Մերժվող օրենսգրքով դեպի Երևանի ավագանու և քաղաքապետի ընտրություններ

Լավ Ընտրական օրենսգիրքը, անթերի Ընտրական օրենսգիրքը լավ ընտրություն կազմակերպելու անհրաժեշտ պայմաններից մեկն է։ Եվ որքան էլ խոսում էինք ընտրականը կատարելագործելու անհրաժեշտության մասին, ընտրություններին օրենսդրական առումով պատրաստ լինելու մասին, ուրբաթն, ինչպես ասում են, շաբաթից շուտ եկավ։

Հարկադրված ունենալու ենք Երեւանի ավագանու հապշտապ կազմակերպվող արտահերթ ընտրություն՝ տարվա անբարենպաստ եղանակին եւ գործող թերի Ընտրական օրենսգրքով։  Օրենսգրքի բարեփոխումների միանգամից երկու աշխատանքային խումբն ունենալն էլ այստեղ չի փրկի։

Թվարկենք այն հիմնական խնդիրները, որոնց օրենսդրական կարգավորումները չունենալով, որոնց վերաբերյալ քաղաքական ուժերի համաձայնությունը ձեռք չբերած՝ անցկացվելու են Երեւանի ավագանու ընտրությունները։
Այսպես ուրեմն, բարեփոխիչ հանձնաժողովներում խոսվում էր նվազագույն շեմի իջեցման մասին։ Եթե ԱԺ մուտք գործելու նվազագույն շեմն իջեցվում է, ինչո՞ւ համարժեքաբար նույն դրույթը չպետք է տարածվեր ավագանու ընտրության վրա։ Ընտրության գնում ենք հարցի պատասխանը չստացած։

Քաղաքական ուժերը քննարկում են նաեւ, թե ինչպիսի՞ ցուցակներով պետք է կայանան համամասնական ընտրակարգով ընտրությունները՝ փա՞կ, թե՞ բաց։ Եթե ընդունելի է համարվելու բաց ցուցակների համակարգը, եթե հնարավորություն է տրվելու որեւէ կուսակցության օգտին քվեարկող քաղաքացուն նաեւ որոշել, թե տվյալ ցուցակից կոնկրետ ո՞ւմ կկամենա տեսնել խորհրդարանում, ապա ինչո՞ւ համարժեքությամբ նույն սկզբունքը չպետք է գործի ավագանու ընտրության պարագայում։ Հատկապես, որ այս դեպքում ավագանու անդամն ուղղակիորեն շփվում է կենցաղային հարցերի հետ, կոնկրետ ընտրողների սոցիալական հարցադրումներով է զբաղվում։

Ավագանու ընտրություններին գնալու ենք՝ հստակեցումներ չունենալով նաեւ ընտրողների ցուցակների կազմման, վարման, դրանց նկատմամբ վերահսկողության, լրացուցիչ ցուցակների կազմման հարցերում։ Այնինչ քաղաքական ուժերն այս հարցում եւս լուրջ բանավեճ ունեն։

Իսկ ընտրական հանձնաժողովնե՞րը։ Դրանց ձեւավորման գործող կարգն ու ԿԸՀ-ի ներկա կազմը վստահություն ներշնչո՞ւմ են ընտրական գործընթացի նկատմամբ։ Չէ՞ որ տասնամյակների փորձության ենթարկված պնդում է՝ կարեւոր է, թե ովքեր են հաշվում ձայները։

Ընտրական օրենսդության բարեփոխումների հանձնաժողովներում քննարկվել է նաեւ ընտրական խախտումների համար պատասխանատվության խստացումը, ինչը պետք է նպաստի խախտումների նվազեցմանը։ Այս հարցում եւս ավագանու ընտրությունն անցկացվելու է հին կարգով։

Երեւանի ավագանու ընտրությունն, այսպիսով, անցկացվելու է բազում թերություններ ունեցող ընտրական օրենսդրությամբ։ Որոշակի թերություններ էլ ի հայտ կգան հենց այդ ընտրության ժամանակ, որոնց վերաբերյալ հետեւություններ կարվեն։ Այսինքն՝ երբ խոսում ենք այն մասին, որ ավագանու ընտրությունը քաղաքական ուժերի համար փորձաքար է լինելու համապետական ընտրություններից առաջ, պետք է գիտակցենք, որ այս ընտրությունը լուրջ փորձություն է լինելու նաեւ պետության համար, ընտրական բարեփոխումների հանձնաժողովների համար, ընտրությունները կազմակերպելու իրավասություն ունեցող մարմինների համար։

Վարդան Վարդանյան