Քանի՞ կոպեկ արժե Աշոտյանի հակակոռուպցիոն պայքարը

Հայաստանում պետական կառույցների ամենասիրելի զբաղմունքը կոռուպցիայի դեմ պայքարն է: Կոռուպցիայի դեմ պայքարում է նախագահը՝ կա՛մ առանձին-առանձին է կանչում իր աշխատողներին՝ ասում՝ պայքարեք կոռուպցիայի դեմ, կա՛մ բոլորին մի տեղ է հավաքում ու էլի ասում՝ պայքարեք կոռուպցիայի դեմ, «խոշորներին գլխից բռնեք», մանրերին՝ երևի «պոչիկից»… Նախագահի խոսքերը, բնականաբար, նրա ենթականերն անգիր են անում ու իրենց հերթին նույն «լոլո»-ն կարդում իրենց «օջախներում»:

Կրթության և գիտության նախարար Արմեն Աշոտյանն իր լուսապայծառ ճակատով արդեն չորրորդ, թե հինգերորդ տարին պայքարում է կոռուպցիայի դեմ: Ընդ որում, որպես գերազանցիկ նախարար և վերևից իջած հանձնարարականները ոչ միայն ընդունող, այլև իր հերթին կատարելագործող մեկը, բացի նախագահական ու վարչապետական ելույթներն ու կոչերն անգիր անելուց, նաև սեփական արտադրության պայքարի ձևեր է մշակում: Այդպես, այսօր նախարար Աշոտյանը ներկայացնում էր կրթության և գիտության համակարգում կոռուպցիոն երևույթների դեմ պայքարի 2013-2014թթ. միջոցառումների համալիր (չշփոթել Մարզահամերգային համալիրի հետ) ծրագիրը: Նախարար Աշոտյանը հաջողությամբ հանձնել էր 2011-2012թթ. նույնաբովանդակ համալիր ծրագիրը. հերթը հերթական համալիր ծրագրինն էր, որի մեկնարկն էլ տրվեց այսօր:

Վերցնում ենք համալիր ծրագրի ընդամենը մեկ կետ. «Մանկավարժական կադրերի ընտրության, նշանակման և խրախուսման գործընթացների կատարելագործում»: Սրա դիմաց կարդում ենք՝ «Լրամշակված է «Հանրակրթական ուսումնական հաստատության ուսուցչի թափուր տեղի համար մրցույթի օրինակելի կարգը», որը հստակեցնում է մրցույթի փուլերի չափանիշները»:

Հարց՝ կարո՞ղ է արդյոք որևէ մեկը՝ անգամ ամենափայլուն գիտելիքներ ունեցողը, աշխատանքի ընդունվել, ենթադրենք, Չեխովի դպրոցում (նույնը կարելի է ասել նաև Կենտրոնի և շատ ու շատ այլ դպրոցների վերաբերյալ. ի դեպ, որոշ գյուղերում դպրոցում աշխատանքի տեղավորվելու համար պահանջվող պարտադիր կաշառքն ու «վերևի դաբրոն» այդքան էլ չեն զիջում մայրաքաղաքային չափանիշներին): Ի դեպ, այս հարցն արդիական է արդեն որերորդ տարին՝ ներառյալ հակակոռուպցիոն համալիր ծրագրով արդեն իսկ «դեզինֆեկցիա» արված ժամանակահատվածը:

Արմեն Աշոտյանն իր տարերքի մեջ է՝ հարցերը լղոզել, ցանկացած հարցի տալ պատասխան, ո՛չ թե թողնել, որ կողքից մատնանշեն խնդիրները, այլ անձամբ խոսել դրանց մասին և դեռ մի բան էլ մեղադրել, որ չեն օգնում իր նման լուսապայծառ ճակատ ունեցող մեկին՝ լուծել այդ հազար ու մի խնդիրները.

«4 տարի առաջ տնօրենը լրիվ ազատ էր ընդունել ում ուզում էր, ուսուցիչները գրեցին, թե թափուր տեղի համար պետք է մրցույթով ընտրվեն, մշակեցինք մրցութային կարգը, ներդրեցինք, սկսեց աշխատել ու տվեց նոր պրոբլեմներ: Շատ լիբերալ բաներ էինք գրել, որ դպրոցները պետք է ակադեմիապես ու վարչարարորեն ազատ լինեն իրենց կադրերի ընտրության հարցում, տնօրենն ազատ լինի ընտրության հարցում… չի աշխատում դա, դա ոչ միշտ է, որ աշխատում է: Հիմա որ խստացնենք, կասեք՝ պետությունը ձգում է, հետընտրական ժամանակահատվածում վարչական լծակները ուժեղացնում է: Մենք հիմա մշակել ենք էդ համակարգը՝ դպրոցների տնօրեններին չտալով էն իրավունքները, որ տվել էինք նախկինում: Նոր մրցութային կարգը կլինի, որը տնօրենին կզրկի մրցութային մի շարք լիազորություններից: Չի եղել ընդհանրապես ոչինչ, հիմա կա մրցույթ, կարգ և փոխվում է: Եթե էսքան հեշտ լիներ կրթության ոլորտում կոռուպցիայի դեմ պայքարելը, վաղուց վերացված կլիներ, հավատացնում եմ: Կրթության համակարգում արձանագրվել է կոռուպցիոն ռիսկերի հետևողական, կայուն, բայց ոչ շատ զգալի նվազում: Եռամսյակը մեկ նվազում է, բայց նվազման տենդենցը պահպանելով ցուցանիշները այդքան բարձր չեն: Այսինքն՝ աշխատանքն արդյունավետ է, բայց մեր ակնկալիքներն ավելի բարձր են:

Կարելի է չկասկածել, որ նույն հարցը կարելի է տալ ամեն տարի, յուրաքանչյուր համալիր ծրագրի մեկնարկի կամ ավարտի ժամանակ և ամեն անգամ ունկնդրել լուսապայծառ ճակատից «հորդող» նույն մտքերը:

Լուսինե Կեսոյան