Աթաբեկ-Խնկոյանի կատակ-գրախաղը. «Կարա-Դարվիշ, Կապելու գիժ»…

Թումանյանը շատ անգամ է հաշտատարի դեր կատարել, նա հաշտեցնում էր խռովարար գրողներին, արվեստագետներին` համոզելով, թե հասարակությունը պետք է տեսնի և իմանա, որ իրենք` գրողները և արվեստագետները, իրար հարգում են, իրար հետ հաշտ են:

Գարենգին Լևոնյանը հաշտարար - Թումանյանից մի քանի դրվագներ է պատմում իր «Հուշեր» գրքում:

 Գայանյան դպրոցում ինչ-որ նիստ կար, եթե չեմ սխալվում` նվիրված թատրոնական հարցերին. նախագահում էր Թումանյանը, զեկուցողն էր Հով. Սևումյանը: Մտքերի փոխանակության ժամանակ Կարա Դարվիշը վաղուց ձայն էր խնդրում նախագահը միշտ հետաձգում էր նրա ձայն տալ (Թումանյանը Գրողների ընկերության նիստերից գիտեր, որ նա, այսինքն` Հակոբ Գենջյան – Կարա-Դարվիշը, նիստերի ժամանակ բուն նյութից շատ էր շեղվում և խոսում էր իր անձնականի մասին կամ ֆուտուրիզմի ագիտացիա է մղում, այդ պատճառով էլ դժվարանում էր նրան ձայն տալ, նա էլ պլաշչը թևին գցած, դեմոնստրատիվ կերպով հեռանում էր դահլիճից): Բայց այս ժողովի օրը նա շատ համառ կերպով էր ձայն ուզում, այն էլ` ո՛չ թե «ըստ էության», այլ «ըստ կարգի» մի բան ասելու: Նախագահը վերջապես ձայնը տալիս է Կարա-Դերվիշին: Մեր Կարան սաստիկ վրդովված սկսում է.

- Պարոն նախագահ, թույլատրելի՞ է, որ ժողովի ժամանակ ժողովականներից մեկը հայտնի կերպով վիրավորի և ծաղրի մյուս ժողովականին:

- Իհարկե, թույլատրելի չէ, բայց ո՞վ է քեզ վիրավորել և ծաղրել, պարոն Գենջյան, - հարցնում է նախագահը` ժողովի ընթացքը կանգնեցնելով:

- Ինձ վիրավորել է պարոն Աթաբեկ Խնկոյանը. Նա գրատախտակի վրա ինչ-որ բան է գրել և շուռ տվել. Ես կարող էի ջնջել, բայց թողի, որ ժողովականները կարդան և իրենց վերաբերմունքը ցույց տան այդ ցանցառ տողերի հեղինակին:

Բանից երևաց, որ Խնկո ապերը, ժողովը դեռ չսկսած, մի գրախաղ է արել գրատախտակի վրա, շուռ է տվել ու հանգիստ եկել է նստել:

Նախագահը խնդրում է դարձնել գրատախտակի երեսը: Բոլոր ժողովականների աչքի առաջ ներկայանում են այս տողերը.

Գենջան, գենջա,

Մի փունջ յոնջա,

Այե՜, ույե՜…

Վի՜շ, վի՜շ…

Կարա-Դարվիշ,

Կապելու գիժ…

Ընդհանուր ծիծաղ բարձրացավ, բայց Թումանյանը չծիծաղեց, այլ ժպտաց միայն, ապա մեղմորեն հանդիմանեց Խնկոյանին, որ այդպիսի վիրավորական կատակներ չի կարելի անել. (Խեղճ Կարա-Դարվիշը նաև Չարենցի չարաճճի կատակների զոհն է եղել: Մի օր, - պատմում է Մկրտիչ Արմենը, - Չարենից պատշգամբի վրա բացվող շատ ցածրիկ լուսամուտի մոտ հայտնվեց գեր, տարեց, ներքևի պռոշը կախ ընկած մարդը՝ Կարա Դարվիշը և ասաց՝ բարի լույս: Լսվեց Չարենցի չարաճճի մանկական բացականչությունը.

-Վի՜շ- վի՜շ- վի՜շ
Կապելու գիժ
Կարա Դարվիշ... ):

Կարա-Դարվիշը չէր հանգստանում. ձեռքը բարձրացրած, օդը սղոցելով, դեռևս շարունակում էր բողոքել:

- Այստեղ վիրավորանքը միայն ինձ չի ուղղված, այլ ամբողջ մի գրական առաջադեմ ուղղության, ֆուտուրիզմին, որ չենք կարող հասկանալ աղվես ու նապաստակ երգող բանաստեղծները (ակնարկում է Խնկո Ապորը):

 Թումանյանը հանգստացրեց նրան, նախագահության սեղանի մոտ կանչեց երկու «հակառակորդներին» էլ, հաշտեցրեց և անցավ նիստի շարունակությանը:

 Նկարը` Հմայակ Հակոբյանի - Կարա-Դերվիշ

Նյութը` Ք. Ա -ի