Ադրբեջանցիներից հիմնականում ընդդիմադիրների հետ էինք շփվում. Հրայր Մանուկյան

Հայաստանի, Ադրբեջանի ու Վրաստանի կուսակցությունների երիտասարդ անդամները հունիսի 3-8-ը Թբիլիսիում մասնակցել են «Փոխակերպելով քաղաքականությունը» թեմայով սեմինարի, որը կազմակերպել էր «Konrad Adenauer» հիմնադրամը: Հայաստանը ներկայացրել են Եվրոպայի Ժողովրդական կուսակցության դիտորդ անդամ հանդիսացող ՀՀԿ, «Ժառանգության» և ՕԵԿ երիտասարդ գործիչները, իսկ Վրաստանից և Ադրբեջանից եղել են 2-ական կուսակցությունների ներկայացուցիչներ՝ մեկն իշխանական, մյուսը՝ ընդդիմադիր: Լուրեր.com-ը զրուցել է Հայաստանը ներկայացնող երիտասարդներից մեկի՝ Հրայր Մանուկյանի հետ:

-Հրայր, դուք ադրբեջանցիների հետ Թբիլիսիում եղել եք այն ժամանակ, երբ հայ-ադրբեջանական սահմանում անընդհատ դիվերսիաներ էին կազմակերպվում և մարդիկ էին զոհվում: Սա որևէ կերպ ազդե՞ց սեմինարի կամ ձեր ու ադրբեջանցիների շփումների վրա: Դիվերսիաների վերաբերյալ որևէ խոսակցություն ունեցե՞լ եք ադրբեջանցիների հետ:

-Որոշ լարվածություն նկատվեց, քանի որ մենք էլ էինք լուրերին հետևում, իրենք էլ: Բայց ես վստահ էի, որ ոչ ոք ոչինչ չի շահի, եթե այդ պահին մենք հայերով մեկուսանայինք: Այնպես որ, անգամ այս թեմայով ես զրուցել եմ իրենց հետ: Ադրբեջանական ԶԼՄ-ներն էլ գրում են, թե հայերն են միշտ խախտում հրադադարը: Ադրբեջանցիներից մեկն ասաց՝ «ես էլ միշտ զարմանում եմ, թե ինչպես է լինում, որ միայն հայերն են հարձակվում, իսկ մենք պաշտպանվում ենք»: Ես ասացի, որ մեր կողմից հարձակվելն այնքան էլ տրամաբանական չէ, քանի որ մենք արդեն ունենք այն, ինչ ուզում ենք, և ավելին չենք ցանկանում վերցնել: Մինչդեռ Ադրբեջանը պարբերաբար խոսում է պատերազմով Ղարաբաղը վերցնելու մասին, և տրամաբանական է, որ դիվերսիաներով ստուգում է մեր սահմանների ամրությունը:

-Կարողացա՞ն որևէ հակափաստարկ բերել:

-Իրենց հակափաստարկն այն էր, որ այս ամենը տեղի ունեցավ ԱՄՆ պետքարտուղարի այցի ժամանակ: Եվ, նրանց մեկնաբանությամբ, սադրանքները հայկական կողմը կարող էր կազմակերպել՝ ռուսական կողմի թելադրանքով՝ փչացնելու համար Քլինթոնի այցն ու ցույց տալու, որ ԱՄՆ-ն այստեղ շատ բան չի կարող վերահսկել:

Ընդհանրապես, ադրբեջանցիների իշխանական կուսակցության ներկայացուցիչները Հայաստանին վերաբերող ամեն ինչ կապում էին Ռուսաստանի հետ՝ սկսած պատերազմում մեր հաղթանակից, վերջացրած նախագահական ընտրություններով (ասում էին՝ Հայաստանում նախագահ է նշանակում Ռուսաստանը): Այստեղ հոգեբանական խնդիր կա, իրենք չեն կարողանում ընկալել, թե ինչպես շրջափակված ու ռեսուրսներից զուրկ 3 մլն հայերով կարողացանք հաղթել 8-9 մլն-անոց Ադրբեջանին: Այդ պատճառով էլ ասում են, թե ռուսներն են հաղթել իրենց:

-Այնտեղ եղել են Ադրբեջանի ինչպես իշխանական, այնպես էլ ընդդիմադիր կուսակցության երիտասարդներ: Որևէ տարբերություն կա՞ր նրանց մոտեցումներում:

-Այո՛, հսկայական: Մենք հիմնականում ընդդիմադիր երիտասարդների հետ էինք շփվում: Լրիվ տարբեր Ադրբեջաններ էին: Ես չէի պատկերացնում, որ Ադրբեջանում կարող են լինել այդքան զարգացած ու ազատական մտածողության աթեիստ երիտասարդներ, որոնք պայքարում են Ալիևի ռեժիմի դեմ: Այդ տղաներից մեկը, որն իր սանրվածքով ու պահվածքով էլ էր եվրոպացի հիշեցնում, ասում էր՝ «Ալիևը ուզում է Ադրբեջանը արաբական մոդելի պետություն սարքել ու ցմահ ղեկավարել: Բայց մենք, ասում էր, աշխարհիկ ժողովուրդ ենք, մեր շանսերը դառնալու եվրոպական մոդելի զարգացած պետություն, նույնիսկ ավելի մեծ են, քան թե Թուրքիայինը, որտեղ, այնուամենայնիվ, կրոնը մեծ դեր ունի»: Ասում էր՝ ինչ օգուտ նրանից, որ Բաքուն կարճ ժամանակ անց դառնալու է Դուբայի նման քաղաք, եթե մեր մարզերի բնակիչները շարունակելու են Ռուսաստանում արտագնա աշխատանքի մեկնել և այլն:

Ճիշտ ասած, անգամ Հայաստանում շատ չեն այն երիտասարդները, որոնք անկեղծ համարում են, թե Հայաստանը պետք է դեմոկրատական-շուկայական մոդելի եվրոպական երկիր դառնա: Ճնշող մեծամասնությանը թվում է, թե դեմոկրատիան ԱՄՆ-ի ու Եվրոպայի դավադիր ծրագիրն է, որով փորձում են ավերել մեր 8 հազարամյա հզոր մշակույթը և այլն: Այնպես որ, ինձ հաճելիորեն զարմացրեց այն, որ Ադրբեջանում կան Հարվարդ ու այդ կարգի համալսարաններ ավարտած ընդդիմադիր երիտասարդներ, որոնք ոչ մի ընդհանուր բան չունեն իսլամական ծայրահեղականության հետ: