ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր քարտուղար Իրինա Բոկովայի ուղերձը` գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օրվա առթիվ /23-ը ապրիլի, 2012 թ./

Արտաքին Քաղաքական 24 Ապրիլ, 2012 1:48

Գրքի հանդեպ վերաբերմունքը մեծապես բնորոշում է նաև մեր վերաբերմունքը մշակույթի հանդեպ: Ապրիլի 23-ին՝ Գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օրը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն առաջարկում է բոլորին համախմբվել գրքի շուրջ, նեցուկ լինել բոլոր նրանց, ովքեր ստեղծում են գիրք, ում ջանքերի շնորհիվ մեր կյանքի անբաժանելի մասն է դառնում գիրքը:

Հրովարտակ թե օրենսգիրք, ձեռագիր մատյան, տպագիր հրատարակություն թե էլեկտրոնային պլանշետ' գիրքը ժամանակի ոլորաններում շատ անգամ է փոխել իր տեսքը, սակայն անկախ կրիչից' մշտապես եղել է մարդկանց գաղափարների ու հոգևոր արժեքների մարմնավորումը, գիտելիքի փոխանցման անգնահատելի գործիք, փոխըմբռնման ու այլ աշխարհների ճանաչման աղբյուր: Եվ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ձգտում է այն հասու դարձնել բոլորին, պայքարելով անգրագիտության դեմ' այդ գործում օգտագործելով նաև մշակույթի հզոր ուժն ու մշակութային քաղաքականությունը: Առանց որակյալ կրթության գրքերը լռության են մատնվում: Գիրքը երբեք միայնակ չի գործում. մեկի ընթերցումը մղում է մեզ մեկ այլ ընթերցանության' անելու համար նորանոր, այլևայլ բացահայտումներ: Առանց իրական թե վիրտուալ գրադարանների բովանդակության հասանելիության' գրքերը սպառվում են' կորցնելով իրենց կենսական ուժը: Գրքի և ընթերցանության այդ շղթայական ազդեցությունը փխրուն հավասարակշռությամբ է պայմանավորված և պահանջում է մշտարթուն ուշադրություն: Այդ ուղղությամբ տարվող աշխատանքների օրինակ է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կոնվենցիաների կիրարկումը, մասնավորապես' Մշակութային արտահայտությունների բազմազանության պահպանության և խթանման կոնվենցիան: Հեղինակային իրավունքի պաշտպանությունը հանդիսանում է այդ գործունեության հիմնական սկզբունքն ու մշտափոփոխ մշակութային լանդշտաֆի կողմնորոշիչը:

2012 թ. Գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օրը նվիրված է թարգմանությանը: Մենք տոնում ենք Index Translationonum' թարգմանչական համաշխարհային մատենագրության 80-րդ տարեդարձը, որի կառավարումը իրականացվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից: Այս եզակի փաստաթուղթը աշխարհում գլոբալ մշակութային հոսքերի տարածման և մոնիտորինգի հզոր միջոց է: Եվ անդամ պետությունները օրեցօր աճող հրատարակությունների պարագայում պետք է միավորեն իրենց ուժերը' հեղինակային իրավունքի պաշտպանությունը առավել բազմակողմանի, արդյունավետ և մատչելի դարձնելու համար: Թարգմանությունը առաջին քայլն է ժողովուրդների մերձեցման ճանապարհին, փորձ' գաղափարներ տարածելու և երկխոսության: Թարգմանությունը մեր ստեղծագործական բազմազանության դրսևորման կարևորագույն խթանն է, այն հարստացնում է լեզուները այլ լեզուների փոխշփման միջոցով:

Մեր աշխարհը կարիք ունի գիտակցելու մշակույթների բազմազանությունն ու միջմշակութային շփման անհրաժեշտությունը: Այն կարևոր է տարբեր հասարակությունների համակեցության և ընդհանուր մարտահրավերներին դիմակայելու համար:
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օրվա՝ ապրիլի 23-ի տոնակատարությունը նշում է Երևանում /Հայաստան/՝ 2012 թ. գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքում: Եվ այսօր ես կոչ եմ անում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բոլոր գործընկերներին համալսարաններում, տարբեր հարթակներում, դպրոցներում հիշեցնել, որ գիրքը հնարավորություն է և ուժ, որը պետք է ընձեռվի յուրաքանչյուր մարդու: