«Պայմանների բերումով` իր պապերի լեզվով չէր խոսում». Արշակ Բուրջալյան

Արշակ Բուրջալյանը, պայմանների բերումով, իր պապերի լեզվով չէր խոսում: Նա եկել էր հայ հանդիսատեսին ծառայելու նվիրական ցանկությամբ, սակայն, ցավոք սրտի, առանց հասկանալու նրա լեզուն: Ինչևիցե, նա օգուտ տվեց հայ դերասաններին, որովհետև գիտեր թատրոնը, ծանոթ էր դերասանական արվեստի նրբություններին և տարիների անձնական փորձառությամբ հարուստ` կարող էր սովորեցնել ու սովորեցրեց դերասանական արվեստը նոր սերնդին: Բայց նա տվեց ինչ որ ուներ, իսկ նրա ունեցածը դերասանական արվեստի գերազանց արտահայտությունը չէր, այլ այդ արվեստի արհեստը` պրոֆելիոնալիզմը, և այդ արհեստը այնքան անհրաժեշտ էր սկսնակների համար, - ի միջի այլոց և ոչ սկսնակների, - որ Արշակ Բուրջալյանի ներկայությունը հայ Պետական թատրոնում, իր սկզբնավորության շրջանում, տվեց իր բեղմնավոր արդյունքը:

Նրա առաջին բեմադրությունը, որին մասնակցեցի և ես, Գուցկովի «Ուրիեմ Ակոստան» էր: Բուրջալյանը այդ հրաշալի գործի արտաքին պատկերացումը միայն տեսավ, առանց կարենալ թափանցելու նրա ներքին հարստությունների մեջ, նրանցով ոգևորելու դերասաններին և դրանք հաղորդելու հանդիսատեսին: Այլ կերպ չէր էլ կարող լինել նա չկարողացավ վերլուծել գործը փիլիսոփայորեն, բայց ձևակերպել այն թատերականորեն` կարող եղավ: Կարող էր նույնպես դերասանի դերի արտաքին պատկերը ձևավորել, եթե, մանավանդ, դերասանը ճկուն էր, բայց և կարող էր ոչ ճկուն դերասանին անգամ իր հմուտ ձեռքերում խմորի նման շաղել և մի արտաքին ձևավորման պատրանքը ստեղծել: Այդ տեսակետից Բուրջալյանի ներկայությունը նորաստեղծ թատրոնում, մանավանդ նորաստեղծ դերասանների համար, տեղին էր, նույնիսկ անհրաժեշտ:

Նա կարողացավ թատերապես ձևավորել Հասմիկի ներքնաշխարհը, ինչպես և Արուսյակի արդեն գոյություն ունեցող արտաքին ձևավորումը պահել թատերապես ընդունված ձևավորման սահմանների մեջ:

 Վահրամ Փափազյան «Հետադարձ հայացք»

Նյութը` Ք. Ա-ի