Սկզբունքայնության ճգնաժամը

Երկար մտորելուց հետո հանգել եմ այն եզրակացությանը, որ մեր հասարակության խնդիրների մեծ մասի պատճառը հիմնականում սկզբունքների բացակայության կամ սկզբունքների խեղաթյուրման մեջ է: Երկար ժամանակ է, ինչ ուսումնասիրում եմ քաղաքականապես ակտիվ զանգվածի խոսքի ու գործի հետագծերը ու մեծամասնության մոտ տեսնում եմ սկզբունքայնության այդ ճգնաժամը. սկզբից ինչ-որ երեւույթի նկատմամբ հաստատակամ դիրքորոշում է ձեւավորվում Պողոսի կամ Պետրոսի մոտ, հետո իրենց համար ինչ-որ հեղինակություն ունեցող գործիչ հակառակ դիրքորոշումն է դրսեւորում, ու Պողոսն ու Պետրոսը, առանց իրենց հաշիվ տալու, սկսում են 180 աստիճան փոխել իրենց համոզմունքներն ու այս անգամ սկսում են երդվել, որ դա է ճիշտը... Հիմա ասածս հիմնավորեմ օրինակներով. քանի դեռ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը չէր ասել, որ ԲՀԿ-ն հայաստանածին է, ֆլան է, ֆստան է, ՀԱԿ-ի մի մեծ մասը Ծառուկյանին, ԲՀԿ-ին եւ այլոց համարում էին ավազակապետության բաղկացուցիչ մաս, եւ օր ու արեւ չէին տալիս ԲՀԿ-ի համակիրներին ու կուսակցականներին, եւ քանի որ Տեր-Պետրոսյանն իր քաղաքագիտական վերլուծությամբ հայտարարեց հնարավոր համագործակցության մասին, հենց հանրահավաքի վայրից շատերը սկսեցին մտափոխվել, հենց նույն անձինք, որոնք մի քանի տարի ասում էին, որ Ծառուկյանի անվտանգության աշխատակիցները եղել են մարտի մեկի հանցագործներից...

Նույնը կարող եմ ասել ԲՀԿ-ականների մասով. քանի դեռ տեսանելի չէր հնարավոր համագործակցությունը, բացասական վերաբերմունք կար Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի եւ ՀԱԿ կարկառուն դեմքերի նկատմամբ. հիշում էին ցուրտ ու մութ տարիները, այդ գործիչների այս կամ այն «սխրագործություները» եւ այլն... Քանի դեռ ընտրությունները վերահսկելու միասնական շտաբը չէր ձեւավորվել, կոնգրեսական ակտիվը քննադատում էր ԲՀԿ-ին՝ օրենքը խախտելով բարեգործություններ անելու համար։ Բայց եկեք ու տեսեք, որ գրեթե արձագանք չեղավ այն հստակ օրինախախտմանը, երբ ԲՀԿ-ն քարոզարշավի ժամանակ տրակտորներ բաժանեց «Գագիկ Ծառուկյան» հիմնադրամի միջոցով... Եւս մեկ օրինակ է օրերս սկսված աղմկահարույց գործը։ ԱԺ ԲՀԿ–ական պատգամավոր Վարդան Օսկանյանը մեղադրվեց հանցագործության մեջ: ՀԱԿ-ի ակտիվի մեծ մասը սկսեց պաշտպանել «վտանգված» գործընկերոջը՝ հիմնավորելով դա այն բանով, որ Վարդան Օսկանյանը ռեժիմի հերթական զոհն է, քանի որ ՀՀԿ-ին անխնա քննադատում է: Միգուցե այդպես է իրականում, բայց արի ու տես, որ երբ Նիկոլ Փաշինյանն այլ գնահատական տվեց կատարվածին եւ հիշեց 2008-ի մարտի 1-ի ու Վարդան Օսկանյանի կապը, կոնգրեսականների մոտ դիրքորոշման փոփոխություն եղավ ու սոցիալական կայքերում շտապեցին հայտարարել, որ Վարդան Օսկանյանին պետք է գամել անարգանքի սյունին...

Այս խնդիրը ՀԱԿ-ին ու ԲՀԿ-ին չի վերաբերում միայն. մեր քաղաքական դաշտում չկա մի քաղաքական ուժ, որի ներսում չլինի այս ճգնաժամը։ Պարզապես մեկի մոտ շատ է արտահայտվում, մյուսի մոտ՝ քիչ: Կարելի է ասել՝ ընդդիմադիր ուժերի մոտ նկատվում են առողջ ծիլեր, որոնք թեկուզ եւ ճահճային պայմաններում, բայց դեռ գոյատեւում են, եւ նրանց քանակական եւ որակական աճով է պայմանավորված քաղաքական դաշտի անհրաժեշտ փոփոխությունները:

Վստահորեն կարող ենք պնդել, որ այս խնդիրն ամենաընդգծված ձեւով արտահայտվում է իշխող ՀՀԿ-ի ներսում: Բազմաթիվ ու բազմազան են օրինակները, երբ ՀՀԿ-ական գործիչները մեկ այլ բան են ասել, համոզմունք հայտնել, բայց Սերժ Սարգսյանի հայտարարությունից կամ հրահանգից հետո, բոլորը հակառակն են պնդել: Համոզված եմ՝ մեզանից յուրաքանչյուրը կարող է օրինակներ բերել, բայց նշեմ դրանցից «ամենաթարմը»։ Երեւանի նախկին քաղաքապետ Գագիկ Բեգլարյանի մասնակցությամբ հայտնի դեպքից հետո, երբ հանրությանը հայտնի դարձավ հրաժարականի պատճառը, ՀՀԿ-ական գործիչները սկսեցին հիմնավորել, թե ինչու Գագիկ Բեգլարյանը չպետք է մնար Երեւանի քաղաքապետի պաշտոնում։ Սակայն երկար չանցավ այդ օրվանից ու Բեգլարյանը կրկին ընդգրկվեց ՀՀԿ ցուցակում, իսկ օրերս էլ դարձավ Կապի եւ տրանսպորտի նախարար։ Նույն ՀՀԿ-ական գործիչը Լուրեր.com-ի լրագրողին փորձում էր հավատացնել, որ Գագիկ Բեգլարյանը անփոխարինելի է:

Եւ քանի դեռ մեր քաղաքացիներն անտարբերության են մատնում այս արատավոր երեւույթը, խնդիրը գնալով արմատավորվելու է, եւ լուծումների փոխարեն շարունակ մեղավորներ ենք փնտրելու:

Սկզբունքայնության ճգնաժամը դարեր շարունակ մեր բոլոր ճգնաժամերի պատճառն է եղել ու կա...

Շանթ Սարգսյան