Նոր կառավարության հին ձեռագիրը

Առաջիկա տաս օրերի ընթացքում կառավարությունը խորհրդարան կներկայացնի իր գործունեության ծրագիրը՝ գոնե մասամբ հստակություն մտցնելով այն հարցում, թե ի վերջո, որն է լինելու այն քաղաքականությունը, որի միջոցով իրականացվելու են խոստացված համակարգային բարեփոխումները: Հասարակությունն առայժմ սպասողական վիճակում է, եթե լինենք անկեղծ այդ սպասման մեջ առկա է դրական ռեսուրս, սակայն կադրային համարձակ քայլերով առաջացած բարենպաստ ֆոնը կարող է ցրվել, եթե գեղեցիկ խոսքերին չհետևեն կոնկրետ քայլեր:

Բոլորը համակարծիք են այն հարցում, որ նոր կառավարությունում մերժելի անուններ չկան: Մյուս կողմից հարցեր են առաջացնում Կարեն Կարապետյանի կադրային նշանակումները: Իրոք դրանց հիմքում բացառապես պրոֆեսինոլաի՞զմն է, թե՞ գործադիր իշխանությունը համալրվում է յուրայիններով: Խնդիրն այն է, մենք կունենա՞նք վստահության կառավարման համակարգ, թե՞ ներկա համակարգում մեկով կավելանա կլանների թիվը:

Տպավորություններն առայժմ հակասական են: Օրինակ, եթե գյուղատնտեսության նորանշանակ նախարարի առաջին քայլերն արդյունավետ են, ապա նույնը չի կարելի ասել առողջապահության նախարարի մասին, ով ակնհայտորեն չի տիրապետում ոլորտին և առայժմ աչքի է ընկել հայերենին ոչ հավուր պատշաճի տիրապետելու հանգամանքով:

Ավելի գլոբալ հարթության մեջ, մտահոգիչ է, որ բարեփոխումների հետ ասոցացվող կառավարությունը շարունակում է օգտվել այն նույն գործիքակազմից, որն անցած տարիներին, մեղմ ասած, չի նպաստել մեր տնտեսության զարգացմանը` մեծացնելով դրա կախվածությունը արտաքին գործոններից: 

Չեմ ուզում անդրադառնալ այն կասկածելի սխեմաներին, կոռուպցիոն դրսևորումներին, որոնք հանգեցրել են «Երևան ՋԷԿ-ի»` «Գազպրոմին» ունեցած մոտ 35 միլիոն դոլար պարտքին: Առայժմ փաստենք, որ Հայաստանի նոր կառավարությունը խնդիրը մտադիր է կարգավորել «գույք պարտքի դիմաց» տխրահռչակ բանաձևով՝ «Գազպրոմ»-ին վճարելով գազաբաշխիչ խողովակներով, ցանցերով: «Գույք պարտքի դիմաց» բանաձևը գործել է 2000-ականների սկզբին, որևէ կերպ չնպաստելով ռուսական ներդրումների ավելացմանը տնտեսության կոնկրետ ճյուղերում: Փոխարենը մեր տնտեսությունում որակապես և քանակապես ավելացել է ռուսական անարդյունավետ ներկայությունը: «Գույք պարտքի դիմաց» բանաձևի արդյունավետությունը հիմա ավելի վիճահարույց է` հաշվի առնելով ռուսական տնտեսության կայուն անկումը: 

Մամուլում հրապարակումներ եղան, թե անցած ամիսներին հարկային եկամուտների բարձր ցուցանիշներ ցույց տալու նկատառումներով տնտեսվարողներին ստիպել են «ավանսով» հարկեր վճարել: Այս գործելաոճով Հովիկ Աբրահամյանի կառավարությունը թերևս փորձել է փրկել իր դեմքը: Նոր կառավարությունը, կարծես թե, չի հրաժարվել այս արատավոր պրակտիկայից` փորձելով փոքր ժամանակահատվածում արդյունավետ գործունեության իմիտացիա ստեղծել: Հուսանք, որ այս դեպքում գործ ունենք բացասականի իներցիոն շարունակության հետ, և ՊԵԿ-ի նախագահի փոփոխությունը կհանգեցնի նոր քաղաքականության: Թեև նկատենք, որ Վարդան Հարությունյանի նշանակումը ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում միանշանակ չի ընկալվել գործարար աշխարհի կողմից:

Առայժմ Կարեն Կարապետյանը յուրայինների նշանակման միջոցով ավելացնում է իր կշիռը կառավարման համակարգում: Հասարակության մի մասը հուսով է, որ դա կհանգեցնի որակական փոփոխությունների: «Ավանսով» վստահությունը սահմանափակ է, հատկապես՝ ժամկետային առումով: Նոր դեմքերն ու գեղեցիկ խոսքերը տպավորիչ են մի քանի շաբաթների, գուցե ամիսների համար: Դրանից հետո հանրային գնահատումների հիմքում լինելու են կոնկրետ գործերը, որոնք առայժ բացակայում են:

Սարգիս Հակոբյան