Երբեք չմեռնես. մահացել է բանաստեղծ Հովհաննես Գրիգորյանը

Լուրեր.com լրատվական կայքը ցավով հայտնում է, որ այսօր առավոտյան մահացել է բանաստեղծ, ՀԳՄ քարտուղար Հովհաննես Գրիգորյանը:

Հովհաննես Գրիգորյանը ծնվել է 1945թ. Գյումրիում.

Ծնվել եմ առավոտյան շուտ,
Գյումրվա մի աղքատիկ առավոտ:
Ինձ հետ ծնված քույրս մահացել է մի քանի ժամ հետո,
երբ օգոստոսի արեւը վաղուց արդեն դուրս էր եկել
եւ անտարբեր նայում էր մեր մոլորված ընտանիքին,
որը մեկ խնդում եւ մեկ լալիս էր սրտակեղեք:
Հիմա մեր տանը ոչ ոք չի հիշում նրան,
քրոջս, որին ի՞նչ էին տեսել, ընդամենը մի քանի ժամ'
ետպատերազմյան մի կիսաքաղց առավոտ…
…Միայն ես չեմ կարողանում նրան մոռանալ, եւ երբեմն
վաղ առավոտյան արթնանում եմ սրտիս ցավից,
եւ թաց աչքերով մթության մեջ պառկած
օր առ օր վերհիշում եմ այն ինն ամիսները,
որ միասին ապրել ենք
մեր կյանքի լավագույն շրջանում…

Հովհաննես Գրիգորյանի բանաստեղծությունները թարգմանվել են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով: Առանձին գրքերով թարգմանաբար լույս են տեսել Ռուսաստանում՝ «Չուղարկված նամակներ» (1985թ.), Ֆրանսիայում՝ «Constitution» (2007թ.), Իրանում'«Բոլորովին ուրիշ աշուն» 2009թ.: 

Նրա հայտնի բանաստեղծական ժողովածուներից են՝ «Երգեր առանց երաժշտության» (1975), «Բոլորովին ուրիշ աշուն» (1979), «Դանդաղ ժամեր«(1986), «Հրեշտակներ մանկության երկնքից» (1992), «Կես ժամանակ» (2002), «Երբեք չմեռնես - ահա թե ինչ կասեմ քեզ»(2010)։

Հովհաննես Գրիգորյանը մի շարք գրական մրցանակների դափնեկիր է: 1998թ. պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով: 2011թ. արժանացել է ՀՀ պետական մրցանակի գրականության և հրապարակախոսության ոլորտում իր «Երբեք չմեռնես, ահա թե ինչ կասեմ քեզ» գրքի համար:

Բանաստեղծի սիրտը կարծես հուշում էր, որ ինքը մահանալու է մի ձյունոտ օր, և որ իրեն աշխարհը ճանապարհելու է ամբողջովին ձյան մեջ կորած։ Ինչևէ, ասում են՝ բանաստեղծները գիտեն ավելին... 

Ես գիտեմ՝
կմեռնեմ ձմռան առաջին օրը:
Մարդիկ կթփթփացնեն ձյունոտված ոտները
դռան շեմի փալասին և զարմանքով կնայեն,
թե ինչպես է ձյունը հալվում սառած այտերիս վրա:
Հանկարծակի ծերացած կինս կորոնի
և չի գտնի վառարանի ունելին՝
վաղուց սատկած կատվին սենյակից դուրս քշելու համար,
հետո հուսահատ կնստի, կօրորի գլուխը՝
քմահաճ կատվի և իմ անխոհեմ քայլից ընկճված:
Քույրս, որը ծնվել էր ինձ հետ և մահացել մի քանի ժամ հետո՝
թեյ կբաժանի մրսած հյուրերին
և ազատ ձեռքով կուղղի
կրծքիս դարսված ձմեռային ծաղիկներն ու թեքված մոմը,
որի հալված կաթիլներն ուղիղ ճակատիս էին ծորում
և ուր որ է լցվելու էին աչքերս…Եվ հենց այդ պահին
բոլորը միանգամից կելնեն ոտի և աղմուկ-
աղաղակով ինձ դուրս կհանեն տանից
ձեռների վրա բարձր, շատ բարձր բռնած,
և այդ ահռելի բարձունքից կտեսնեմ կյանքս ծայրեծայր,
որ մնացել էր ներքևում՝ ամբողջովին ձյան մեջ կորած,
և այդ հրաշալի տեսարանից քար կտրած՝

Ստորև ներկայացնում ենք բանաստեղծի մեկ այլ խոսուն՝ «Երբեք չմեռնես» բանաստեղծությունը.

Երբեք չմեռնես, – մահվան մահճում
Թախանձագին հորդորում էր ինձ հայրս:
Եվ նայելով նրա մշուշված աչքերին՝
Ես դառնությամբ հասկացա, թե ինչ ծանր է
Մեռնել ցերեկվա լույսերի մեջ ողողված,
Երբ պատուհանից երևում է դիմացի պատշգամբը,
և մի կին պատշգամբում
պարանից կախ է տալիս իր մաքրամաքուր լվացքը,
հետո զնգում է սխալված հեռախոսը, և տղամարդու
մի ջահել ձայն բացատրում է, որ այն, ինչ վերցրել է վաղուց,
հենց հիմա չի կարող վերադարձնել, որովհետև…
հետո վերևի հարկում շրխկոցով բացվում է դուռը,
և երեխաների զվարթ ճիչ ու աղմուկը
լցվում է միջանցք, տարածվում վերև ու ներքև,
այնուհետև՝ աշխարհով մեկ
և դրանից երկնքի կապույտն ավելի է պայծառանում
և ավելի է թանձրանում դառնությունը…
երբեք չմեռնես, ահա թե ինչ կասեմ քեզ, -
խնդրեց հայրս վերջին անգամ
և փակեց աչքերը: