Փաշինյանի սին եվրոպական հույսերը. ԵՄ-ն Հայաստանին գրկաբաց չի սպասում

Նիկոլ Փաշինյանը և թիմակիցները փորձում են ստեղծել տպավորություն, որ ԵԱՏՄ-ն լքելուց և ԵՄ անդամ դառնալուց հետո Հայաստանը տնտեսական դրախտում է հայտնվելու: Որպես դրախտի պատկերներ էլ ներկայացվում են ԵՄ կողմից սպասվելիք աննախադեպ ներդրումային բումը, տնտեսության և հատկապես՝ արտահանման թռիչքաձև աճը, էներգետիկ անկախության ձեռքբերումը: Իսկ այժմ՝ հերթով դիտարկենք այս գեղեցիկ խոստումները և հասկանանք, թե որքանով են դրանք ընդհանրապես մոտ իրականությանը:

Տնտեսության զարգացում և հատկապես՝ արտահանման աճ: Գաղտնիք չէ, որ ԵՄ գրեթե բոլոր նոր անդամները, բացառությամբ Չեխիայի, թանկ են վճարել իրենց «ազատ ընտրության» համար՝ հօգուտ Եվրոպայի։ Ռուսաստանից երես թեքած Բուլղարիան, մերձբալթյան երկրները և նախկին Հարավսլավիան խոստացված լուսավոր ապագայի դիմաց ստացան խնդիրների մի մեծ թնջուկ՝ հիմնականում տնտեսական ոլորտում։ Նախկին ԽՍՀՄ հսկայական տարածքներում ավանդաբար պահանջարկ ունեցող նրանց արտադրանքը գրեթե չէր սպառվում Եվրոպայում: Ավելին, տնտեսության բոլոր առանցքային ճյուղերը, այդ թվում՝ արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը, միանգամից հայտնվեցին հարվածի տակ: Օդում կախված են մնացել նաև արտահանման նախատեսված մոլդովական ապրանքները, խոսքը մրգերի և բանջարեղենի, մսի և գինիների, ինչպես նաև պահածոյացված բանջարեղենի մասին էր։ Դժվար չէ կռահել, որ ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու և ԵՄ հույսին մնալու պարագայում Հայաստանի տնտեսության բազմաթիվ առանցքային ճյուղերին սպասում է նույն ապագան:

Անցնենք ԵՄ կողմից սպասվող ներդրումային բումին: 2021-ի ամռանը Փաշինյանն ու թիմակիցները հայտարարում էին ԵՄ աննախադեպ աջակցության մասին՝ 2,6 մլրդ եվրոյի չափով, որի նպատակն Արեւելյան գործընկերության երկրներին տրվող ֆինանսական աջակցությունն էր։ Դրա մի մասը տրվելու էր նվիրատվության տեսքով, մյուսը՝ վարկերի: Թե աջակցության որ մասն էին վարկերը, իսկ որն էր ԵՄ-ն ուղղակի մեզ նվեր տալիս, այն ժամանակ չէին հայտնում։ Սակայն, ահա մի ուշագրավ փաստ՝ հայտարարության տեքստում Հայաստանին 2,6 միլիարդ դոլար տրամադրելու որևէ պարտավորություն կամ խոստում չկա, այնտեղ ասվում է բառացիորեն հետևյալը՝ «կտրամադրենք Հայաստանին որոշակի աջակցության փաթեթ եւ կդիմենք մեր գործընկեր այլ ֆինանսական կառույցներին ու կփորձենք նրանց ներգրավմամբ Հայաստան ուղղվող ֆինանսական հոսքի ծավալը հասցնել մինչեւ 2,6 մլրդ-ի։ Գրեթե բոլորի հիշողության մեջ մնաց երկու բան՝ Եվրոպական Միություն ու 2,6 մլրդ։ Փաստացի, մինչ այս պահը, ԵՄ-ն հայտարարել է միայն 1,6 միլիարդ դոլարի տրամադրման պատրաստակամության մասին, այն էլ՝ գումարը տրվելու է ոչ թե միանգամից, այլ  5 տարվա ընթացքում:  Ինչ՞ ներդրումային բումի մասին կարող է խոսք գնալ:

Եվ վերջապես՝ վերջին կետը, էներգետիկ անկախությունը: Թե ինչպես է Փաշինյանը պատրաստվում էներգետիկ անկախություն ձեռք բերել ԵՄ օգնությամբ, որը ինքն է մեծամասամբ կախված ռուսական էներգակիրներից՝ թերևս հռետորական հարց է:«Գազպրոմը» տարվա ընթացքում գրեթե 80%-ով կրճատել է մատակարարումները ԵՄ։ Եվրոպան ընկղմվել է էներգետիկ ճգնաժամի մեջ, որը խթանել է գնաճն ու դանդաղեցրել տնտեսական աճը: Եվրամիության երկրներն ավելի քան 750 միլիարդ եվրո են ծախսել բնակչությանն ու արդյունաբերությանն աջակցելու համար։ Եվ չնայած ռուս-ուկրաիանական հակամարտության, ՌԴ դեմ սանկցիաների՝ Եվրոպան իր պահանջարկի 40 տոկոսը ծածկում է հենց ռուսական մատակարարումներով։

Նիկոլ Փաշինյանն ու թիմակիցները պետք է վերլուծեն այն բոլոր երկրների դասերը, որոնք ինքնամոռաց նետվել են ԵՄ գիրկը և արդյունքում նրանց կորուստները գերակշռել են օգուտներին։ Ավելին, ՀՀ իշխանությունները պետք է գիտակցեն, որ ԵՄ անդամակցությունը մոտ ապագայի հարց չէ, Կառույցը ինքն էլ այս պահին շահագրգռված չէ ընդլայնման հարցում և այդ մասին բարձրաձայն խոսում են ԵՄ բարձրաստիճան պաշտոնյաները: Բացի այդ, ԵՄ անդամակցության համար անհրաժեշտ է իրագործել լայնածավալ ռեֆորմներ հատկապես՝ կոռուպցիայի դեմ պայքարի մասով: Արդյո՞ք ԵՄ-ում գրկաբաց ընդունելու են մի երկրի, որի վարչապետը կառավարության նիստում հայտարարում է, որ ձախողել են կոռուպցիայի դեմ պայքարն ու երկրում «ով որտեղ պատահի կաշառք է վերցնում»: Միակ նպատակը, որով Հայաստանին նման գեղեցիկ խոստումներ են տրվում այն է, որ մեր երկիրը փորձում են օգտագործել՝ տարածաշրջանում ՌԴ շահերին հակադրվելու, դրանց հարվածելու համար: Իսկ թե ինչ հետևանքներ կունենա Հայաստանի համար այդ խաղի մեջ ներգրավելը՝ կարծում ենք պարզ է բոլորին: