«Նրա տաղանդը նման էր դիցաբանական ոսկե թռչունին». այսօր Հրաչյա Ներսիսյանի ծննդյան օրն է (տեսանյութ)

«Նրա (Հ. Ներսիսյանի) տաղանդը նման էր դիցաբանական ոսկե թռչունին, որը, չնայած այրվում ու մոխրանում է, սակայն միշտ վերածնվում է սեփական մոխրից: Նա մեծ արտիստ էր»:

Վահրամ Փափազյան

Հրաչյա Ներսիսյանը ծնվել է 1895 թ. նոյեմբերի 24-ին, Կոստանդնուպոլսին մոտիկ Նիկոմիդիափոքրիկ քաղաքում:

Հայրը` Ներսեսը, փոքր ընտանիքի տեր արհեստավոր մարդ, կարողանում է միակ որդուն ուսման տալ։ Սովորել է Կոստանդնուպոլսի ֆրանսիական Սեն Բարբ և ամերիկյան Ռոբերտ քոլեջներում, հայկական Էսայան վարժարանում: Բացառիկ ընդունակությունների շնորհիվ, ինքնուրույն սովորել է լեզուներ, բնագրով կարդացել է ֆրանսիացի, անգլիացի և թուրք գրողների երկեր, խոսել է արաբերեն ու իտալերեն: Ապագա դերասանի նկարագրի ձևավորմանը նպաստել է ծանոթությունը Դանիել Վարուժանի և Կոմիտասիհետ: 1915թ. Կոստանդնուպոլսում մասնակցել է հայ դրամատիկ և Արշակ Պենկլյանի օպերետային խմբերի ներկայացումներին: Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է թուրքական բանակում` որպես թարգմանիչ: 1918 թ. վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս և վերստին խաղացել Պենկլյանի խմբում: 1919 թ-ից եղել է ռեժիսոր և դերասան Մկրտիչ Ջանանի «Հայ դրամատիկ» թատերախմբի դերասան: Խաղացել է Օթարյանի, Մուրադի (Շիրվանզադեի «Պատվի համար», «Չար ոգի») դերերը: Թատերախմբի հաջորդ ղեկավար Օվի Սևումյանին համարել է իր «առաջին և մեծ ուսուցիչը»: 1920 թ. հանդես է եկել Շեքսպիրի «Լիր արքա» ներկայացման մեջ` Էդգարի դերով: 1923 թ. տեղափոխվել է Երևան և եղել Առաջին պետթատրոնի (Սունդուկյանիանվան թատրոն) դերասան: Թատրոնում դարձել է հայ բեմի և կինոյի առաջնակարգ դերասաններից, արժանացել համաժողովրդական ճանաչման ու սիրո: