Փաստորեն՝ հույսներս իզուր էր...

Նորություն չէ, որ Հայաստանի գրեթե բոլոր դժբախտությունների հիմքն ու պատճառը տարիներով ձևավորված ու արմատացած տնտեսական մոնոպոլիաներն են, որոնք թույլ չեն տալիս տնտեսությանը լիաթոք շնչել. դրանք վերածվել են յուրատեսակ քաղցկեղի, ինչի պատճառը նախևառաջ երկրում արմատացած քաղաքական այն արատավոր սիստեմն է, որն էլ, խոշոր հաշվով, ընկած է այս ամենի հիմքում: Իսկ սա նշանակում  է, որ քանի դեռ Հայաստանում էականորեն չեն սահմանափակվել ցանկացած տեսակի մոնոպոլիաներն, ու արտոնյալները չեն զրկվել հանիրավի արտոնություններից, խոսել երկրում հնարավոր դրական փոփոխությունների մասին, հույս ունենալ, թե տնտեսությունում կարող է բեկում տեղի ունենալ, ու այն սկսի նորմալ տեմպերով զարգանալ, միամտություն է, ինքնախաբեություն ու չի դիմանում որևիցե քննադատության:

Բայց, արի ու տես, որ կառավարությունում որոշել են հաշվի չառնել այս աքսիոմատիկ ճշմարտությունն ու առանց սեփական ծրագրում մատնանշելու այն հստակ քայլերը, որոնք կարող էին գոնե ինչ-որ նախադրյալներ ստեղծել՝ մենաշնորհներից տեսանելի ապագայում ազատվելու, վերցրել ու բարի ցանկությունների յուրատեսակ մատյան են կազմել. ծրագրում որևիցե խոսք չկա մենաշնորհների դեմ պայքարի մասին, անգամ՝ ուշադրություն չեն դարձրել գերիշխող դիրք ունեցող ընկերությունների գործունեությանը, ինչը վկայում է այն մասին, որ հատկապես ժողովրդի շրջանում եղած բոլոր սպասելիքները, թե հենց Կարապետյանի կառավարությունն է դառնալու այն միակը, որ վերջապես համարձակություն է ունենալու՝ «ձեռնոց նետելու» ու տեղը դնելու բոլոր նրանց, ովքեր մեր երկրում առկա գրեթե բոլոր տնտեսական դժբախտությունների պատճառն են, զուր էին ու չարդարացված:

Թե հատկապես ինչու է այս կարևորագույն հարցը շրջանցված համապատասխան փաստաթղթում, անշուշտ, կարելի է կռահել. ամենայն հավանականությամբ՝ Կարապետյանը փորձել է չմտնել այնտեղ, ուր ինքը կարղ է անլուծելի խնդիրների առաջ կանգնել՝ բախվելով փորձությունների ու մարտահրավերների, որոնց առաջ անզոր է լինելու: Բայց պակաս հատկանշական չէ նաև այն, որ հենց սկզբից ևեթ վարչապետը բավական հանդուրժողական դիրքորոշում էր որդեգրել մենաշնորհների նկատմամբ՝ հայտարարելով, թե պարտադիր չէ, որ մենաշնորհներն ասոցացվեն բացառապես բացասականի հետ. դրանցում ևս դրական ինչ-որ բան կա: Վստահաբար, Կարապետյանի կառավարության կողմից մենաշնորհների թեմային չանդրադառնալն ունի նաև քաղաքական հիմքեր: Պետք չէ մոռանալ, որ ներկայիս քաղաքական ողջ համակարգը խարսխված է հենց մոնոպոլ դիրք զբաղեցնող գործարարների ֆինանսական միջոցների վրա, ուստի՝ մենաշնորհների վերացումը ոչ այնքան տնտեսական, որքան քաղաքական հիմախնդիր է, ու որին գնալու Կարապետյանն, ըստ էության, դեռևս պատրաստ չէ. քարտ-բլանշ դեռևս չի ստացել:

Բայց Հայաստանում սկիզբ առած փոփոխություններն ու ներքին տեղաշարժերը հույս են ներշնչում, որ եթե ոչ ասենք առաջիկա 6 ամիսներին, ապա գոնե ոչ այնքան հեռավոր ապագայում, այս առումով ինչ-որ դրական տեղաշարժեր կգրանցվեն, ու կստեղծվեն նախադրյալներ եթե ոչ լիարժեքորեն բացառելու, ապա գոնե էականորեն սահմանափակելու մենաշնորհներն ու դրանց տերերի ուռճացված իրավունքները, քանի որ ակնհայտ է՝ ներկայիս պայմաններում, երբ փորձությունների ու դժվարությունների պակաս առանձնապես չի զգացվում, առաջ շարժվել այն նույն ուղիով, որը Հայաստանը հասցրեց այս օրվան, անհնար է լինելու. հարկավոր է քաղաքական կամք ու վճռականություն՝ բարելավելու ներդրումային միջավայրը, սանձելու կոռուպցիան ու վերջ տալու հովանավորչությանը:

Դավիթ ԲԱԲԱՆՈՎ