Կոպրոլիթները և զինագլխիկները պատմում են Ամերիկայի առաջին բնակիչների մասին

Փեյսլի քարայրում գտնված նետերի ծայրերի և քարացած արտաթորանքի վերլուծությունների հիման վրա հնագետները եզրակացրել են, որ այդ քարայրերի հնագույն բնակիչները Ամերիկա մայրցամաք ոտք են դրել Քլովիս մշակույթի կրողներից ավելի վաղ։ Ամերիկայում 14-13 հազար տարի առաջ զուգահեռաբար բնակվել է մարդկան երկու խումբ։ Հետազոտությունը տպագրվել է Science պարբերականում, որի համառոտ բովանդակությունը ներկայացնում է Nature News-ը։

Օրեգոնի համալսարանից Դենիս Ջենքինսի գլխավորությամբ աշխատող հնագետները Փեյսլի քարայրի հետազոտությունները վարում էին մի քանի տարի։ Դեռ 2008 թվականին նրանք հրապարակել էին հոդված, որում քարայրում գտնված կոպրոլիթների (քարացած արտաթորանքի) ռադիոածխածնային վերլուծության միջոցով պարզել էին կայանի տարիքը՝ 14 հազար տարի։ Աշխատանքը, սակայն, փորձանյութերի հնարավոր աղտոտման և տեխնիկական այլ թերությունների պատճառով հարուցել էր գիտական հանրության քննադատությունը։

Գիտնականները շարունակել են պեղումները և իրականացրել ավելի ծավալուն վերլուծություն։ Նրանց հաջողվել է տարբեր լաբորատորիաներից ստանալ ռադիոածխածնային թվագրման 190 անկախ արդյունք։ Նոր տվյալները հաստատել են հին արդյունքները։

Պեղումների վայրում գտնվել են քարից գլխիկներ, որոնց պատրաստման տեխնոլոգիան տարբերվում էր Քլովիս մշակույթի զինագլխիկների պատրաստման ձևերից։ Փեյսլիի քարայրի նմուշներն ավելի հաստ և կարճ են եղել։

Հնագիտական տվյալները հանգեցնում են այն եղրակացության, որ 14-13 հազար տարի առաջ Ամերիկայում զուգահեռաբար ապրել է մարդկանց երկու խումբ և նրանք իրար չեն խառնվել։ Ամերիկան բնակեցվել է միգրացիաների երեք ալիքներիով, որոնցից առաջինը սկսվել է 15 հազար տարի առաջ, երբ ՀԵռավոր Արևելքի բնակիչները Բերինգի նեղուցը հատելով՝ հաստատվել են այս մայցամաքում։