ ունի: Դեռևս ընտրություններից, այսինքն՝ փետրվարի 18-ից շատ չանցած հազարավոր մարդիկ, ովքեր իրենց ձայնը տվել էին Րաֆֆի Հովհաննիսյանին, Ազատության հրապարակում հավաքվել էին հեռանկարային պայքարում հաղթելու գոնե ակնկալիքի հույսով: Իսկ հիմա, հիմա Ազատության հրապարակում Րաֆֆի Հովհաննիսյանն է ու ևս առավելագույնը մի քանի հարյուր մարդ: Իսկ ո՞ւր մնացին այն մարդիկ, ովքեր պայքարում էին, ովքեր պատրաստ էին այդ օրերին դուրս գալ Ազատության հրապարակից ու շարժվելով Բաղրամյան՝ վերցնել նախագահական նստավայրը, պատասխանը հասկանալի է՝ այդ մարդիկ այսօր ուղղակի զբաղված են իրենց առօրյա խնդիրներով ու հոգսերով: Արդյունքում՝ արդյոք շնորհակա՞լ գործ կլինի պահանջել նրանցից օրերով ու շաբաթներով թողնել իրենց ընտանիքների հոգսերն ու միանալ Ազատության հրապարակում հացադուլ անող Րաֆֆի Հովհաննիսյանին, երբ վերջնագիծը դեռ մշուշուտ է ու անձև:

Երեկ երեկոյան, երբ Ազատության հրապարակում էի, տեսա ազատություն, տեսա հոգի ու նաև, որքան էլ ցավալի էր ինձ համար, տեսա դժգոհություն, դժգոհություն, որը, սակայն, չէր խանգարում Րաֆֆի Հովհաննիսյանին ու մի խումբ երիտասարդների Ազատության հրապարակում ազատ ճախրելուն ու երգելուն: Ազատության հրապարակում հնչում էր «Բարի արագիլ» հանրահայտ երգը ու թևեր էր տալիս բոլորին՝ ամենափոքրից մինչև հրապարակում ներկա ամենազառամյալ ծերունուն: Ու հանկարծ, անկախ իմ կամքից՝ կողքից լսեցի կարծիք հրապարակում կատարվելիքի մասին.

-Սրանք, սենց արագիլ երգելով, ինչի՞ պետք ա հասնեն:

Ու սա ասում էր արտաքինից բավականին կիրթ մի կին: Նախ՝ սուբյեկտիվ կարծիք, սակայն այն, որ հրապարակում հավաքված ու այդ պահին էլ այնտեղից ընդանրապես բացակայող մարդկանց հոգեբանությունում ինչ-որ բան փոխվել է հավատի կամ հույսի տեսանկյունից փաստ է:

Հավատի, քանզի արդեն երկար ժամանակ է՝ հարյուրավոր մարդիկ, թողնելով իրենց աշխատանքը կամ առօրյա անելիքները, շտապում են հրապարակ՝ նորություն լսելու ակնկալիքով, բայց… բայց իրականում նոր բան չեն լսում արդյունքում, իհարկե, ամեն պարագայում հավատի տեսանկյունից փոփոխություններ սպասելի են:

Հույսի, քանզի նմանօրինակ պայքարը Հայաստանում իրեն չի արդարացրել երբեք, և թե՛ Րաֆֆի Հովհաննիսյանի, թե՛ Անդրիաս Ղուկասյանի դեպքում արդյունքում միայն, իհարկե, ցավոք սրտի, հիմնականում փոխվում է միայն հացադուլավորների անձնական քաշը: Այս առումով շատ հավանական է, որ հույսի տեսանկյունից ևս կարձանագրվեն բազմաթիվ փոփոխություններ:

Այսպիսով՝ ի՞նչ է ստացվում. ստացվում է, որ Րաֆֆի Հովհաննիսյանը հազարավորների պայքարը վերափոխեց, վերաձևակերպեց իր անձնական պայքարին՝ իր կամքով, թե իր կամքից անկախ, դա կարևոր չէ. հիմա ունենք այն, ինչ ունենք, չնայած այս պայքարին կարող է հոգի հաղորդել հենց ժողովուրդը՝ կոտրելով այս պայքարի անօգտակարության տաբուն։ Եթե այսօր բոլորը, բոլոր այն մարդիկ, ովքեր փետրվարի 18-ից հետո Ազատության հրապարակում էին, միանան Րաֆֆի Հովհաննիսյանին՝ հրապարակում հայտարարելով անգամ ոչ հացադուլ, այլ՝ պրիմիտիվ գործադուլ, ապա և՛ հույսը, և՛ հավատը միանշանակ կհաղորդեն ժողովրդին այն շունչը, որով կհաղթահարվի ցանկացած պատնեշ:

Գևորգ Ավետիսյան