Ադրբեջանի արտարժույթի պահուստները 2017 թվականին կվերջանան. փորձագետ

Եթե առաջիկա մեկ և կես տարվա ընթացքում նավթի գները լինեն մեկ բարելի դիմաց 50-55 դոլար մակարդակի վրա, ապա Ադրբեջանի փողերը 2017 թվականի շեմին ամբողջությամբ կվերջանան:

Ինչպես հաղորդում է «Արմենպրես»-ը, նման հայտարարություն է արել ադրբեջանցի տնտեսագետ, «Հանրապետական այլընտրանք» քաղաքացիական շարժման (REAL) գործադիր քարտուղար Նաթիգ Ջաֆարլըն minval.az կայքին տված հարցազրույցում:

Հարցազրույցում Ջաֆարլըն անդրադարձել է Անդրանատոլիական գազատարից (TANAP) Ադրբեջանի համար ակնկալվող եկամուտների, TANAP-ում ունեցած բաժնետոմսերը վաճառելու մասին Թուրքիայի որոշման հետ կապված հարցերին:

Նրա խոսքով' TANAP-ը կարող է դառնալ կամ ոչ շահութաբեր նախագիծ, կամ էլ նրա շահութաբերությունը կարող է ձգվել երկար տարիներ: Թուրքիայում լավ են հասկանում, որ ինչպես TANAP-ը, այնպես էլ Անդրադրիատիկ գազատար խողովակաշարի նախագիծը (TAP), որոնք խիստ կարևոր են Ադրբեջանի և Թուրքիայի համար, այնքան էլ իմաստալից չեն Եվրոպայի համար, քանի որ այդ գազատարերով փոխադրվելիք գազի ծավալները կազմելու են տարեկան ընդամենը 10 մլրդ խմ: Իսկ Ադրբեջանը, ունենալով 58 տոկոս մասնաբաժին TANAP-ում, ստիպված կլինի մոտ 7 մլրդ դոլար ներդնել նախագծի իրականացման համար:

«Եվրոպան առանձնակի հետաքրություն չի դրսևորում այդ նախագծերի հարցում: Եվրոպական ոչ մի մեծ ընկերություն հետաքրքված չէ նախագծի ֆինանսավորման մեջ: Արևմուտքում հասկանում են, որ գազի այդ ծավալը չի կարող զգալի ազդեցություն ունենալ Եվրոպայի գազային շուկայի վրա: Իսկ Իրանի' համաշխարհային էներգետիկ շուկա դուրս գալու մեծ հավանականության հետ կապված, եվրոպացիների աչքում TANAP-ի, և ընդհանրապես ադրբեջանական էներգառեսուրսների նշանակությունը զգալիորեն ընկել է», -ասել է նա:

Անդրադառնալով Ադրբեջանի նավթագազային ապագա հնարավոր եկամուտներին՝ ադրբեջանցի տնտեսագետն ասել է, որ եթե «սև ոսկու» գները առաջիկա 1-1,5 տարվա ընթացքում մնան ներկայիս 50-55 դոլարի, իսկ ադրբեջանական նավթը' 50 դոլարի մակարդակի վրա, ապա արդեն 2016 թվականին ադրբեջանական կառավարությունը բյուջեի ֆինանսավորման հարցում լուրջ խնդիրների առաջ կկանգնի, քանի որ նավթի գների անկումից հետո Ադրբեջանի տարեկան եկամուտներըն արդեն 5-6 մլրդ դոլարով կրճատվել են:

«Երկու տարի հետո Ադրբեջանի նավթային հիմնադրամում, որը հանդիսանում է պետբյուջեի հիմնական մատակարարը, փող չի մնա, քանի որ մենք արդեն սկսել ենք ծախսել հիմնադրամի ֆինանսական միջոցները: Եթե առաջիկա տարիներին նավթի գները մնան մեկ բարելի դիմաց 50-55 դոլարի մակարդակի վրա, ապա 2017 թվականի շեմին Ադրբեջանի բոլոր փողերը կվերջանան: Տնտեսական վիճակի վատթարացմանը զուգահեռ երկրում կվատանա նաև ներքաղաքական իրավիճակը, և ժամանակի ընթացքում քաղաքական ճգնաժամ կծագի», -կանխատեսել է նա:

Անդրադառնալով TANAP-ից ակնկալվող եկամուտներին՝ Ջաֆարլին ասել է. «Նախագծի վրա 7 մլրդ դոլարի ներդրման դիմաց Թուրքիային և Եվրոպային այդ գազատարով 2020 թվականին վաճառվելիք տարեկան 16 մլրդ խմ գազից Ադրբեջանի եկամուտը կարող է կազմել տարեկան 3-4 մլրդ դոլար: Դրա հետ միասին, Ադրբեջանը պետք է TAP-ում 2 մլրդ դոլար ներդնի: Առաջիկա 5 տարիներին Ադրբեջանի արտաբյուջետային ծախսերը կկազմեն ավելի քան 11-12 մլրդ դոլար: Իսկ առաջիկա 10 տարիներին այդ նախագծերից Ադրբեջանն, իրականում, ոչ մի եկամուտ էլ չի ստանալու», -ընդգծել է ադրբեջանցի տնտեսագետը: