«Առավոտ». Մեկ տարվա ընթացքում 86 հազար անգամ գերմանական դատարանը հաստատել է, որ այն, ինչ արել են նացիստները, հանցագործություն է

Ապաշխարհանքից դեռ շատ հեռու ենք

1986 թվականին ես «Նաիրի« կինոթատրանում դիտեցի Թենգիզ Աբուլաձեի «Ապաշխարհում» ֆիլմը: Ասել, որ այն իմ վրա անջնջելի տպավորություն է թողել, չեմ կարող՝ պարզ է, որ դա կինեմատոգրաֆիայի առումով գլուխգործոց չէ: Բայց հասարակական կյանքի վրա այդ ֆիլմը մեծ ազդեւցություն թողեց: Կինոնկարը սկզբից ուզում էին արգելել, հետո, ասում են, Գորբաչովի անձնական միջամտությումբ թույլատրեցին: Հետագայում էլ շատերը կարծիք էին հայտնում, որ ֆիլմը խեղաթյուրում է խորհրդային պանծալի պատմությունը: Ժամանակակից Ռուսաստանում, կարծում եմ, նման կինոնկարի ցուցադրումը չէր խրախուսվի՝ որպես հերոսական անցյալի վրա «ստվեր գցող»:

Իսկ «վերակառուցման» համար այն կարեւոր էր, որովհետեւ առանց ապաշխարհանքի հնարավոր չէ առաջ գնալ: Իհարկե, ոչ Գորբաչովի ժամանակ, ոչ էլ հետագայում՝ անկախ Ռուսաստանի տարիներին, ոչ մի ապաշխարհանք էլ տեղի չունեցավ, եւ պուտինյան այսօրվա պաշտոնական գաղափարախոսությունը, որն, ըստ էության, արդարացնում է բոլշեւիկների հանցագործությունները, դրա վառ ապացույցն են:
Սոլժենիցինի «Արշիպելագ Գուլագ» գրքում մի թիվ կա, որը վերջերս հիշեցնել է ռուսաստանցի հրարապախոսներից մեկը՝ 1966 թվականին, պատերազմի ավարտից 20 տարի անց, Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում դատապարտվել է 86 հազար նացիստական հանցագործ:

Այսինքն՝ մեկ տարվա ընթացքում 86 հազար անգամ գերմանական դատարանը հաստատել է, որ այն, ինչ արել են նացիստները, հանցագործություն է: Կարծում եմ, որ հենց այդ հետեւողականության պատճաով էլ Գերմանիան այսօր դարձել է աշխարհի ամենահեղինակավոր երկրներից մեկը եւ տնտեսականան առումով Եվրոպայի ամենահզոր երկիրը:

Շարունակությունը` «Առավոտ» օրաթերթի այսօրվա համարում: