Վրաստանն ասել է ոչ քրեական անցյալին, իսկ մե՞նք

Վերջին օրերին սոցիալական ցանցերում Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սաակաշվիլիի` լայն տարածում գտած հարցազրույցը «օրենքով գողերի» դեմ պայքարելու մասին փաստում է մի իրողություն, որ մեր հասարակությունը կարծես զգում է բարեփոխումների նման անհրաժեշտության պահանջը... Հարցազրույցի ժամանակ Վրաստանի նախագահն ընդունում է, որ այն ժամանակ, երբ ինքն արդարադատության նախարարն էր, քրեակատարողական հիմնարկների կառավարումը նույնպես իրականացնում էր «օրենքով գողերի» միջոցով, բայց նախագահ դառնալով` հասկացել էր դրա վտանգավորության աստիճանը, եւ արագորեն քայլեր ձեռնարկել դրա դեմ: Դրանք մանրամասնորեն չենք քննարկի, քանի որ այս պարագայում մենք խոսում ենք մի երեւույթի մասին, երբ կա արդեն արված գործ, որի արդյունավետությունը տեսանելի է ոչ միայն Վրաստանի քաղաքացիներին, այլեւ բոլոր նրանց, ովքեր կապ ունեն Վրաստանի հետ: Այս հարցազրույցի մեջ հատկանշական է մեկ նախադասություն, որը, ըստ էության, նորություն չէ, բայց անհրաժեշտություն է, երբ այն դուրս է գալիս երկրի առաջին դեմքի շուրթերից: Սաակաշվիլին շատ հանգիստ տոնով հայտարարում է, որ «ցանկացած մաֆիա վախկոտ է, եթե այն չունի իշխանական աջակցություն»: Սա խոսում է այն մասին, որ վերջինս տիրապետում է իրավիճակը եւ չի վախենում հանցավոր աշխահի ոտնձգություններից, ավելին` ցույց է տալիս, որ նրանք տեղ չունեն իր երկրում: Այն, որ Վրաստանում երկրի կառավարման մեջ լուրջ դերակատարում ունեին քրեական աշխարհի ներկայացուցիչները մինչ Սաակաշվիլիի «վիրահատական» մոտեցումները, գրեթե կասկածի տեղիք չի տալիս որեւիցե մեկի մոտ, եւ եթե Սաակաշվիլին իր գործունեությունը չսկսեր հենց այս խնդրից, չէր կարող բարեփոխումներ սկսել այլ ոլորտներում ընդհանրապես... պարզ օրինակով ասած` ատամնաբույժը չի կարող «առանց ներվը բուժելու ատամը պլոմբ անել»...

Միխայիլ Սաակաշվիլին կազմակերպել էր եւս մեկ նշանակալի իրադարձություն։ Հրավիրել էր աշխարահռչակ Ռաննի Հարլինին, ով պետք է նկարահաներ նոր ֆիլմ` նվիրված ռուս-վրացական 5-օրյա պատերազմին: Սա մեծ հաշվով չի մտնում բարեփոխումների շարքի մեջ ու կապ չունի հանցավոր աշխարհի դեմ տարվող պայքարի հետ, բայց այնքանով կապ ունի հոդվածի բովանդակության հետ, որքանով որ նմանատիպ մի նախաձեռնություն էլ իրականացրել է Սերժ Սարգսյանը: 2012 թ. խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի վերջին օրը Կենտրոն համայնքի ընտրողների հետ կազմակերպված հանդիպմանը «Մոսկվա» կինոթատրոնի դահլիճում Սերժ Սարգսյանը հայտարարել էր, թե դիմել է մի հայտնի սփյուռքահայ մեծահարուստի, որ նա հայերի մասին մի ֆիլմի նկարահանումները հովանավորի եւ այդ առիթով առաջիկայում Հայաստան կժամանի աշխարհառչակ ռեժիսոր եւ դերասան Մել Գիբսոնը, ով Սերժ Սարգսյանի առաջարկով Ավարայրի ճակատամարտի մասին ֆիլմ կնկարահանի: Գրեթե կասկածից դուրս է, որ Սերժ Սարգսյանի նման նախաձեռնության համար օրինակ է ծառայել Վրաստանի իր գործընկերոջ նախաձեռնությունը, սակայն լավ օրինակներից օգտվելը պատիվ է բերում բոլորին եւ այսպես ասած «պագոններն ընկնելու» խնդիր չի առաջացնում, սակայն մեր հասարակությունն ավելի շատ կոգեւորվի, երբ գործող նախագահը վերանայի իր մոտեցումներն այն արատավոր երեւույթների վերաբերյալ, ինչպիսիք կարծես թե վերացել են հարեւան հետխորհրդային պետության մեջ:
Մինչեւ նախագահական հաջորդ ընտրությունները որպես երաշխիք Սերժ Սարգսյանը պետք է ապացուցի, որ նախագահ դառնալով` ինքը կապ չի ունենալու այսպես կոչված «տեղական եւ ֆիրմային մաֆիաների» հետ, որն ապացուցելու համար մեծ ջանքեր հարկավոր չեն. պարզապես անհրաժեշտ է ինչպես Սաակաշվիլին է ասում` «կտրել մաֆիայի եւ պետական մարմինների միջև առկա պորտալարերը, որոնց առկայության մասին գրեթե ոչ ոք չի կասկածում»:

Հրաժարվելով քրեական տարրերից Սերժ Սարգսյանը ցույց կտա, որ իր միակ հենարանը ժողովուրդն է, ու այլեւս ընտրությունների ժամանակ չի առաջանա աճպարարության անհրաժեշտությունը, մինչ այս որպես ընտրակաշառք ծախսվող գումարները կծառայեն նպատակային ծրագրերի իրականացմանը, միջազգային դիտորդներից որպես ողորմություն չի հայցվի «կիսաապտակ» հիշեցնող գնահատականները, ընտրությունների արդյունքում կձեւավորվի միմյանց շնորհավորելու մշակույթը, որն անհրաժեշտ է մեր պետությանն ու նրա զարգացող հեռանկարի իրագործմանը:

Այսպիսով, սեղանին է դրված պատմությունը սրբագրելու հնարավորություն: Եթե կա այդ գիտակցությունը մեր քաղաքական էլիտայի եւ հատկապես գործող նախագահի մոտ, ուրեմն առաջիկայում Վրաստանն էլ կունենա Հայաստանից օրինակներ վերցնելու ցանկություն, եթե ոչ, ապա մենք դատապարտված ենք հարեւան պետության հաջողություններին հետեւել ինչպես կհետեւեինք հոլիվուդյան ֆիլմերին...

Շանթ Սարգսյան