Փոքր արտամոլորակների կազմավորումը կախված չէ աստղերի մետաղականությունից

Աստղագետները պարզել են, որ աստղերի մետաղականությունը (ջրածնից և հելիումից տարբեր տարրերի առկայությունը աստղի բաղադրության մեջ) ոչ մի կերպ կապված չէ փոքր քարե մոլորակներ ունենալու հնարավորության հետ։ Այս պնդումը տրամագծորեն տարբերվում է հսկա գազային մոլորակների դեպքից։ Գիտական հոդվածը տպագրվել է Nature պարբերականում։

Աստղագետներին հայտնի է, որ աստղի մետաղականության և հսկա գազային մոլորակ ունենալու միջև կախվածություն կա՝ որքան բարձր է առաջինը, այնքան մեծ է վերջինների գոյացման հավանականությունը։ Այս սկզբունքը հաստատվել է դիտումներով և համակարգչային մոդելավորմամբ։ 2006 թվականին, սակայն, աստղագետները պարզել են, որ նման կախվածությունը նվազում է մոլորակի չափսերի հետ միասին՝ Նեպտունի չափի մոլորակների համար այն ավելի փոքր էր, քան Յուպիտերանմանների դեպքում։

Նոր հետազոտության շրջանակներում գիտնականները վերլուծել են «Կեպլեր» դիտակով արտամոլորակների (exoplanet) 226 թեկնածուների վերաբերյալ ստացված տվյալները և, համեմատելով աստղերի մետաղականության ցուցանիշների հետ, եկել են այն եզրակացության, որ 4 երկրային շառավիղը չգերազանցող մոլորակներ կարող են ձևավորվել գրեթե յուրաքաչյուր աստղի շուրջը։ Սա հանգեցրել է այն հետևությանը, որ երկրանման մոլորակները հնում ևս կարող էին մեծ տարածում ունենալ։ Բանն այն է, որ երիտասարդ Տիեզերքում կար ցածր մետաղականությամբ աստղերի մեծ քանակ, որոնց շուրջ, ըստ վերոբերյալ դատողությունների, գազային հսկաներ չէին կարող ձևավորվել։

«Կեպլեր» դիտակն ուղեծիր է դուրս բերվել 2009 թվականի մարտին։ Տիեզերադիտարանի հիմնական առաքելությունն է Արեգակնային համակարգությունից դուրս գտվող մոլորակների (արտամոլորակներ) փնտրտուքը։ Այս նպատակով սարքը գրանցում է աստղերի լուսատվության նույնիսկ ամենաչնչին տատանումները, որոնք հարուցվում են աստղի սկավառակի վրայով մոլորակների անցմամբ։ Այն մշտապես վերահսկում է Կարապի և Քնարի համաստեղությունների միջև ընկած տիրույթի մոտ 150,000 աստղերի տվյալները։