Իրակա՞ն է «արևմտամետների» դաշինքը

Մի քանի օր առաջ Հայաստանի սկզբունքային կուսակցություններից մեկը` «Հանրապետությունը», նշում էր իր 15-րդ տարեդարձը: Արամ Սարգսյանի ղեկավարած կուսակցությունը երբեք չի դավաճանել իր սկզբունքներին՝ պայքարի մեջ լինելով առաջինը, հավակնությունների մեջ՝ վերջինը: Այնուամենայնիվ, այդ կուսակցությունը գրեթե ոչինչ չի շահել՝ ունենալով փոքր թիմ, սահմանափակ ազդեցություն և հայտնվելով քաղաքական կյանքի լուսանցքում: Պատճառը, թերևս, այն է, որ Հայաստանի քաղաքական համակարգը բնույթով սպառողական է, որում գրեթե չեն գնահատվում արժեքներն ու դրանք ստեղծողները: Բայց սրանում պատասխանատվության իրենց բաժինն ունեն նաև Արամ Սարգսյանն ու «Հանրապետությունը», որովհետև 15-ամյա ներկայությունը քաղաքական դաշտում այնքան էլ քիչ ժամանակ չէ, մանավանդ որ մոտավորապես տասը տարի այս թիմը եղել է ընդդիմության առանցքային դերակատարներից մեկը: Այնուամենայնիվ, այսօր Արամ Սարգսյանը խոստովանում է, որ խորհրդարանական առաջիկա ընտրություններում հաջողության կարելի է հասնել միայն գաղափարական ուժերի ալյանսի դեպքում: 

Եթե իսկապես ազատական ուժերը, որոնք հիմնականում արևմտյան արժեքային համակարգի կրող են, կարողանան դաշինք կազմել, ապա գուցե հաջողության տեսական շանս ունենան խորհրդարանական առաջիկա ընտրություններում:

Սակայն այս ուժերը շատ բազմաշերտ են՝ այդքան հեշտ միավորվելու համար: Օրինակ՝ ժամանակին Բաղրամյան 26-ում հղացել էին գաղափար, «Քաղաքացիական պայմանագիր», «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունների դաշինքի միջոցով ձևավորելու նոր լիբերալ ընդդիմություն: Սակայն քաղաքական այս նախագիծն արդեն չեղարկված է և չունի պահանջարկ: «Ժառանգություն» կուսակցությունը ինստիտուցիոնալ և կազմակերպչական այնպիսի մաշվածության է հասել, որ դուրս է մնացել անգամ քաղաքական կանխատեսումների տիրույթից:

ԱԻՄ-ը չի տեղավորվում կոնսոլիդացիոն որևէ մոդելում իր առաջնորդի չարդարացված հավակնությունների հետևանքով: Վերակազմավորված ՀՀՇ-ն հանրության ուշադրության կենտրոնում է բացառապես Արարատ Զուրաբյանի կամ Ալեքսանդր Արզումանյանի հատուկենտ հարցազրույցներով:

Ասում են՝ «Ազատ դեմոկրատների» ղեկավար Խաչատուր Քոքոբելյանը փորձում է իր կուսակցությունը դարձնել խորհրդարանական առաջիկա ընտրություններում լիբերալների համախմբման առանցք իր՝ համամասնական ցուցակում անցողիկ տեղեր տալով Հրանտ Բագրատյանին, Դավիթ Շահնազարյանին, Արամ Սարգսյանին:

Տեսականորեն այս տարբերակը չեմ բացառում, սակայն այն չի երաշխավորում անցողիկության շեմի հաղթահարումն առաջիկա ընտրություններում, եթե, իհարկե, համակարգային տրանսֆորմացիայի համատեքստում իշխանության համար պահանջարկված չլինի արևմտամետ ֆրակցիայի ներկայությունը խորհրդարանում: 

Բացի այդ, առկա է «Ժառանգության» տխուր նախադեպը: Այս կուսակցության 2012թ.-ի համամասնական ցուցակը, ըստ էության, դաշինք էր ժառանգականների, «Ազատ դեմոկրատների» և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների մասնակցությամբ: 

Ինչպիսի տխուր ոդիսական ունեցավ «Ժառանգություն» խմբակցությունն այս խորհրդարանում, բոլորին է հայտնի: Հայաստանի քաղաքական համակարգի լիբերալ սեգմենտում վիճակը տխուր է, բայց դրանում առաջին հերթին մեղավոր են այն ամբողջացնող գործիչները: Նրանցից ոմանք ապրում են անցյալ տարիների նոստալգիայով, մյուսները լիբերալ են միայն խոսքով, սակայն խիստ ավտորիտար՝ իրենց կուսակցություններում:

Հայաստանի շատ լիբերալների համար արևմտամետությունը իջեցված է խայտառակ պարզունակ նշաձողի: Արևմտամետությունը մերոնց համար ոչ թե արժեհամակարգ, արժեքային կողմնորոշում է, այլ Արևմուտքին քծնելու, Ռուսաստանին պաթոսով քննադատելու քողածածկույթ: 

Այս քաղաքական «բագաժով» հնարավոր չէ երկարաժամկետ հավակնության հայտ ներկայացնել:

Սարգիս Հակոբյան