Սերժ Սարգսյանն ու Սեյրան Օհանյանը պետք է հեռացվեն զբաղեցրած պաշտոններից. հարցազրույց

Լուրեր.com-ի զրուցակիցն է «Բանակն իրականում» նախաձեռնության անդամ Արթուր Մինասյանը:

-«Բանակն իրականում» նախաձեռնությունը կանոնավոր բանակի 20-ամյակի օրը «Լույսի լուռ ակցիա» իրականացրեց՝ ի հիշատակ բանակում զոհված զինծառայողների: Ի՞նչ նպատակ էր հետապնդում ակցիան:

-Թեև մեր բանակն արդեն 20 տարեկան է, սակայն ցավով պետք է նշել, որ այն ունի համակարգային պրոբլեմներ, ինչպիսիք են՝ կոռուպցիան, իրավունքի անարգանքը, չարաշահումները և այլն: Բանակում տեղի ունեցող սահմռկեցուցիչ միջադեպերը, որոնց մասին մենք ժամանակ առ ժամանակ լսում ենք, վերոնշյալ համակարգային արատների ուղղակի հետևանքն են և կվերանան միայն համակարգային բարեփոխումների արդյունքում: Բայց բանակը ունի հստակ պատասխանատուներ: Դրանք են՝ գլխավոր գերագույն հրամանատարի պաշտոնը զբաղեցնող Սերժ Սարգսյանը, Պաշտպանության նախարարի աթոռին բազմած Սեյրան Օհանյանը, Գլխավոր շտաբի պետի պաշտոնը զբաղեցնող Յուրի Խաչատուրովը: Ենթադրել, թե այս մարդիկ տեղյակ չեն վերոնշյալ համակարգային թերություններից, միամտություն կլինի: Ուստի հասկանալի չէ, թե ինչու նրանք չեն նախաձեռնում անհրաժեշտ համակարգային բարեփոխումները: Ես այս հարցի երկու պատասխան ունեմ. այդ մարդիկ կամ ինչ-ինչ պատճառներով չեն ցանկանում վերացնել այդ համակարգային արատները, կամ ոլորտում համակարգային բարեփոխումներ իրականացնելու անհրաժեշտ ռեսուրսներ կամ կարողություններ չունեն: Երկու դեպքում էլ լուծումը մեկն է. այդ մարդիկ պետք է հեռացվեն զբաղեցրած պաշտոններից և փոխարինվեն բարեփոխումների անհրաժեշտությունը գիտակցող ու դրանք իրականացնելու կարողություն ունեցող անձանցով: Այս կոնտեքստում, իմ պատկերացմամբ, «Բանակն իրականում» նախաձեռնության բոլոր ակցիաների, այդ թվում՝ ձեր նշածի, հասցեատերը հասարակությունն է և դրանց նպատակը մեկն է՝ հասարակության ուշադրությունը հրավիրել բանակում առկա խնդիրների վրա:

-Սոցիալական ցանցերում քննարկումների ժամանակ կարծիքներ էին հնչում, որ նախաձեռնությունն իր այդ ակցիայով «հարամում» է տոնական օրը, և ընդհանրապես բանակը քննադատողները ջուր են լցնում թշնամու ջրաղացին:

-Ես չէի անդրադառնա ու մեկնաբանի նման պարզունակ ու անհիմն կարծիքները, եթե դրանք վտանգավորության աստիճանի հաճախ չհնչեին որոշ առանձին խմբերի ու անհատների կողմից: Ես՝ որպես Հայաստանի քաղաքացի, շատ լավ գիտակցում եմ բանակի կարևորությունն ու դերը այս պատմական ժամանակահատվածում և չեմ կարող նպատակ հետապնդել թուլացնել այդ կառույցը: Ընդհակառակը, հենց բանակի առողջացումն ու դրա արդյունավետության բարձրացումն է ինձ ստիպում անդրադառնալ համակարգում առկա թերություններին: Կեղտոտ սպիտակեղենը դուրս հանելու ու թշնամու ջրաղացին ջուր լցնելու պարզունակ կլիշեները պիտի որ վաղուց արդեն դուրս մղված լինեին մեր քաղաքացիների բառապաշարից: Ի՞նչ եք կարծում, եթե մենք լռենք ու չանդրադառնանք բանակում տեղի ունեցող ապօրինությունների, չարաշահումների խնդրին, այն կվերանա՞: Խնդիրը կոծկելը խնդրի լուծում չի կարող լինել: Խնդրի լուծումը կարող է գտնվել միայն այն հանրայնացնելու, քննարկման առարկա դարձնելու պարագայում: Եթե այս տեսանկյունից դիտարկենք ձեր առաջ քաշած հարցը, ապա պետք է արձանագրենք, որ հայրենասիրական ճառերի հետևում բանակի խնդիրները կոծկել ցանկացող քաղաքացիներն են, որ միտումնավոր կամ չհասկանալով՝ խոչընդոտում են դրանց լուծման ուղիների փնտրտուքին:

-Դուք անընդհատ խոսում եք բանակում համակարգային բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին: Ինչպիսի՞ բարեփոխումներ է անհրաժեշտ իրականացնել:

-Բանակում բարեփոխումների մասին խոսելիս՝ քիչ չեն մարդիկ, որոնք միանգամից անդրադառնում են պայմանագրային զինծառայությանն անցնելու անհրաժեշտությանը: Իհարկե, պայմանագրային զինծառայությունը անհամեմատ ավելի շատ դրական կողմեր ունի, քան զինծառայության պարտադիր համակարգը, բայց պայմանագրայինի անցնելու համար հայտարարություններն ու կոչերը բավարար չեն: Այդ հարցին անդրադառնալիս պետք է հաշվի առնվեն մի շարք գործոններ, և ես այժմ չեմ խոսի դրանց մասին, քանի որ այն առանձին ու շատ ծավալուն թեմա է: Ես կարծում եմ, որ առջևում ունենալով պայմանագրային զինծառայությանն անցնելու անհրաժեշտությունը՝ այսօր մենք ոլորտի համակարգային բարեփոխումներ ասելով պետք է հասկանանք նախ և առաջ պարտադիր զինծառայության համակարգում կոռուպցիայի, չարաշահումների, ապօրինությունների վերացմանն ուղղված քայլերը, որոնք էլ ապագայում հնարավոր կդարձնեն անցումը պայմանագրային զինծառայության:

-Երեկ գեներալ Արթուր Աղաբեկյանը հեռուստաալիքներից մեկով անդրադառնալով բարձր պետական պաշտոններին բանակում չծառայած անձանց նշանակման խնդրին՝ կարծիք հայտնեց, որ պետք է արգելել որևէ հիմնավորմամբ բանակում չծառայած անձանց նշանակումները: Դուք համաձա՞յն եք այս մոտեցման հետ:

-Պարոն Աղաբեկյանն իր հարցազրույցում առաջարկում էր արգելել օրենքով նախատեսված կարգով ծառայությունից ազատված անձանց նշանակումը պետական պաշտոններին՝ մտահոգված, մասնավորապես, վերջին տարիներին ասպիրանտների թվի աճով ու այդ աճը համարելով ոչ թե պատահական, այլ բանակում ծառայելուց խուսափելու միջոց: Իսկապես, մենք նման խնդիր ունենք, ու ոչ ոքի համար գաղտնիք չէ, թե ում որդիներն են օգտվում ասպիրանտուրայի այդ հավելյալ իջեցված տեղերից՝ այդպիսով խուսափելով բանակում ծառայելուց: Սակայն պարոն Աղաբեկյանի մոտեցումն իմ համար մերժելի է, քանի որ ես այդտեղ հակաիրավական մոտեցում եմ նկատում: Բանն այն է, որ օրենքով նախատեսված կարգով բանակում ծառայելուց ազատվում են նաև առողջական խնդիրներ ունեցող անձինք, ինչպես նաև ուսանողներ, որոնք իրենց գիտելիքների շնորհիվ են ընդունվել ասպիրանտուրա: Այս դեպքում ի՞նչ հիմքով պետք է արգելվի մարդուն զբաղեցնել պետական պաշտոն: Չէ՞ որ եթե քաղաքացին ունի բանակում ծառայությունն անհնարին դարձնող առողջական խնդիր, որը սակայն չի խանգարում այս կամ այն պետական աշխատանքը կատարելուն, ապա նրան այդ պաշտոնը զբաղեցնելն արգելելը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ՝ մարդու իրավունքների ոտնահարում, անգամ խտրականություն, եթե կուզեք: Կամ եթե ուսանողն իր գիտելիքների շնորհիվ ընդունվել է ասպիրանտուրա՝ այդպիսով ազատվելով բանակում ծառայելուց, ապա ի՞նչ հիմքով պետք է սահմանափակվի պետական պաշտոններ զբաղեցնելու այդ մարդու իրավունքը: