Պուտինի ակնարկներն ակնառու են

Նախօրեին Մոսկվայում կայացավ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի և ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը։ Այն, ըստ էության, որոշիչ դեր պետք է խաղա թե՛ ներքաղաքական և թե՛ արտաքին քաղաքականության մեջ: Հանդիպումը սպասվածից էլ գայթակղիչ նրբերանգներ ստացավ, հետաքրքրականն էլ այն է, որ հենց սկզբից:

Նախ՝ ինչպես նախորդ անգամ կամ նախորդ տարիներին, օրինակ՝ ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններից հետո, Սերժ Սարգսյանի՝ Մոսկվա այցից տպավորությունները մեծ հաշվով չէին տարբերվում այս անգամվա այցելությունից. նույն զրույցն ու նույն թեմաները՝ ՌԴ ու ՀՀ համագործակցության և ապրանքաշրջանառության գրանցված առաջընթացի, ՀՀ-ում ներդրումների, ՌԴ ունեցած առյուծի բաժնի ու նմանատիպ այլ համագործակցային բազմաբովանդակ թեմաներ: Այս տեսանկյունից կարծես ամեն ինչ հիշեցնում է Սերժ Սարգսյանի՝ ՌԴ այցելությունների «ինչպես միշտ»-երը, սակայն ի տարբերություն նախորդ այցելությունների՝ այս անգամ մեջտեղում կար փետրվարի 18-ին կայացած ՀՀ նախագահական ընտրությունների գործոնը, որի շնորհիվ միայն Սերժ Սարգսյանին հնարավորություն ընձեռվեց հանդիպել Վլադիմիր Պուտինին: Այս պարագայում տեղին կլինի հիշել Սերժ Սարգսյանի՝ ՌԴ կատարած այն այցելությունները, որոնց ընթացքում նրան ոչ մի կերպ չի հաջողվել հանդիպել ՌԴ նախագահին: Ինչևէ, կայացավ հանդիպումը, և, իհարկե, հետաքրքրական է դրա արդյունքը:

Նախքան այդ՝ Վլադիմիր Պուտինի՝ հանդիպմանը տված նրբերանգների մասին: Այս անգամ Վլադիմիր Պուտինը հստակ ընդգծել ու մատնանշել է իր ունեցած խաղաքարտերի կարևորությունը, ինչպես նաև այդ խաղում իր ունեցած բոնուսները՝ նախ ՌԴ-ում բնակվող հայերի մասին, որոնք մի քանի միլիարդ դոլարի գումարային հոսք են ապահովում, այնուհետև, իհարկե, գազի գնի մասին, որի մասին, սակայն, լրատվամիջոցները չեն բարձրաձայնում։ Եվ այս ամենից առաջ էլ Վլադիմիր Պուտինը, անդրադառնալով նախագահական ընտրություններին, նշել է, որ Սերժ Սարգսյանի ստացած ավելի քան 60 տոկոս քվեն լավ արդյունք է. առաջին հայացքից՝ շնորհավորանքի բավականին տրամաբանական տեսակ: Սակայն բավականին անհեթեթ կլինի մտածել, որ Վլադիմիր Պուտինը տեղյակ չէ այն մասին, որ Սերժ Սարգսյանը հավաքել է ոչ թե 60 և ավելի տոկոս, այլ 58 տոկոս քվե։ Ինչ է ստացվում. երբ Վլադիմիր Պուտինի՝ թվերից անտեղյակ լինելու տարբերակը բացառվում է, ստացվում է, որ այս հայտարարությամբ ՌԴ նախագահը հասկացնելու խնդիր ունի, և ոչ միայն Հայաստանին, այլև արևմուտքին, ու ընդանրապես՝ միջազգային հանրությանը, այլապես նմանատիպ կիքսերը բացառված կլինեին:

Այսպես, հաղթանակի տարբերակը 60 և ավելի տոկոս քվեով ավելի քան համոզիչ է. միևնույն ժամանակ՝ լեգիտիմության երաշխիք, նաև՝ հորդոր ու ուղերձ Սերժ Սարգսյանին վստահության ապահովման հեռանկարի տեսակետից, և վերջապես, ի ցույց բոլորին, այդ թվում՝ նաև Արևմուտքին, Հայաստանի հավերժ դաշնակիցը լինելու ու ապագայում նաև մնալու գրավական, և վերջապես՝ հավատարմության ապացույց:

Այսպիսով՝ Սերժ Սարգսյանը, վերջնականապես ստանալով «դաբրոն», միևնույն ժամանակ բավարարելով ՌԴ բոլոր պահանջներն ու պահանջները, կթողնի այն ու կսկսի «զբաղվել» Արևմուտքով:

Սակայն ՌԴ կատարած այցն ամեն դեպքում ցույց է տալիս ՌԴ գերակայությունը Հայաստանում, ու, հետևաբար, թողնում «Մաքսային միություն» Հայաստանի մուտքի բավականին մեծ իրականանալիության հավանականություն:

Չնայած այս պարագայում դժվար է որոշել, թե Սերժ Սարգսյանը ինչ կարգավիճակով է հանդիպել Պուտինին՝ որպես գործող նախագահ, թե՝ որպես նորընտիր նախագահ, սակայն ամեն դեպքում ցանկացած պայմանավորվածություն ձեռք է բերվում Սերժ Սարգսյանի հետ, ով էլ առաջիկա հինգ տարիներին, ամենայն հավանականությամբ, կզբաղեցնի ՀՀ նախագահի պաշտոնը՝ արդյունքում իրականացնելով այն պարտականությունները, որոնք ստանձնել է մարտի 12-ին Վլադիմիր Պուտինի հետ հանդիպման ժամանակ, եթե, իհարկե, Սերժ Սարգսյանը մի վերջին խնդրանքով չի դիմել Վլադիմիր Պուտինին, այն է՝ ժամանակ տալ, այսպես կոչված, ռելաքսացիայի և կոմնորոշման փուլ:  Հենց այդ՝ ժամանակ տալու հավանականության մասին է խոսում Սերժ Սարգսյանի կողմից ՌԴ նախագահին ուղղած Հայաստան այցելության հրավերը՝ չնայած նրան, որ դեռևս պատասխան որպես այդպիսին չկա, բայց հենց այդ պատասխանի բացակայությունն է, որ խոսում է ժամանակ տալու մասին: Այսինքն՝ այդ այցելությամբ էլ, եթե իհարկե այն կայանա, վերջնականապես կտա հացրի լուծում՝ կամ Մոսկվայի կողմից լիակատար վերահսկողություն Հայաստանում, կամ ռադիկալորեն տարբերվող մեկ այլ տարբերակ՝ հաշվի առնելով ժողովրդի կողմից ինքնագիտակցման արագ տեմպերով աճը, արևմուտքի ոչ լիակատար, սակայն գոնե հաղթանակ ՌԴ-ի նկատմամբ Հայաստանի առումով, որի հետ ՌԴ-ն, իհարկե, պարտավոր կլինի համակերպվել ու կոպրոմիսային տարբերակ փնտրել: 

Գևորգ Ավետիսյան